Nieuws

‘Thuis of in de kluis’ vanaf 2027: wat het kabinetsplan voor de hele schooldag betekent voor uw school

Illustratie van een kalender met 2027 en de eerste dag oranje gemarkeerd, naast een huis en een rij kluisjes: de afspraak thuis of in de kluis

Bijgewerkt 19 november 20269 min. lezenDoor het team van ’t Zakkie

Het kabinet wil de landelijke telefoonafspraak voor scholen aanscherpen, zodat leerlingen in het primair en voortgezet onderwijs vanaf 1 januari 2027 hun telefoon de hele schooldag niet gebruiken: ‘Thuis of in de kluis’. Op 19 november 2026 is dit een aangekondigd streven, geen wet: wat als ‘de kluis’ telt en welke uitzonderingen gelden, wordt nog met de sector besproken. Scholen kunnen zich nu al voorbereiden.

In het kort

  • Op dit moment houdt een landelijke afspraak, geen wet, telefoons, tablets en smartwatches buiten de klas.
  • Op 5 oktober 2026 kondigde het kabinet aan dat het dit vanaf 1 januari 2027 wil uitbreiden naar de hele schooldag, inclusief de pauzes.
  • Het blijft een afspraak met de sector. ‘De kluis’, de uitzonderingen en de positie van het mbo zijn nog niet vastgelegd.
  • Scholen die telefoons alleen in de les weren, moeten een besluit nemen over de pauze, de gangen en het schoolplein.
  • Een beleidswijziging vraagt instemming van de medezeggenschapsraad (MR), dus begin nu met die route.

Wat er nu geldt op Nederlandse scholen

Sinds 1 januari 2024 geldt in het voortgezet onderwijs in Nederland een landelijke afspraak: mobiele telefoons, tablets en smartwatches worden niet in de klas gebruikt [1]. Het primair en speciaal onderwijs volgden in het schooljaar 2024-2025 [1]. Kabinet en onderwijssector maakten de afspraak op 4 juli 2023 bekend [2].

Het uitgangspunt is ‘nee, tenzij’. Een apparaat mag gebruikt worden als de les erom vraagt, bijvoorbeeld bij mediawijsheid, of om medische redenen of vanwege een beperking [1]. Voor het speciaal onderwijs staat in een addendum uitdrukkelijk dat apparaten die met de ondersteuningsbehoefte samenhangen zijn toegestaan, zoals hoortoestellen die met een telefoon verbonden zijn of voorleessoftware [4].

Drie punten worden vaak verkeerd begrepen:

  • Het is geen wet. Elke school bepaalt zelf hoe zij de afspraak uitvoert en legt dat vast in het schoolreglement.
  • De MR moet instemmen. Nieuw of gewijzigd telefoonbeleid vraagt instemming van de medezeggenschapsraad [3].
  • Vragen is niet afpakken. Een school mag een leerling vragen de telefoon in te leveren, maar mag die niet met dwang afnemen. Neemt de school de telefoon in bewaring, dan is zij verantwoordelijk bij verlies of schade [3].
WieRegel nuSinds
Voortgezet onderwijsGeen telefoons, tablets of smartwatches in de klas, tenzij nodig voor de les of om medische redenen of vanwege een beperking; scholen mogen dit uitbreiden naar de hele school1 januari 2024 [1]
Primair en speciaal onderwijsDezelfde ‘nee, tenzij’-afspraak in de klas; het speciaal onderwijs heeft een addendum voor apparaten die samenhangen met de ondersteuningsbehoefteSchooljaar 2024-2025 [1][4]
Centrale examens (voortgezet onderwijs)Geen mobiele telefoon in de examenzaal; DUO adviseert alle apparaten met een verbinding naar buiten te verbieden, zoals smartwatchesDoorlopend [8]

Wat het kabinet voor 2027 heeft aangekondigd

Het kabinet schrijft dat veel scholen telefoons nu al ook buiten de les weren en dat de eerste resultaten positief zijn [6]. De monitor die in opdracht van het kabinet in 2025 verscheen, laat zien hoe ver scholen al waren: 58,7% van de basisscholen met beleid verbood telefoons op het hele schoolterrein [4]. In het voortgezet onderwijs meldde 83,3% (veel) minder niet-onderwijsgerelateerd telefoongebruik, en scholen noemden positieve effecten op de concentratie (75%), het sociale klimaat (59%) en in mindere mate de resultaten (28%) [4]. Dat zijn meldingen van scholen, geen gemeten effecten. Het aandeel middelbare scholen dat telefoongebruik als probleem zag, daalde van ongeveer 62% naar 29% [4]. Leerlingen merkten minder verandering, en medewerkers noemden extra werk bij de handhaving [4].

  1. Kabinet en sector maken de landelijke afspraak over telefoons in de klas bekend [2].
  2. De afspraak gaat in voor het voortgezet onderwijs [1].
  3. De afspraak gaat in voor het primair en speciaal onderwijs [1].
  4. Een motie in de Tweede Kamer vraagt het kabinet vaart te maken met een strikte ‘thuis of in de kluis’-regel voor de hele schooldag [5]. De uitslag van de stemming hebben we niet kunnen vinden.
  5. In zijn strategie om kinderen online te beschermen kondigt het kabinet het streven aan om de afspraak per 1 januari 2027 aan te scherpen tot ‘Thuis of in de Kluis’, zodat die op alle scholen geldt [6].
  6. Streefdatum voor de regel voor de hele schooldag. Status: aangekondigd, nog in bespreking met de sector [6][7].

Lees de aankondiging goed:

  • Het is een streven, geen vaste datum. Het kabinet spreekt van het streven om per 1 januari 2027 te starten [6].
  • Het blijft een afspraak, geen wet. De staatssecretaris van Onderwijs werkt de details uit met de sector.
  • Het gaat om de hele dag. Volgens de PO-Raad, de sectororganisatie van het primair onderwijs, vallen daar ook de pauze, het schoolplein en andere schoolruimtes onder [7].

Wat er nog openstaat

Dat de details nog openstaan, is geen reden om te wachten, maar uw beleid moet er wel ruimte voor laten. In november 2026 hebben deze vragen nog geen officieel antwoord:

  1. Wat telt als ‘in de kluis’? Letterlijk een kluisje, of elke manier waarop de telefoon tijdens de schooldag niet te gebruiken is, zoals een afgesloten tas, een doos per lokaal of een signaalafschermend zakje? Dat is nog niet vastgelegd.
  2. Welke uitzonderingen gelden? Onder de huidige afspraak zijn medische redenen en beperkingen uitzonderingen [1]. Het ligt voor de hand dat die blijven, maar voor 2027 is dat nog niet bevestigd.
  3. En het mbo? De aankondigingen noemen alleen het primair en voortgezet onderwijs.
  4. Blijft de datum staan? 1 januari 2027 is een streefdatum; de gesprekken met de sector lopen nog [7].

Eén ding verandert niet: een school die telefoons in bewaring neemt, is verantwoordelijk bij verlies of schade [3].

Wat er verandert voor uw school

Hoeveel werk dit is, hangt af van waar u nu staat.

U weert telefoons al de hele schooldag

Dan verandert er weinig; volgens de PO-Raad geldt dat voor veel basisscholen [7]. Controleer wel of de regel in uw schoolreglement staat, of de MR heeft ingestemd en of de uitzonderingen op papier staan.

U weert telefoons alleen tijdens de les

Dan moet u een besluit nemen over de pauze, de gangen en het schoolplein, waar het toezicht het dunst is. In telefoonbeleid in de pauze staan drie varianten die scholen gebruiken. Kijk ook naar smartwatches, oortjes en hotspots, waar regels vaak lekken.

U heeft nog geen werkende afspraak

Begin dan nu. Niet omdat de datum vaststaat, maar omdat een regel die in november wordt bedacht en in januari ingaat, zonder draagvlak start en binnen een paar weken verwatert; zie waarom telefoonbeleid na een paar weken verwatert.

Een stappenplan voor de komende maanden

Een praktisch plan, geen officieel tijdpad.

  1. Breng in kaart wat er nu gebeurt. Vraag het team een week lang te noteren waar en wanneer zij telefoons zien: in de les, op de gang, in de pauze, op het schoolplein.
  2. Bespreek het in een teamvergadering. Spreek één regel af die elke collega op dezelfde manier handhaaft. Zie vijf bezwaren uit de teamvergadering.
  3. Zet het op de agenda van de MR. Wacht niet tot december; zie telefoonbeleid en de medezeggenschapsraad.
  4. Leg de uitzonderingen vast. Medische noodzaak, een ondersteunend hulpmiddel, een jonge mantelzorger: spreek vooraf af wie beslist. Zie telefoonbeleid en medische uitzonderingen.
  5. Kies een vorm die u kunt volhouden. Vergelijk de mogelijkheden hieronder op ruimte, kosten, toezicht en aansprakelijkheid.
  6. Informeer ouders, met de reden erbij. Ouders vragen vrijwel altijd: hoe bereik ik mijn kind? Zet het antwoord en het telefoonnummer van de school in de brief. Zie de voorbeeldbrief aan ouders.
  7. Evalueer na zes weken. Vraag team en leerlingen waar de regel lekt, en stel bij. Met een pilot in één klas kunt u eerst testen.

Voorbeeldtekst voor uw schoolreglement

Vanaf [datum] gebruiken leerlingen tijdens de schooldag, ook in de pauzes, geen mobiele telefoon, smartwatch of ander persoonlijk apparaat, tenzij een docent dat toestaat voor een lesdoel of er schriftelijk een uitzondering is afgesproken om medische redenen, vanwege een beperking of een ondersteuningsbehoefte. Tijdens de schooldag blijft de telefoon [thuis / in het eigen kluisje / in een gesloten zakje]. Als de landelijke afspraak verandert, past de school dit reglement aan na overleg met de medezeggenschapsraad.

Met de laatste zin kunt u nu beginnen en later de definitieve formulering volgen.

Waar blijft de telefoon: de mogelijkheden vergeleken

De huidige afspraak laat de vorm aan de school over. Of elke vorm onder het plan voor 2027 als ‘in de kluis’ telt, is nog niet vastgelegd.

MogelijkheidWaar de telefoon isPauze en schoolpleinAandachtspunten
Thuis gelatenNiet op schoolVanzelf geregeldBereikbaarheid onderweg naar school; uitzonderingen
Eigen kluisjeIn het kluisje van de leerlingGeregeld als de kluisjes overdag dicht blijvenRuimte, kosten, toezicht, wanneer kluisjes open mogen
Doos of telefoontas in het lokaalTijdens de les bij de docentNiet geregeld, tenzij telefoons er de hele dag in blijvenKost elke les tijd; de school neemt de telefoon in bewaring en is verantwoordelijk bij verlies of schade [3]
Signaalafschermend zakjeBij de leerling, offline in het gesloten zakjeGeregeld als het zakje dicht blijftZakjes moeten dicht blijven; het effect kan per toestel en positie verschillen; status onder het plan voor 2027 niet vastgelegd

Een uitgebreidere vergelijking staat in telefoonkluisjes of telefoonzakjes.

Waar ’t Zakkie past

Met ’t Zakkie blijft de telefoon bij de leerling. De telefoon gaat erin, de klittenbandsluiting gaat dicht, en in het gesloten zakje is de telefoon offline: oproepen, berichten en meldingen komen niet binnen. Het effect kan per toestel en per positie van de telefoon in het zakje verschillen. Er is geen app en er worden geen gegevens verzameld, en een zakje gaat jaren mee.

Zo werkt ’t Zakkie in vier stappen: telefoon erin, signaal meteen offline, ’t Zakkie blijft bij de leerling, en de telefoon gaat eruit als het mag
Zo werkt ’t Zakkie in vier stappen.

Voor een regel die de hele dag geldt, kan dat praktisch zijn: geen kluisjes te plaatsen, geen doos die elke les gevuld moet worden, en de school neemt de telefoon niet in bewaring. Of een zakje onder het plan voor 2027 als ‘in de kluis’ telt, is nog niet beschreven; dat hangt af van de uitwerking die nog wordt besproken. We werken dit artikel bij zodra er meer bekend is.

Welke vorm u ook kiest, een regel werkt pas als het team erachter staat en ouders weten waarom. De implementatiegids behandelt het teamgesprek, de MR-route en de ouderbrief.

Dit artikel is algemene informatie over de situatie in Nederland op 19 november 2026, geen juridisch advies. Het plan voor 2027 wordt nog uitgewerkt; raadpleeg de officiële bronnen en uw eigen schoolreglement voordat u een besluit neemt.

Veelgestelde vragen

Is ‘Thuis of in de kluis’ vanaf 1 januari 2027 een wet?

Nee. Het is een aangekondigd streven van het kabinet om de bestaande landelijke afspraak met de onderwijssector aan te scherpen. 1 januari 2027 is een streefdatum en de uitwerking wordt nog besproken.

Geldt het plan ook in de pauze en op het schoolplein?

Ja, dat is de bedoeling. Het plan gaat over de hele schooldag, en volgens de PO-Raad vallen ook de pauze, het schoolplein en andere schoolruimtes eronder.

Moeten we kluisjes kopen?

Niet per se. Wat als ‘in de kluis’ telt, is nog niet vastgelegd. Onder de huidige afspraak kiest elke school zelf de vorm: telefoon thuis, kluisjes, een doos in het lokaal of een zakje.

Blijven medische uitzonderingen bestaan?

Onder de huidige afspraak mogen leerlingen die een apparaat om medische redenen of vanwege een beperking nodig hebben, dat gebruiken. Het ligt voor de hand dat dat zo blijft, maar voor 2027 is het nog niet bevestigd. Leg uw uitzonderingen nu al vast.

Geldt het plan ook voor het mbo?

De aankondigingen noemen alleen het primair en voortgezet onderwijs. Een landelijke regel voor het mbo hebben we niet gevonden.

Mag een docent de telefoon van een leerling afpakken?

Een school mag een leerling vragen de telefoon in te leveren, maar mag die niet met dwang afnemen. Neemt de school de telefoon in bewaring, dan is zij verantwoordelijk bij verlies of schade.

Telt een signaalafschermend zakje als ‘in de kluis’?

Dat is nog niet beschreven. Het hangt af van de uitwerking waar kabinet en sector nog over praten.

Bronnen

  1. Gebruik van mobiele telefoons niet toegestaan in de klas — Rijksoverheid, geraadpleegd november 2026
  2. Landelijke afspraken mobiele telefoons in de klas (Kamerbrief over de landelijke afspraak) — Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, 4 juli 2023
  3. Q&A Richtlijn smartphones in de klas — VO-raad, 9 oktober 2023
  4. Monitoring landelijke afspraak mobiele telefoons en andere devices in de klas – Eindrapport eenmeting (monitorrapport, rapport 1147) — Kohnstamm Instituut / Oberon in opdracht van het ministerie van OCW, 2025
  5. Motie van het lid Boomsma c.s. (32 034, nr. 76) (motie over een strikte telefoonrichtlijn) — Tweede Kamer, 10 juni 2026
  6. Kabinet presenteert strategie om kinderen online te beschermen — Rijksoverheid, 5 oktober 2026
  7. Kabinet: mobiele telefoon hele schooldag niet gebruiken — PO-Raad, 6 oktober 2026
  8. Centraal examen: hulpmiddelen — DUO, geraadpleegd november 2026

Alle bronnen zijn Nederlandstalig. Voor andere landen, zie ons overzicht van telefoonregels voor scholen in Europa.

Bereidt u zich voor op een telefoonregel voor de hele schooldag?

Probeer ’t Zakkie met uw team voordat u beslist. Vraag een gratis voorbeeld aan, of vraag een offerte aan voor uw school. Levering in heel Europa; verzending € 3,95, gratis vanaf € 25.

Vraag een gratis voorbeeld aanVraag een offerte aan

Over de auteur: het team van ’t Zakkie werkt met scholen in Nederland en België aan telefoonvrije lessen. Bedrijfscijfers per juli 2026: meer dan 50.000 zakjes in gebruik op meer dan 50 scholen.

Vorige
Leerlingen betrekken zonder de regel weg te onderhandelen
Volgende
Mag een school de telefoon van mijn kind innemen?