Nieuws

Telefoons op school in Oekraïne: regels, debat en veiligheid in oorlogstijd

Telefoons op school in Oekraïne: regels, debat en veiligheid in oorlogstijd

Bijgewerkt 19 november 202611 min. lezenDoor het team van ’t Zakkie

Nee. Per november 2026 heeft Oekraïne geen landelijk verbod of bindende regel voor telefoons op scholen. Elke school kan samen met leerlingen en ouders eigen regels opstellen.[4] Een wetsvoorstel om telefoons tijdens de lessen te beperken is teruggestuurd voor herziening, en een parlementaire werkgroep werkt aan een kaderwet.[1][6] In oorlogstijd moet elke regel één ding overeind houden: kinderen moeten bereikbaar zijn, en telefoons moeten bij luchtalarm snel binnen handbereik zijn.

Belangrijkste punten

  • Er is geen wettelijk verbod. Scholen mogen regels over gadgets opnemen in hun statuten of hun huishoudelijk reglement, in overleg met leerlingen en ouders.[4]
  • Volgens de onderwijsombudsman hebben scholen geen wettelijke grond om leerlingen te verbieden een telefoon bij zich te hebben, en is het innemen van persoonlijk eigendom juridisch twijfelachtig.[4]
  • Wetsvoorstel nr. 15105 (maart 2026) zou leerlingen verplichten om tijdens de lessen geen telefoons, tablets en smartwatches te gebruiken, behalve voor onderwijskundige of medische doeleinden. In juli 2026 adviseerde de onderwijscommissie het voorstel voor herziening terug te sturen naar de indiener.[1][2]
  • Sinds september 2026 werkt een werkgroep van de commissie aan een kaderwet over gadgets op scholen (voorgesteld, nog geen datum).[6][10]
  • De oblast Lviv gaf in oktober 2026 niet-bindende aanbevelingen uit; de ombudsman had er kritiek op.[7]
  • Veiligheid gaat voor: telefoons die in een bak zijn verzameld, zijn bij luchtalarm moeilijk snel terug te geven.[7]

Telefoonregels op Oekraïense scholen nu

Oekraïne heeft geen landelijk telefoonverbod op scholen. Het ministerie van Onderwijs en Wetenschap (MON) heeft geen richtlijn uitgevaardigd. In februari 2026 zei minister Oksen Lisovyi dat een algemeen smartphoneverbod geen prioriteit van het ministerie is en een publiek debat zou vereisen, en voegde eraan toe dat scholen nu al hun eigen regels kunnen opstellen (persbericht).[5]

Scholen gebruiken de autonomie die ze hebben op grond van de wet “Over onderwijs”. Ze kunnen regels over gadgets opnemen in hun statuten of hun huishoudelijk reglement (правила внутрішнього розпорядку), in overleg met leerlingen en ouders. Voorbeelden zijn de stille modus, opbergen, of gebruik alleen met toestemming van de leraar.[4]

Er zijn wel grenzen. Volgens de dienst van de onderwijsombudsman verbiedt geen enkele wet telefoons op scholen, dus kunnen scholen leerlingen niet verbieden er een te hebben. Persoonlijk eigendom innemen zonder wettelijke basis is juridisch twijfelachtig.[4]

Regionale aanbevelingen: de oblast Lviv

In oktober 2026 adviseerde de onderwijsafdeling van het Regionaal Militair Bestuur van Lviv scholen om elektronische apparaten tijdens lessen en pauzes te beperken. Ook adviseerde ze om het maken van foto-, video- of geluidsopnames van anderen zonder toestemming te verbieden. Scholen werd gevraagd hun huishoudelijk reglement vóór 20 oktober 2026 aan te passen. Het gaat om aanbevelingen, niet om bindende regels.[7]

ReikwijdteRegelStatusBron
Alle scholen voor algemeen voortgezet onderwijsGeen wettelijk verbod; elke school mag samen met leerlingen en ouders eigen regels opstellenVan kracht (schoolautonomie)[4]
Scholen in de oblast LvivApparaten beperken tijdens lessen en pauzes; geen opnames van anderen zonder toestemmingAanbeveling, okt. 2026[7]
Landelijk (wetsvoorstel 15105)Leerlingen gebruiken tijdens de lessen geen telefoons, tablets en smartwatches, met uitzonderingen voor onderwijs en medische redenenNiet aangenomen; commissie adviseerde terugsturen voor herziening[1]

Telefoons en luchtalarm

De oorlog bepaalt dit debat meer dan wat ook. De onderwijsombudsman waarschuwt dat telefoons die in een bak zijn verzameld, bij luchtalarm of een bommelding moeilijk snel terug te geven zijn.[7] Daartegenover stelt Kamerlid Nataliia Pipa dat op veel scholen de leraar ouders via de klassenchat al laat weten dat de kinderen in de schuilkelder zijn, zodat de eigen telefoon van het kind niet onmisbaar is.[6] Hoe dan ook moet de alarmprocedure duidelijk en snel zijn.

Hoe het debat over telefoons op Oekraïense scholen zich ontwikkelde

Elke poging tot een verbod is tot nu toe uitgemond in een oproep om in plaats daarvan regels op te stellen.

  1. Kamerlid Oleksii Honcharenko stelt een wetsvoorstel voor (volgens persberichten nr. 4226) dat telefoons en apparaten met internetverbinding verbiedt voor alle deelnemers aan het onderwijs, behalve voor onderwijskundig gebruik.[8]
  2. De onderwijscommissie adviseert het parlement het voorstel te verwerpen, na negatieve adviezen van deskundigen, onder meer van het MON en de ombudsmannen.[8]
  3. Onderwijsombudsman Serhii Horbachov zegt dat telefoongebruik regels nodig heeft, geen verbod, onder meer omdat een verbod leerlingen zou kunnen beletten pesten vast te leggen.[9]
  4. De dienst van de ombudsman stelt dat geen enkele wet telefoons op scholen verbiedt. Onder de staat van beleg, en om veiligheidsredenen, is een volledig verbod niet mogelijk, maar zijn regels wel nodig.[4]
  5. Minister Oksen Lisovyi zegt dat een algemeen smartphoneverbod geen prioriteit van het MON is (persbericht).[5]
  6. Wetsvoorstel nr. 15105 (Kamerlid Heorhii Mazurashu) wordt ingediend. Het zou artikel 53 van de wet “Over onderwijs” wijzigen om leerlingen te verplichten tijdens de lessen geen telefoons, tablets en smartwatches te gebruiken, behalve voor onderwijskundige en/of medische doeleinden.[1][2]
  7. Onderwijsombudsman Nadiia Leshchyk noemt het voorstel onvoldoende uitgewerkt: het bevat geen regels over opbergen, aansprakelijkheid, toegang in noodgevallen of leeftijd. Zij geeft de voorkeur aan telefoons op stil in de rugzak.[3]
  8. De leidende commissie adviseert wetsvoorstel 15105 voor herziening terug te sturen naar de indiener.[1]
  9. De werkgroep van de commissie begint aan een wet over het beperken van gadgets op scholen. Commissiesecretaris Nataliia Pipa stelt een kader naar Fins model voor.[6][10]
  10. De oblast Lviv beveelt beperkingen tijdens lessen en pauzes aan. De ombudsman zegt dat de regels rechten kunnen schenden en de verantwoordelijkheid voor apparaten bij leraren kunnen leggen.[7]

Wat eraan komt: een kaderwet over gadgets op scholen?

Er liggen twee zaken op tafel, en geen van beide is al wet.

  • Wetsvoorstel 15105 (in debat). Het parlement moet nog beslissen over het advies van de commissie om het voorstel voor herziening terug te sturen; er is geen datum voor de plenaire behandeling vastgesteld.[1] We konden geen stemming bevestigen: volgens de wetsvoorstelkaart wachtte het voorstel in november 2026 nog op behandeling.
  • Een kaderwet (voorgesteld). De werkgroep van de commissie werkt aan een nieuw wetsvoorstel. Het idee van Kamerlid Pipa is dat elke school haar eigen regels in haar statuten opneemt, het MON modelrichtlijnen uitgeeft en leerlingen een module over digitale veiligheid krijgen.[6][10] Er is nog geen datum.

De richting is regels per school, met landelijke richtlijnen, in plaats van één landelijk verbod.

Wat scholen in Oekraïne moeten regelen

Omdat er geen landelijke regel is, beslist de school zelf. Een praktische checklist, met veiligheid voorop:

  • Begin bij de alarmprocedure. Bepaal hoe leerlingen bij luchtalarm en bij het naar de schuilkelder (укриття) gaan bij hun telefoon kunnen, en hoe ouders worden geïnformeerd. Elke regel die telefoons wegbergt, moet bij alarm snelle toegang mogelijk maken.[7]
  • Gebruik het juiste instrument. Neem de regels op in uw statuten of huishoudelijk reglement en stem ze af met leerlingen en ouders.[4]
  • Vermijd innemen. De ombudsman vindt het afnemen van eigendom van leerlingen zonder wettelijke basis twijfelachtig.[4]
  • Maak de verantwoordelijkheid duidelijk. Als telefoons worden opgeborgen, bepaal dan wie ervoor verantwoordelijk is. De ombudsman waarschuwt ervoor leraren aansprakelijk te maken voor opgeborgen apparaten.[7]
  • Bescherm het recht om pesten te melden. Ombudsmannen hebben benadrukt dat leerlingen pesten moeten kunnen vastleggen.[3][9] Tegelijk kunt u regels stellen over het opnemen van anderen zonder toestemming, zoals de oblast Lviv aanbeveelt.[7]
  • Maak onderscheid tussen lessen en pauzes. Wetsvoorstel 15105 gaat alleen over de lessen; de aanbevelingen van Lviv gelden ook voor de pauzes.[1][7] Bepaal wat bij uw school past.
  • Houd rekening met verstoringen. Scholen hebben ook te maken met uitval van stroom, verwarming en water, en veel leerlingen leren online of in gemengde vormen. Laat uw communicatieplan niet afhangen van één kanaal.

Opties vergeleken: telefoonregels voor Oekraïense scholen

De praktijk verschilt per school. Sommige scholen verzamelen telefoons bij de ingang of in een bak in het lokaal en geven ze in de pauzes of aan het einde van de dag terug; andere laten telefoons op stil in de rugzak.[3][7] In elk geval is in Oekraïne de belangrijkste toets hoe snel leerlingen bij luchtalarm bij hun telefoon kunnen.

OptieHoe het werktSterke puntenAandachtspunten in Oekraïne
Inleveren bij de ingangTelefoons worden bij aankomst ingeleverd en aan het einde van de dag teruggegevenDuidelijke, zichtbare regelMoeilijk snel terug te geven bij alarm[7]; wie is aansprakelijk voor opgeborgen telefoons?[7]; innemen is juridisch twijfelachtig[4]
Bak of kastje in het lokaalTelefoons gaan aan het begin van de les in een bakTelefoons buiten bereik tijdens de lesHetzelfde probleem bij alarm: een volle bak is traag terug te geven[7]
Op stil in de rugzakLeerlingen houden hun telefoon op stil in hun tasDe voorkeur van de onderwijsombudsman[3]; kind blijft bereikbaarAfleiding blijft; moeilijk te controleren
Signaalafschermend zakjeLeerlingen houden hun telefoon in een gesloten zakje dat hem offline houdtTelefoon blijft bij de leerling; geen bak om terug te geven; geen aansprakelijkheid voor opgeborgen telefoonsZolang het dicht is, komen er geen oproepen of meldingen binnen; alleen geschikt als de eigen alarmprocedure van de school niet op de telefoons van leerlingen steunt

Voor scholen die willen dat leerlingen op elk moment bereikbaar zijn, is de telefoon op stil in de rugzak de passendere keuze. Andere opties zijn alleen geschikt als uw alarmprocedure en communicatie met ouders werken zonder de telefoon van de leerling.

’t Zakkie in Oekraïne: een middenweg, met duidelijke grenzen

’t Zakkie is een telefoonzakje voor scholen. De leerling houdt de telefoon bij zich, doet hem aan het begin van de les in het zakje en sluit het klittenband. Zodra het zakje dicht is, schermt de voering de telefoon af van het mobiele netwerk, wifi en bluetooth, zodat oproepen, berichten en meldingen niet meer binnenkomen. Hoe sterk de afscherming is, kan per toestel en per positie in het zakje verschillen. Er is geen app, geen account en geen gegevensverwerking.

In de Oekraïense context willen we eerlijk zijn over wat dat betekent.

  • Waar het kan helpen. De telefoon blijft altijd bij de leerling, dus er is geen bak die bij alarm moet worden teruggegeven en geen vraag wie aansprakelijk is voor opgeborgen apparaten. Beide zorgen zijn door de ombudsman genoemd.[7] De leerling opent het klittenband met de hand, en de telefoon is weer online.
  • Waar het niet past. Zolang het zakje dicht is, ontvangt de telefoon geen oproepen, berichten of alarmmeldingen. Een zakje is daarom geen veiligheidsmiddel en mag nooit deel uitmaken van de manier waarop uw school wordt gewaarschuwd of ouders worden geïnformeerd. Als uw school of de ouders willen dat leerlingen tijdens de lessen bereikbaar zijn, laat telefoons dan liever op stil in de rugzak.
  • Als u het wel gebruikt. Gebruik het alleen tijdens de lessen en maak “zakje openen” onderdeel van de alarmprocedure. Spreek dit af met leerlingen en ouders en neem het op in uw huishoudelijk reglement.

Een zakje is één manier om “telefoons weg” tijdens de lessen te organiseren, gericht op concentratie in de klas. Het is door geen enkele Oekraïense regel verplicht en zorgt er niet voor dat een school aan een regel voldoet. Ga na of het past bij uw statuten en huishoudelijk reglement.

’t Zakkie heeft zich bewezen op scholen in Nederland en België: per juli 2026 zijn meer dan 50.000 zakjes in gebruik op meer dan 50 scholen (bedrijfscijfers). De zakjes zijn jarenlang herbruikbaar. We leveren in heel Europa; verzending kost € 3,95 en is gratis vanaf € 25. Neem contact met ons op om de leveringsmogelijkheden naar Oekraïne te bevestigen.

Hoe ’t Zakkie werkt in vier stappen
Hoe ’t Zakkie werkt in vier stappen. De leerling houdt de telefoon bij zich; in het gesloten zakje is hij offline.

Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch of veiligheidsadvies. Het weerspiegelt openbare bronnen per november 2026, waarvan sommige persberichten zijn. Volg altijd de officiële procedures voor luchtalarm en schuilkelders, en controleer de actuele regels van het MON, uw regionale onderwijsafdeling en uw eigen school.

Veelgestelde vragen

Zijn telefoons verboden op scholen in Oekraïne?

Nee. Per november 2026 is er geen landelijk verbod of bindende regel. Elke school kan in haar statuten of huishoudelijk reglement eigen regels over gadgets opstellen, in overleg met leerlingen en ouders. De minister van Onderwijs heeft gezegd dat een landelijk verbod geen prioriteit is.

Mag een school in Oekraïne telefoons van leerlingen afnemen?

Volgens de onderwijsombudsman verbiedt geen enkele wet telefoons op scholen, dus kunnen scholen leerlingen niet verbieden er een te hebben, en is het innemen van persoonlijk eigendom zonder wettelijke basis juridisch twijfelachtig. Scholen kunnen wel regels stellen over het gebruik, zoals de stille modus of gebruik alleen met toestemming van de leraar.

Wat is wetsvoorstel 15105?

Wetsvoorstel nr. 15105, ingediend in maart 2026, zou leerlingen verplichten om tijdens de lessen geen telefoons, tablets en smartwatches te gebruiken, behalve voor onderwijskundige of medische doeleinden. In juli 2026 adviseerde de onderwijscommissie het voorstel voor herziening terug te sturen naar de indiener. Het is niet aangenomen.

Wat gebeurt er met telefoonregels bij luchtalarm?

Veiligheid gaat voor. De onderwijsombudsman waarschuwt dat telefoons die in een bak zijn verzameld, bij alarm moeilijk snel terug te geven zijn. Welke regel een school ook kiest, leerlingen moeten snel bij hun telefoon kunnen als het alarm klinkt of als ze naar de schuilkelder gaan.

Wat heeft de oblast Lviv besloten over telefoons op scholen?

In oktober 2026 adviseerde de regionale onderwijsafdeling om elektronische apparaten tijdens lessen en pauzes te beperken en het opnemen van anderen zonder toestemming te verbieden. Het gaat om aanbevelingen, geen bindende regels, en de onderwijsombudsman had er kritiek op.

Is een signaalafschermend telefoonzakje geschikt voor Oekraïense scholen?

Alleen in sommige gevallen. De leerling houdt de telefoon bij zich, dus er hoeft bij alarm niets te worden teruggegeven, maar zolang het zakje dicht is, komen er geen oproepen of meldingen binnen. Het is alleen geschikt als de alarmprocedure en de communicatie met ouders van de school niet op de telefoons van leerlingen steunen. Anders past de telefoon op stil in de rugzak beter.

Bronnen

  1. Bill No. 15105 on pupils’ obligation not to use phones, tablets and smartwatches during lessons (bill card, in Ukrainian) — Verchovna Rada van Oekraïne, 27 maart 2026
  2. У ВР зареєстровано законопроєкт про заборону смартфонів у школах — Osvita.ua, 30 maart 2026
  3. Освітня омбудсменка про законопроєкт щодо заборони гаджетів у школах — Interfax-Ukraine, 16 april 2026
  4. Служба освітнього омбудсмена про мобільні телефони у школах — Interfax-Ukraine, 18 maart 2025
  5. Заборона телефонів у школах та соцмереж для дітей: де працює та чи варто впроваджувати в Україні — Слово і Діло, 26 februari 2026
  6. Blog by MP Nataliia Pipa, secretary of the education committee, on gadget rules in schools (in Ukrainian) — Osvita.ua, 23 september 2026
  7. Омбудсменка розкритикувала обмеження телефонів у школах Львівщини — Osvita.ua, 5 oktober 2026
  8. Комітет ВР не схвалив ідею про заборону телефонів у школах — Osvita.ua, 14 december 2020
  9. Омбудсмен: школи потребують правил щодо смартфонів — Osvita.ua, 7 november 2023
  10. Телефони й соцмережі школярам обмежать? — Education.ua, 23 september 2026

Denkt u na over telefoonregels voor uw school?

Heeft uw school besloten dat telefoons tijdens de lessen weg moeten, en steunt uw alarmprocedure niet op de telefoons van leerlingen? Dan kan een zakje één optie zijn. Vraag een gratis proefzakje aan om het met uw team uit te proberen, of vraag ons om een offerte.

Gratis proefzakje aanvragenOfferte aanvragen

Over de auteur: het team van ’t Zakkie werkt met scholen in Nederland en België aan telefoonvrije lessen. Bedrijfscijfers per juli 2026: meer dan 50.000 zakjes in gebruik op meer dan 50 scholen. Dit artikel is gebaseerd op de hierboven genoemde officiële bronnen en persbronnen.

Vorige
Telefoons op school in Noorwegen: regels, aanbevelingen en wat er komt
Volgende
Telefoons op school in Oostenrijk: het verbod tot en met leerjaar 8 uitgelegd (2026)