Sinds 1 augustus 2026 verplicht de Zweedse wet scholen om de mobiele telefoons van leerlingen aan het begin van de schooldag in te zamelen en aan het einde terug te geven. De regel geldt in de grundskola en de andere leerplichtige schoolvormen, in het fritidshem (naschoolse opvang) en in open vrijetijdsactiviteiten. De bovenbouw van het voortgezet onderwijs (gymnasieskola) valt er niet onder, maar daar blijft de eerdere regel gelden: geen telefoons in de lessen, tenzij de docent het toestaat.
De belangrijkste punten
- Sinds 1 augustus 2026 moeten telefoons de hele schooldag, pauzes inbegrepen, worden ingezameld in de leerplichtige schoolvormen, het fritidshem en open vrijetijdsactiviteiten in Zweden.[1][3]
- De gymnasieskola valt niet onder de verplichte inzameling. Daar mogen telefoons als hoofdregel niet in de les worden gebruikt, tenzij de docent het toestaat.[3]
- Smartwatches vallen er niet automatisch onder: de schoolleider kan besluiten ze ook in te zamelen, telkens voor maximaal één jaar.[3]
- Elke schoolvestiging heeft schriftelijke procedures nodig. De school heeft een zorgplicht en kan aansprakelijk zijn als een ingezamelde telefoon beschadigd raakt of zoekraakt.[3]
- Uitzonderingen zijn individueel: gebruik in de les op aanwijzing van de docent, ondersteuningsbehoeften, bijzondere redenen zoals medische behoeften, en uitstapjes.[3]
Telefoonregels op Zweedse scholen nu
Zweden heeft een landelijke wet die voorschrijft dat telefoons de hele schooldag worden ingezameld. De wettelijke basis is de onderwijswet (skollagen 2010:800), hoofdstuk 5, artikel 4, zoals gewijzigd door wetsvoorstel prop. 2025/26:193 ‘Bättre förutsättningar för trygghet och studiero i skolan’. De Riksdag nam het in juni 2026 aan (commissieverslag 2025/26:UbU22), en het trad op 1 augustus 2026 in werking.[1][2]
De regel is duidelijk: de mobiele telefoons van leerlingen worden ingezameld wanneer de schooldag van de leerling begint en teruggegeven wanneer die eindigt. Dat geldt ook in de pauzes, dus het gaat verder dan een verbod dat alleen voor de lessen geldt.[3] De schoolleider (rektor) organiseert de procedures, en het schoolbestuur (huvudman), meestal de gemeente of een onafhankelijk schoolbedrijf, is eindverantwoordelijk.
Voor wie en wat de Zweedse regels gelden
| Reikwijdte | Regel | Sinds | Bron |
|---|---|---|---|
| Grundskola, anpassad grundskola, specialskola, sameskola, förskoleklass, fritidshem en open vrijetijdsactiviteiten | Telefoons ingezameld aan het begin van de schooldag van de leerling en aan het einde teruggegeven | 1 augustus 2026 | [1] [3] |
| Dezelfde schoolvormen | De schoolleider kan besluiten ook andere apparaten in te zamelen, zoals smartwatches; elk besluit geldt maximaal één jaar | 1 augustus 2026 | [3] |
| Alle schoolvormen behalve de voorschool, inclusief de gymnasieskola | Als hoofdregel geen telefoongebruik tijdens de les, tenzij op aanwijzing van de docent of als extra aanpassing of speciale ondersteuning; medewerkers mogen apparaten die de les verstoren innemen | 1 augustus 2022 | [3] [7] |
| Elke schoolvestiging | Schriftelijke procedures voor hoe ingezamelde of ingenomen apparaten worden behandeld, veilig bewaard en teruggegeven; de schoolleider stelt ze vast | 1 augustus 2022 (vernummerd in 2026) | [3] |
Uitzonderingen in Zweden
De wet staat in vier situaties uitzonderingen op de inzameling toe:[3]
- gebruik tijdens de les, op aanwijzing van de docent, om het leren te bevorderen;
- gebruik als extra aanpassing (extra anpassningar) of speciale ondersteuning (särskilt stöd);
- een individuele leerling met bijzondere redenen, bijvoorbeeld medische behoeften;
- onderwijs buiten de school, zoals uitstapjes, waarbij het inzamelen of teruggeven van telefoons tot aanzienlijke praktische problemen zou leiden.
Het wetsvoorstel benadrukt dat deze uitzonderingen per leerling worden beoordeeld. Ze zijn niet bedoeld om een hele klas vrij te stellen.[3]
Zorgplicht voor ingezamelde telefoons
Het inzamelen van telefoons brengt verantwoordelijkheid met zich mee. Volgens het wetsvoorstel heeft de school een zorgplicht voor ingezamelde telefoons en kan ze een schadevergoeding moeten betalen als er een beschadigd raakt of zoekraakt. Elke schoolvestiging moet schriftelijke procedures hebben voor het inzamelen, veilig bewaren en teruggeven van apparaten.[3]
Hoe de Zweedse telefoonwet zich heeft ontwikkeld
Zweden ging in vier jaar van een facultatieve regel, per school bepaald, naar een landelijke verplichting.
- Nieuwe regels in de onderwijswet (SFS 2022:940): als hoofdregel geen telefoons in de les. Schoolleiders in de leerplichtige schoolvormen en het fritidshem mogen besluiten telefoons de hele schooldag in te zamelen, voor maximaal één jaar per besluit. Schriftelijke procedures worden verplicht.[7]
- Een onderzoekscommissie naar een blijvende verbetering van veiligheid en studierust (‘Varaktigt förbättrad trygghet och studiero i skolan’) wordt ingesteld.[2]
- De regering kondigt aan dat ze scholen mobielvrij wil maken.[8]
- Het onderzoeksrapport SOU 2025:8 wordt gepubliceerd.[2]
- De notitie Ds 2025:9 stelt een landelijk verbod voor: telefoons de hele schooldag ingezameld in de leerplichtige schoolvormen en het fritidshem, met een voorgestelde start op 1 juli 2026.[5]
- Een onderzoek van de Onderwijsinspectie op 60 scholen vindt tekortkomingen op 36 daarvan. Twintig hadden geen schriftelijke procedures voor het inzamelen van apparaten, en op 13 scholen werd ongeoorloofd telefoongebruik vastgesteld.[6]
- Wetsvoorstel prop. 2025/26:193 wordt gepresenteerd. De startdatum verschuift naar 1 augustus 2026, en open vrijetijdsactiviteiten worden toegevoegd.[2]
- De Riksdag neemt het wetsvoorstel aan (commissieverslag UbU22).[1]
- De verplichte inzameling voor de hele schooldag treedt in werking. Op 17 augustus markeert de regering een ‘mobielvrije schoolstart’ voor de Zweedse leerlingen.[4]
De meeste geraadpleegde instanties, zoals het Volksgezondheidsagentschap, de Kinderombudsman en de politie, steunden het voorstel.[3] Volgens persberichten bekritiseerden organisaties van schoolleiders en leerlingen (Sveriges Skolledare en Sveriges Elevråd) vooral dat de regel ook voor de pauzes en het fritids geldt.[9] Er werden ook vragen gesteld over de aansprakelijkheid van scholen voor grote aantallen bewaarde telefoons.
Wat er in Zweden aankomt
Het schooljaar 2026/27 is het eerste onder de verplichte regel. We vonden geen aangekondigd plan om de verplichte inzameling uit te breiden naar de gymnasieskola.[3] Zweden hield in september 2026 algemene verkiezingen; eventuele latere politieke plannen komen in dit artikel niet aan bod.
Voor scholen verschuift de aandacht nu van de wet naar de uitvoering ervan. De inspectie van 2025 liet zien dat schriftelijke procedures op veel scholen een zwak punt waren, al voordat inzameling verplicht werd.[6] Reken erop dat de inspectie en vragen van ouders zich richten op hoe telefoons worden ingezameld, bewaard en teruggegeven, en op hoe met uitzonderingen wordt omgegaan.
Wat Zweedse scholen moeten regelen
De wet vereist inzameling en veilige bewaring, maar schrijft geen methode voor.[3] In de leerplichtige schoolvormen zijn dit de punten om te regelen.
- Een inzamelprocedure voor de hele dag. Wanneer en waar telefoons worden ingeleverd, wie ze inzamelt en hoe ze aan het einde van de schooldag van elke leerling worden teruggegeven.
- Veilige bewaring en schriftelijke procedures. De schoolleider stelt de procedures vast; ze moeten het behandelen, bewaren en teruggeven omvatten.[3] Denk aan de zorgplicht en de mogelijke aansprakelijkheid voor schade of verlies.
- Een besluit over smartwatches. Wilt u ook smartwatches of andere apparaten inzamelen, dan moet de schoolleider daartoe besluiten, en het besluit geldt maximaal één jaar.[3]
- Individuele uitzonderingen. Bepaal hoe verzoeken om uitzonderingen om medische redenen of in verband met ondersteuning per leerling worden beoordeeld en vastgelegd.
- Fritidshem en open vrijetijdsactiviteiten. Die vallen er ook onder, dus plan de overdracht tussen de schooldag en de naschoolse opvang.[1]
- Communicatie met ouders. Leg uit hoe ouders hun kind tijdens de dag kunnen bereiken en wat er gebeurt bij uitstapjes.
In de gymnasieskola is de opgave anders. Daar geldt de hoofdregel van 2022: geen telefoongebruik tijdens de les, tenzij de docent het toestaat om te leren of als ondersteuning.[3] Elke school bepaalt hoe dat in de praktijk werkt.
Opbergmogelijkheden voor telefoons op Zweedse scholen vergeleken
Welke optie werkt, hangt vooral af van de schoolvorm. In de leerplichtige schoolvormen vereist de wet inzameling; in de gymnasieskola hebben scholen meer vrijheid.
| Mogelijkheid | Hoe het werkt | Leerplichtige schoolvormen | Gymnasieskola | Aandachtspunten |
|---|---|---|---|---|
| Inzamelbak of -kast | Telefoons worden aan het begin van de dag ingeleverd en door de school bewaard | Een vorm van inzameling; vereist veilige bewaring en schriftelijke procedures | Mogelijk per les | Zorgplicht voor veel telefoons; tijd aan het begin en einde van de dag |
| Afsluitbare telefoonkluisjes | Telefoons worden de hele dag in kluisjes bewaard | Ga met uw huvudman na hoe dit past bij uw inzamelprocedure | Mogelijk | Kosten, ruimte en installatie; sleutels of codes beheren |
| Uitgeschakeld in de tas | Leerlingen houden de telefoon, uit of op stil, in hun tas | Geen inzameling | Mogelijk als regel voor de lessen | Moeilijk te controleren; de verleiding blijft |
| Signaalafschermend zakje, zoals ’t Zakkie | De leerling houdt de telefoon bij zich in een gesloten zakje dat hem offline houdt | Geen inzameling; vervangt de wettelijke verplichting niet | Eén manier om telefoonvrije lessen te organiseren | Het effect kan per toestel en positie verschillen; vereist een duidelijke werkwijze |
Waarom ’t Zakkie een verstandige middenweg is in het Zweedse bovenbouwonderwijs
Eerst, voor de duidelijkheid: in de grundskola en de andere leerplichtige schoolvormen vereist de Zweedse wet nu dat telefoons de hele schooldag worden ingezameld. Een zakje dat de leerling bij zich houdt is niet hetzelfde als inzameling, dus ’t Zakkie vervangt uw inzamelprocedure daar niet. Ga met uw huvudman na hoe de wet op uw school van toepassing is.
Waar een zakje wel kan helpen, is de gymnasieskola. De verplichte inzameling geldt daar niet, maar de hoofdregel is dat telefoons tijdens de les niet worden gebruikt, tenzij de docent het toestaat.[3] Elke les telefoons inzamelen bij 16- tot 19-jarigen kost tijd, en veel scholen willen liever dat leerlingen zelf verantwoordelijk blijven voor hun telefoon. Daar biedt ’t Zakkie een middenweg.
’t Zakkie is een klein textielzakje met een klittenbandsluiting. De leerling stopt de telefoon erin en houdt die bij zich, op de tafel of in de tas. Als het zakje dicht is, schermt de voering de telefoon af van het mobiele netwerk, wifi en bluetooth, zodat oproepen, berichten en meldingen niet doorkomen. Hoe sterk de afscherming is, kan per toestel en per positie in het zakje verschillen.
- De leerling houdt de telefoon bij zich: de school neemt hem niet in bewaring, en er is geen wachtrij aan het einde van de les.
- Offline in het gesloten zakje: de telefoon is er wel, maar blijft stil.
- Geen app, geen account, geen data: er zit geen elektronica in en er wordt niets geregistreerd.
- Jarenlang herbruikbaar: hetzelfde zakje gaat les na les, schooljaar na schooljaar mee.
- Beproefd op scholen in Nederland en België: per juli 2026 zijn meer dan 50.000 zakjes in gebruik op meer dan 50 scholen (bedrijfscijfers).
- Levering in heel Europa: verzending kost € 3,95 en is gratis vanaf € 25.

Een zakje is één manier om ‘telefoon weg’ in de klas te organiseren. Het is niet verplicht volgens de Zweedse wet, en uw school moet nagaan of het past bij haar eigen regels en procedures.
Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies. Het geeft de situatie weer per 19 november 2026. Wetten en de uitleg ervan kunnen veranderen: overleg met uw huvudman en raadpleeg de officiële bronnen hieronder.
Veelgestelde vragen
Zijn telefoons verboden op Zweedse scholen?
Sinds 1 augustus 2026 schrijft de wet voor dat de telefoons van leerlingen aan het begin van de schooldag worden ingezameld en aan het einde worden teruggegeven, in de grundskola, de andere leerplichtige schoolvormen, het fritidshem en open vrijetijdsactiviteiten. Dit geldt voor de hele schooldag, inclusief de pauzes.
Geldt de inzamelregel ook voor de gymnasieskola?
Nee. De bovenbouw van het voortgezet onderwijs valt niet onder de verplichte inzameling. Daar geldt de regel van 2022: als hoofdregel mogen telefoons tijdens de les niet worden gebruikt, tenzij de docent het toestaat om te leren of als ondersteuning.
Moeten smartwatches ook worden ingezameld?
Niet automatisch. De schoolleider kan besluiten dat ook andere apparaten voor elektronische communicatie, zoals smartwatches, worden ingezameld. Zo’n besluit geldt telkens voor maximaal één jaar.
Wie is verantwoordelijk als een ingezamelde telefoon zoekraakt of beschadigd raakt?
De school. Volgens het wetsvoorstel van de regering heeft de school een zorgplicht voor ingezamelde telefoons en kan ze een schadevergoeding moeten betalen als er een beschadigd raakt of zoekraakt. Elke schoolvestiging moet schriftelijke procedures hebben voor het inzamelen, bewaren en teruggeven van apparaten.
Zijn er uitzonderingen op de inzamelregel?
Ja: gebruik in de les op aanwijzing van de docent, extra aanpassingen of speciale ondersteuning, een individuele leerling met bijzondere redenen zoals medische behoeften, en uitstapjes waarbij inzameling onpraktisch zou zijn. Uitzonderingen worden per leerling beoordeeld, niet voor hele klassen.
Ging de wet in op 1 juli of op 1 augustus 2026?
Op 1 augustus 2026. De notitie van 2025 stelde 1 juli 2026 voor, maar het wetsvoorstel van de regering en de aangenomen wet leggen de startdatum op 1 augustus 2026.
Kan ’t Zakkie op Zweedse scholen worden gebruikt?
In de gymnasieskola kan een zakje één manier zijn om telefoonvrije lessen te organiseren, als het past bij de eigen regels van de school. In de leerplichtige schoolvormen vereist de wet inzameling, en een zakje dat de leerling bij zich houdt vervangt dat niet. ’t Zakkie levert in heel Europa; verzending kost € 3,95 en is gratis vanaf € 25.
Bronnen
- Improved conditions for security and a calm study environment at school (Riksdag decision, UbU22) — Sveriges riksdag, 3 juni 2026
- Prop. 2025/26:193 Bättre förutsättningar för trygghet och studiero i skolan — Regeringskansliet, 17 maart 2026
- Regeringens proposition 2025/26:193 (full text) — Sveriges riksdag (data.riksdagen.se), 17 maart 2026
- Mobilfri skolstart för Sveriges elever — Regeringskansliet, Utbildningsdepartementet, 17 augustus 2026
- Skolministern tog emot förslag om mobilförbud under hela skoldagen (Ds 2025:9) — Regeringskansliet, 13 maart 2025
- Många skolor brister i elevers användning av skärmar — Regeringskansliet (over Skolinspektionen-rapport 2025:10), 28 augustus 2025
- SFS 2022:940 Lag om ändring i skollagen (2010:800) — Svensk författningssamling, juni 2022
- Regeringen vill göra skolan mobilfri — Regeringskansliet, september 2024
- Hård kritik mot totalt mobilförbud i skolan — TV4 (pers), 2025
Probeer ’t Zakkie op uw school
Test het zakje eerst met één klas, of vraag een offerte aan voor uw hele school. We leveren in heel Europa, ook in Zweden.
Gratis voorbeeld aanvragenOfferte aanvragen