Nieuws

Telefoons op school in Tsjechië: nu schoolregels, een landelijk verbod voorgesteld voor 2027

Telefoons op school in Tsjechië: nu schoolregels, een landelijk verbod voorgesteld voor 2027

Bijgewerkt 19 november 202611 min. lezenDoor het team van ’t Zakkie

Er is nog geen landelijk telefoonverbod op Tsjechische scholen. Op dit moment bepaalt elke school in haar schoolreglement of telefoons worden beperkt of verboden, en de overgrote meerderheid doet dat al. Een wetsvoorstel voor een landelijk verbod in kleuterscholen en basisscholen vanaf 1 september 2027 ligt bij het Huis van Afgevaardigden, dus het beeld kan binnenkort veranderen. Deze gids legt de huidige regels uit, het voorstel en wat scholen nu al kunnen regelen.

Belangrijkste punten

  • Per november 2026 heeft Tsjechië geen landelijk telefoonverbod op scholen.
  • Op grond van de onderwijswet (School Act) mag elke school in haar reglement telefoons en andere apparaten van leerlingen beperken of verbieden, behalve waar dat om gezondheidsredenen nodig is.
  • In een enquête van het ministerie in mei 2026 meldde 93% van de scholen dat hun schoolreglement telefoonregels bevat.
  • Als een school een telefoon inneemt, mag dat alleen tijdelijk en moet ze die uiterlijk aan het einde van de schooldag van de leerling teruggeven.
  • Een wetsvoorstel (Sněmovní tisk 232) stelt een landelijk verbod voor in kleuterscholen, basisscholen en de onderbouw van meerjarige gymnázia vanaf 1 september 2027. Het is niet aangenomen.

Telefoonregels op Tsjechische scholen nu

In Tsjechië zijn telefoonregels een zaak van elke school afzonderlijk. Volgens § 30, lid 3, van de onderwijswet (wet nr. 561/2004 Sb.) mag het schoolreglement het gebruik van mobiele telefoons of andere elektronische apparaten door kinderen en leerlingen beperken of verbieden, behalve gebruik in de noodzakelijke mate om gezondheidsredenen. Het is een bevoegdheid, geen plicht: elke school kiest zelf of en hoe ze die gebruikt.[1]

Voor basisscholen en scholen voor voortgezet onderwijs staan de regels in het schoolreglement (školní řád), dat de schoolraad (školská rada) goedkeurt; in kleuterscholen stelt de directeur de regels vast.[1] De oprichter van de school, zoals een gemeente, kan de inhoud niet voorschrijven. Toen de stad Vsetín in 2024 een telefoonverbod op haar basisscholen afkondigde, stelde het ministerie dat een oprichter niet kan bepalen wat er in het schoolreglement staat, al mag het schoolreglement zelf telefoons wel verbieden.[8]

Een uitgebreide handreiking van het ministerie

In februari 2026 publiceerde het ministerie van Onderwijs (MŠMT) een handreiking (metodika) van 36 pagina’s over het opstellen van telefoonregels. Die behandelt definities, het juridische kader, opbergmogelijkheden met hun voor- en nadelen, voorbeeldformuleringen voor het schoolreglement en voorbeelden uit scholen.[1] Het is een richtlijn, geen nieuwe verplichting, maar wel het meest praktische officiële document dat Tsjechische scholen ter beschikking hebben.

Een telefoon innemen: de grenzen

De handreiking benadrukt dat de telefoon eigendom is van de leerling. Een school mag hem alleen tijdelijk innemen, om een gerechtvaardigde en evenredige reden, en moet hem uiterlijk aan het einde van de schooldag van die leerling teruggeven. Zolang de school het apparaat bewaart, moet ze het tegen schade beschermen.[1]

Hoeveel scholen al regels hebben

In een enquête van het ministerie onder schoolleiders in mei 2026 reageerden 5.441 van de 5.461 scholen. Volgens persberichten over de uitkomsten gaf 93% (5.083 scholen) aan telefoonregels in het schoolreglement te hebben, en 7% had die niet. Onderwijsminister Robert Plaga merkte op dat slechts ongeveer de helft van de scholen in de eerste fase van de basisschool telefoons tijdens de pauzes verbiedt.[6]

ReikwijdteRegelStatusBron
Alle scholen en schoolvoorzieningenSchoolreglement mag telefoons en andere apparaten beperken of verbieden, behalve om gezondheidsredenenVan kracht (onderwijswet § 30, lid 3)[1]
Scholen die apparaten innemenAlleen tijdelijk, gerechtvaardigd en evenredig; teruggeven uiterlijk aan het einde van de schooldag van de leerlingHandreiking ministerie, februari 2026[1]
Kleuterscholen, basisscholen, onderbouw van meerjarige gymnáziaLandelijk verbod, inclusief pauzes en naschoolse opvangVoorgesteld vanaf 1 september 2027[2], [4]

Hoe de telefoonregels in Tsjechië zich hebben ontwikkeld

Tsjechische scholen regelen telefoongebruik al lang zelf. Het debat gaat nu over de vraag of daarbovenop een landelijke regel nodig is.

  1. Volgens een juridisch commentaar werd de bevoegdheid om telefoons via het schoolreglement te beperken of te verbieden in 2021 opgenomen in § 30 van de onderwijswet. Daarvoor regelden scholen telefoons in hun reglement zonder uitdrukkelijke wettelijke basis.[7]
  2. De stad Vsetín legde als oprichter van de scholen een telefoonverbod op aan haar basisscholen vanaf september 2024. Het ministerie stelde dat een oprichter de inhoud van het schoolreglement niet kan voorschrijven, maar dat het schoolreglement telefoons wel mag verbieden.[8]
  3. Kamerleden van KDU-ČSL dienden een eigen wijzigingsvoorstel in (Sněmovní tisk 104). De regering sprak zich er op 10 maart 2026 tegen uit.[3]
  4. Het ministerie publiceerde zijn handreiking voor het opstellen van telefoonregels.[1]
  5. Volgens persberichten vroegen ongeveer 30 organisaties en deskundigen de regering om smartphones op scholen te reguleren.[5]
  6. Enquête van het ministerie onder schoolleiders: 93% van de scholen meldde telefoonregels in het schoolreglement.[6]
  7. Premier Andrej Babiš en onderwijsminister Robert Plaga dienden als Kamerleden een wijzigingsvoorstel in voor een landelijk verbod (Sněmovní tisk 232).[2][5]
  8. De regering stemde in met het wetsvoorstel.[2][4]

Wat eraan komt: het voorgestelde verbod voor 2027

Sněmovní tisk 232 zou een landelijk verbod invoeren op telefoons en andere elektronische apparaten voor kinderen en leerlingen in kleuterscholen, basisscholen en de overeenkomstige onderbouw van meerjarige gymnázia en conservatoria. Zoals beschreven zou het gelden tijdens de lessen en ook in de pauzes, in de schoolkantine, de schoolclub en de naschoolse opvang (družina). Scholen zouden kunnen eisen dat apparaten op een vastgestelde manier worden opgeborgen en zouden ze bij overtredingen kunnen innemen. Voor oudere leerlingen blijven de eigen regels van hun school gelden.[4]

Geplande uitzonderingen zijn onder meer gezondheidsredenen en speciale onderwijsbehoeften (bijvoorbeeld glucosemonitoring), onderwijskundig gebruik waar de school dat toestaat, en gebruik tijdens uitstapjes en activiteiten als de school dat toestaat.[4]

De status is belangrijk: dit is een voorstel, geen wet. De voorgestelde ingangsdatum is 1 september 2027. Tisk 232 en tisk 104 van KDU-ČSL staan op de agenda van de zitting van het Huis van Afgevaardigden die op 24 november 2026 begint.[2] Het wetsvoorstel moet nog worden goedgekeurd door het Huis van Afgevaardigden, de Senaat en de president. Sommige krantenkoppen wekken de indruk dat Tsjechië al een verbod heeft ingevoerd; dat is niet zo.

De meningen lopen uiteen. De regering vindt dat vrijwillige schoolregels niet volstaan. De Kinderombudsman heeft de noodzaak van een landelijke regel in twijfel getrokken, omdat de meeste scholen telefoongebruik al regelen; oppositiepartijen geven de voorkeur aan de autonomie van scholen, en sommige onderzoekers stellen dat het bewijs dat een verbod de cijfers verbetert zwak is. Anderen, onder wie het Nationaal Instituut voor Geestelijke Gezondheid, steunen een verbod.

Wat Tsjechische scholen moeten regelen

Wat er ook in het parlement gebeurt, het schoolreglement blijft het instrument. Een checklist voor schoolleiders:

  1. Bekijk uw schoolreglement opnieuw. Als daarin niets over telefoons staat, hoort u bij de minderheid van 7%. Bepaal of u telefoons wilt beperken of verbieden, en voor welke leerjaren.
  2. Betrek de schoolraad. Die keurt het schoolreglement goed voor basisscholen en scholen voor voortgezet onderwijs. Plan tijd in voor die stap.
  3. Neem een besluit over de pauzes. Dit is het gat waar de minister op wees. Volgens het voorstel zouden pauzes, de kantine en de naschoolse opvang voor jongere leerlingen onder het verbod vallen.
  4. Neem de uitzondering voor gezondheid op. Die is nu al wettelijk verplicht. Spreek af hoe ouders een medische noodzaak melden, zoals glucosemonitoring.
  5. Stel eerlijke regels op voor het innemen. Alleen tijdelijk, om een gerechtvaardigde en evenredige reden, uiterlijk aan het einde van de schooldag van de leerling teruggegeven, en beschermd tegen schade zolang de school het apparaat bewaart.
  6. Kies een manier van opbergen. Gebruik de handreiking van het ministerie om de mogelijkheden te vergelijken en de voorbeeldformuleringen om de regel op te stellen.
  7. Bereid u voor op 2027. Hebt u een kleuterschool, een basisschool of de onderbouw van een meerjarig gymnázium, stel dan nu regels op die ook onder een landelijk verbod zouden werken.

Voor een stapsgewijze aanpak, zie onze implementatiegids.

Opbergmogelijkheden voor telefoons vergeleken

De handreiking van het ministerie noemt opbergmogelijkheden met voor- en nadelen: de telefoon in de schooltas (uit of op stil), een gezamenlijke inleverplek in de klas zoals een mand of bak, persoonlijke afsluitbare kluisjes en afsluitbare magnetische zakjes. Ze merkt op dat afsluitbare zakjes steeds opnieuw moeten worden vergrendeld en ontgrendeld als apparaten ook voor het leren worden gebruikt. De voorbeelden van scholen lopen uiteen van ‘mobiele zones’ tot het de hele dag opbergen in kluisjes.[1]

OptieHoe het werktSterke puntenAandachtspunten
In de schooltas, uit of op stilLeerling houdt de telefoon in de tasGeen kosten, geen gedoeMoeilijk te controleren; meldingen blijven verleiden
Inleverplek in de klas (mand of bak)Telefoons worden per les ingeleverdGoedkoop en zichtbaarKost lestijd; de school moet apparaten die ze bewaart beschermen
Persoonlijke afsluitbare kluisjesTelefoon de hele dag achter slotPast bij regels voor de hele dagInvestering en ruimte; wachtrijen
Afsluitbare magnetische zakjesZakje wordt vergrendeld en met een magneet geopendVergrendeld, dus tijdens de les lastiger te openenSteeds opnieuw vergrendelen en ontgrendelen als apparaten voor het leren worden gebruikt
Signaalblokkerend zakje met klittenband (zoals ’t Zakkie)Leerling houdt de telefoon bij zich in een gesloten zakjeTelefoon blijft bij de leerling; snel open voor toegestaan gebruik; geen ontgrendelstationNiet afsluitbaar, dus het steunt op afspraken en toezicht; het effect kan per toestel en positie verschillen

Meer over de afwegingen in Telefoonkluisjes of telefoonzakjes?

Waarom ’t Zakkie een verstandige middenweg is

De Tsjechische wet laat het opbergen aan de school over, en het voorgestelde landelijke verbod zou scholen toestaan opberging ‘op een vastgestelde manier’ te eisen zonder een methode te noemen. Een zakje is één manier om ‘telefoon weg’ in de klas te organiseren. Elke school moet nagaan of het past bij haar eigen schoolreglement en, als het wetsvoorstel wordt aangenomen, bij de nieuwe wet.

Hoe ’t Zakkie werkt in vier stappen: de leerling doet de telefoon in het zakje, sluit het, houdt het bij zich tijdens de les en haalt de telefoon er daarna weer uit
’t Zakkie in vier stappen: telefoon erin, zakje dicht, de leerling houdt het bij zich en haalt de telefoon er daarna weer uit.

’t Zakkie zit tussen de schooltas en het kluisje in:

  • De leerling houdt de telefoon bij zich. De school neemt het apparaat niet in bewaring, dus er hoeft aan het einde van de dag niets te worden verzameld, bewaakt of teruggegeven.
  • Offline in het gesloten zakje. Zodra de telefoon in het zakje zit en het zakje dicht is, schermt de voering hem af van het mobiele netwerk, wifi en bluetooth, zodat oproepen, berichten en meldingen niet binnenkomen. Het effect kan per toestel en per positie in het zakje verschillen.
  • Klittenband in plaats van een slot. Geen magneten of ontgrendelstations. Zo blijft het snel wanneer een docent een telefoon toestaat om mee te leren, iets wat de handreiking als nadeel van afsluitbare zakjes noemt. De keerzijde is dat het steunt op duidelijke afspraken.
  • Geen app, geen data. Er zit geen elektronica in het zakje en er wordt niets geregistreerd.
  • Jarenlang herbruikbaar. Eén zakje per leerling kan meerdere schooljaren meegaan.

’t Zakkie wordt gebruikt op scholen in Nederland en België: meer dan 50.000 zakjes in omloop en in gebruik op meer dan 50 scholen (bedrijfscijfers, juli 2026). We leveren in heel Europa; verzending kost € 3,95 en is gratis vanaf € 25.

Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies. Het voorgestelde landelijke verbod lag op het moment van schrijven nog bij het parlement en kan nog worden gewijzigd of verworpen. Het eigen reglement van uw school is van toepassing; raadpleeg dat en de officiële bronnen voordat u beslissingen neemt.

Veelgestelde vragen

Zijn telefoons verboden op Tsjechische scholen?

Niet landelijk. Per november 2026 bepaalt elke school in haar schoolreglement of telefoons worden beperkt of verboden, behalve gebruik dat om gezondheidsredenen nodig is. In een enquête van het ministerie in mei 2026 meldde 93% van de scholen zulke regels te hebben.

Wie bepaalt de telefoonregels op een Tsjechische school?

De school, via haar schoolreglement, dat voor basisscholen en scholen voor voortgezet onderwijs door de schoolraad wordt goedgekeurd; in kleuterscholen stelt de directeur de regels vast. Een oprichter zoals een gemeente kan de inhoud niet voorschrijven.

Mag een Tsjechische docent de telefoon van een leerling innemen?

Volgens de handreiking van het ministerie alleen tijdelijk en om een gerechtvaardigde en evenredige reden. De telefoon blijft eigendom van de leerling: de school moet hem uiterlijk aan het einde van de schooldag van de leerling teruggeven en hem intussen tegen schade beschermen.

Wat zou het voorgestelde landelijke verbod veranderen?

Sněmovní tisk 232 zou telefoons en andere elektronische apparaten verbieden voor kinderen en leerlingen in kleuterscholen, basisscholen en de onderbouw van meerjarige gymnázia en conservatoria, inclusief pauzes, de kantine en de naschoolse opvang. Er zijn uitzonderingen gepland voor gezondheidsredenen, speciale onderwijsbehoeften, onderwijskundig gebruik en uitstapjes als de school dat toestaat.

Wanneer zou een landelijk verbod in Tsjechië kunnen ingaan?

De voorgestelde ingangsdatum is 1 september 2027. Het wetsvoorstel staat op de agenda van de zitting van het Huis van Afgevaardigden die op 24 november 2026 begint en moet nog worden goedgekeurd door het Huis van Afgevaardigden, de Senaat en de president.

Welke opbergmogelijkheden beschrijft het Tsjechische ministerie?

De handreiking van februari 2026 vergelijkt de telefoon in de schooltas, een gezamenlijke inleverplek in de klas, persoonlijke afsluitbare kluisjes en afsluitbare magnetische zakjes, elk met voor- en nadelen.

Mag een Tsjechische school signaalblokkerende zakjes gebruiken?

De Tsjechische wet schrijft geen manier van opbergen voor, dus een zakje is één manier om telefoons in de klas weg te houden. De school moet nagaan of het past bij haar schoolreglement en, als het landelijke verbod wordt aangenomen, bij de nieuwe wet.

Bronnen

  1. Metodika k nastavování pravidel používání mobilních telefonů a jiných elektronických zařízení ve školách (č.j. MSMT-3034/2026) — MŠMT, februari 2026
  2. Sněmovní tisk 232 – Novela z. – školský zákon (history of the bill) — Poslanecká sněmovna PČR, november 2026
  3. Sněmovní tisk 104 – Novela z. – školský zákon (KDU-ČSL) — Poslanecká sněmovna PČR, november 2026
  4. Plošný zákaz mobilů ve školách prošel vládou, platit má od příštího září — Lupa.cz, 20 juli 2026
  5. Babiš a Plaga předložili novelu o zákazu mobilů ve školách (ČTK) — České noviny (ČTK), 25 juni 2026
  6. Vláda podpořila zákaz mobilů na školách. Data ukázala, že dobrovolnost nestačí, řekl Plaga — Echo24, juli 2026
  7. Zákaz mobilních telefonů — Právní prostor, 10 maart 2026
  8. Školní řád může zakázat mobily, zřizovatel nemůže určovat jeho obsah — České noviny (ČTK), 9 augustus 2024

Probeer ’t Zakkie op uw school

Bent u uw schoolreglement aan het herzien met het oog op een mogelijk landelijk verbod? Bestel een gratis proefzakje om te zien hoe een zakje zou kunnen passen, of vraag een offerte aan voor uw klas of school. We leveren in heel Europa; verzending kost € 3,95 en is gratis vanaf € 25.

Gratis proefzakjeOfferte aanvragen

Over de auteur: het team van ’t Zakkie werkt met scholen in Nederland en België aan telefoonvrije lessen. Bedrijfscijfers per juli 2026: meer dan 50.000 zakjes in gebruik op meer dan 50 scholen. Dit artikel is gebaseerd op de hierboven genoemde officiële bronnen en persbronnen.

Vorige
Telefoons op school in Spanje: de regels per regio
Volgende
Telefoons op school in Turkije: de regels in 2026