Nieuws

Telefoons op school in Nederland: de regels nu en het plan voor 2027

Telefoons op school in Nederland: de regels nu en het plan voor 2027

Bijgewerkt 19 november 202610 min. leestijdDoor het team van ’t Zakkie

In Nederland gebruiken leerlingen in het voortgezet onderwijs sinds 1 januari 2024 geen mobiele telefoons, tablets of smartwatches meer in de klas, en in het primair en speciaal onderwijs sinds het schooljaar 2024-2025. Dat is een landelijke afspraak tussen het kabinet en de onderwijssector, geen wet. Het kabinet wil nu verder gaan met “Thuis of in de kluis” voor de hele schooldag vanaf 1 januari 2027, een doel dat nog met de scholen wordt uitgewerkt.

De belangrijkste punten

  • Er is geen Nederlandse wet die telefoons op school verbiedt. De regels staan in een landelijke afspraak tussen het kabinet en de onderwijssector.
  • Het uitgangspunt is “nee, tenzij”: geen apparaten in de klas, tenzij ze nodig zijn voor de les of om medische redenen of vanwege een beperking.
  • Middelbare scholen volgen de afspraak sinds 1 januari 2024; het primair en speciaal onderwijs sinds het schooljaar 2024-2025.
  • Elke school bepaalt zelf hoe ze de regel uitvoert, legt die vast in de schoolregels en heeft daarvoor de instemming nodig van de medezeggenschapsraad (MR).
  • Aangekondigd: “Thuis of in de kluis” voor de hele schooldag vanaf 1 januari 2027. Wat als “kluis” geldt en welke uitzonderingen er komen, is nog niet besloten.

De telefoonregels op Nederlandse scholen vandaag

Nederland koos voor een afspraak in plaats van wetgeving. In juli 2023 spraken het kabinet en de onderwijssector, onder wie leraren, schoolbesturen, ouders en leerlingen, af dat mobiele telefoons, tablets en smartwatches niet in het klaslokaal thuishoren [5]. Het is geen wettelijk verbod, maar wel de landelijke norm die elke school geacht wordt te volgen [1].

De kernregel is eenvoudig: apparaten worden tijdens de les niet gebruikt, tenzij de les erom vraagt (bijvoorbeeld bij mediawijsheid) of een leerling een apparaat nodig heeft om medische redenen of vanwege een beperking [1]. Scholen mogen verder gaan en apparaten uit het hele gebouw weren, en veel scholen doen dat al.

Voor het speciaal onderwijs staat een addendum van november 2023 uitdrukkelijk apparaten toe die samenhangen met de ondersteuningsbehoefte van een leerling, zoals hoortoestellen die met een telefoon zijn verbonden, spraak- of voorleessoftware, of apps die helpen bij emoties of medicatie [2].

Geldt voorRegelSindsBron
Voortgezet onderwijs (vo)Geen telefoons, tablets of smartwatches in de klas, tenzij nodig voor de les of om medische redenen of vanwege een beperking. Scholen mogen ze in de hele school verbieden.1 januari 2024[1]
Primair en speciaal onderwijsDezelfde “nee, tenzij”-afspraak in de klas; addendum voor apparaten die samenhangen met de ondersteuningsbehoefte.Schooljaar 2024-2025[2]
Alle scholenDe school bepaalt hoe ze de regel uitvoert en legt die vast in de schoolregels; de MR moet instemmen.1 januari 2024[3]
Centrale examens (vo)Geen mobiele telefoon in het examenlokaal; DUO adviseert alle apparaten met een verbinding naar buiten te verbieden, zoals smartwatches.Doorlopend[4]

De afspraak zegt wat er moet gebeuren, niet hoe. Dat laat ze aan elke school over. Volgens de VO-raad, de sectororganisatie van middelbare scholen, mag een school een leerling vragen een telefoon in te leveren, maar mag ze die niet afpakken. Neemt de school een telefoon in bewaring, dan is ze verantwoordelijk voor verlies of schade [3].

Hoe de Nederlandse aanpak ontstond

De Nederlandse regels zijn stap voor stap ontstaan: eerst een afspraak voor de lessen, daarna een periode van monitoring, en nu een beweging naar een telefoonvrije schooldag.

  1. Het kabinet en de onderwijssector maken de landelijke afspraak over mobiele telefoons in de klas bekend [5].
  2. De VO-raad publiceert een Q&A over de richtlijn, onder meer over inleveren versus innemen en over aansprakelijkheid [3].
  3. Er wordt een addendum voor het speciaal onderwijs opgesteld [2].
  4. De afspraak gaat in voor het voortgezet onderwijs [1].
  5. De afspraak gaat in voor het primair en speciaal onderwijs [1].
  6. Uit een monitoringsrapport voor het ministerie van OCW blijkt dat 83,3% van de middelbare scholen (veel) minder niet-onderwijsgerelateerd telefoongebruik meldt. Scholen melden positieve effecten op de concentratie (75%) en het sociale klimaat (59%). Medewerkers noemen ook extra werk voor de handhaving [2].
  7. Een motie in de Tweede Kamer vraagt de regering haast te maken met een strenge richtlijn, zodat telefoons de hele schooldag “thuis of in de kluis” blijven [6].
  8. Het kabinet presenteert zijn strategie om kinderen online te beschermen en streeft ernaar de afspraak vanaf 1 januari 2027 aan te scherpen tot “Thuis of in de kluis” [7].

De monitoringscijfers komen van de scholen zelf. Leerlingen in hetzelfde onderzoek waren er minder van overtuigd dat er veel was veranderd, dus u leest de resultaten het best als wat scholen melden, niet als bewezen effecten [2]. Uit hetzelfde rapport bleek ook dat het aandeel middelbare scholen dat telefoongebruik als probleem ziet, daalde van ongeveer 62% naar 29%, en dat 58,7% van de basisscholen met beleid telefoons op het hele schoolterrein verbiedt.

Wat er komt: “Thuis of in de kluis” in 2027

Op 5 oktober 2026 maakte het kabinet bekend dat het de afspraak vanaf 1 januari 2027 wil aanscherpen [7]. Onder “Thuis of in de kluis” zouden telefoons in het primair en voortgezet onderwijs de hele schooldag niet worden gebruikt, ook niet in de pauzes en op het schoolplein. Dit is een aangekondigd doel, geen wet: het blijft een afspraak, en over de uitwerking wordt nog met de sector onderhandeld.

In november 2026 lagen er nog verschillende punten open:

  • wat precies als “kluis” geldt;
  • welke uitzonderingen er gaan gelden;
  • of het plan ook voor het mbo gaat gelden, want de aankondigingen noemen alleen het primair en voortgezet onderwijs.

Voor veel basisscholen verandert er weinig, zoals de PO-Raad, de sectororganisatie voor het primair onderwijs, opmerkt: zij verbieden telefoons al de hele dag [8]. Middelbare scholen die telefoons alleen tijdens de lessen verbieden, gaan de verandering het meest merken, omdat dan ook pauzes, gangen en de kantine telefoonvrij zouden worden.

Wat Nederlandse scholen moeten regelen

Wat er in 2027 ook gebeurt, het praktische werk ligt bij de school. Dit zijn de punten om te regelen.

1. Leg de regel schriftelijk vast

Leg de telefoonregel vast in uw schoolregels, schoolgids of schoolplan. Beschrijf waar en wanneer telefoons niet worden gebruikt, welke apparaten eronder vallen (ook smartwatches en tablets) en wat er gebeurt als een leerling zich niet aan de regel houdt [3].

2. Vraag instemming van de MR

De medezeggenschapsraad moet instemmen met het beleid [3]. Plan dit op tijd, zeker als u al vóór 2027 wilt overstappen op een regel voor de hele schooldag.

3. Regel de uitzonderingen

Bepaal wie uitzonderingen goedkeurt om medische redenen (zoals glucosemonitoring) of vanwege een ondersteuningsbehoefte, en hoe docenten weten voor welke leerlingen een uitzondering geldt [1]. Spreek ook af wanneer een docent telefoons mag inzetten voor een lesdoel.

4. Kies hoe telefoons worden opgeborgen

Mogelijkheden zijn onder meer: telefoons thuislaten, kluisjes, een bak of telefoonhotel in de klas, of een zakje dat bij de leerling blijft [3]. Denk aan de aansprakelijkheid: als de school telefoons in bewaring neemt, is ze verantwoordelijk voor verlies of schade.

5. Controleer uw examenregels

Bij de centrale examens zijn telefoons niet toegestaan in het examenlokaal, en DUO adviseert alle verbonden apparaten te verbieden en dit vast te leggen in het examenreglement [4].

6. Communiceer en evalueer

Vertel ouders hoe ze hun kind overdag kunnen bereiken, en plan een evaluatie met het team. De monitor van 2025 laat zien dat handhaving tijd kost, dus een regel die in elke les eenvoudig toe te passen is, maakt echt verschil [2].

De mogelijkheden vergeleken

Nederlandse scholen houden telefoons op verschillende manieren uit de les. Volgens de monitor van 2025 werken de meeste middelbare scholen met “thuis of in de kluis” of halen ze telefoons aan het begin van elke les op [2]. Elke optie heeft voor- en nadelen.

MogelijkheidHoe het werktSterke puntenAandachtspunten
Telefoon thuisLeerlingen laten de telefoon thuis.Eenvoudig en duidelijk; niets om op te bergen.Niet haalbaar voor elk gezin; leerlingen kunnen er toch een meenemen.
Persoonlijke kluisjesDe telefoon blijft overdag in het kluisje van de leerling.De telefoon blijft uit de klas, ook in de pauzes.Vraagt voldoende kluisjes; docenten kunnen gebruik voor een les niet makkelijk toestaan.
Bak of telefoonhotel in de klasLeerlingen leveren hun telefoon in aan het begin van de les.Zichtbaar en goedkoop.Kost lestijd; de school is verantwoordelijk voor verlies of schade zolang ze de telefoons beheert [3].
Uit in de tasTelefoon uit en uit het zicht in de schooltas.Geen materiaal nodig.Moeilijk te controleren; draait op vertrouwen.
Signaalblokkerend zakje bij de leerlingDe telefoon gaat in een gesloten zakje dat de leerling bij zich houdt.Geen bewaring door de school; telefoon is offline; snel te gebruiken voor een lesdoel.Het effect kan per toestel en positie verschillen; of zakjes meetellen onder het plan voor 2027, is nog niet bepaald.

Er is niet één juist antwoord. Veel scholen combineren mogelijkheden, bijvoorbeeld kluisjes voor de pauzes en een oplossing in de klas voor de lessen.

Waarom ’t Zakkie een verstandige middenweg is

’t Zakkie is een zakje dat de leerling zelf bij zich houdt. De telefoon gaat erin, de klittenbandsluiting gaat dicht, en in het gesloten zakje is de telefoon offline: oproepen, berichten en meldingen komen niet meer binnen. Het effect kan verschillen per toestel en per positie van de telefoon in het zakje.

Zo werkt ’t Zakkie in vier stappen: telefoon erin, direct offline, ’t Zakkie blijft bij de leerling, en de telefoon gaat eruit als het mag
Zo werkt ’t Zakkie in vier stappen.

Voor Nederlandse scholen zit dit tussen inleveren en vertrouwen op leerlingen in:

  • De leerling houdt de telefoon. De school neemt hem niet in bewaring, zodat de aansprakelijkheidsvraag die bij het innemen van telefoons hoort, niet speelt.
  • Offline, maar binnen handbereik. Als een docent telefoongebruik toestaat voor een lesdoel, is het zakje in een paar seconden open.
  • Geen app en geen data. Er zit geen elektronica in en er wordt niets geregistreerd.
  • Jarenlang herbruikbaar. Eén zakje gaat meerdere schooljaren mee.

’t Zakkie is beproefd op scholen in Nederland en België. Volgens onze eigen bedrijfscijfers (juli 2026) zijn er meer dan 50.000 zakjes in gebruik op meer dan 50 scholen.

Voor de duidelijkheid: ’t Zakkie is één manier om “telefoon weg” in de klas te organiseren. Het is niet verplicht volgens de landelijke afspraak, en of zakjes onder het plan voor 2027 meetellen als “in de kluis”, is nog niet besloten. Controleer of het past bij uw eigen schoolregels en bespreek het met uw MR.

Dit artikel bevat algemene informatie en is geen juridisch advies. Regels en plannen kunnen veranderen. Controleer altijd de eigen regels van uw school en de officiële bronnen hieronder. Stand van zaken: 19 november 2026.

Veelgestelde vragen

Is er een wet die telefoons op Nederlandse scholen verbiedt?

Nee. Sinds 1 januari 2024 is er een landelijke afspraak tussen het kabinet en de onderwijssector dat telefoons, tablets en smartwatches niet in de klas worden gebruikt. Het is geen wettelijk verbod, maar wel de landelijke norm voor scholen.

Sinds wanneer geldt de telefoonregel op basisscholen?

De afspraak geldt in het primair en speciaal onderwijs sinds het schooljaar 2024-2025. In het voortgezet onderwijs geldt ze sinds 1 januari 2024.

Zijn er uitzonderingen op de telefoonregel?

Ja. Apparaten mogen worden gebruikt als de les erom vraagt, bijvoorbeeld bij mediawijsheid, en om medische redenen of vanwege een beperking. In het speciaal onderwijs zijn apparaten die samenhangen met de ondersteuningsbehoefte van een leerling uitdrukkelijk toegestaan.

Mag een Nederlandse school de telefoon van een leerling innemen?

Volgens de VO-raad mag een school een leerling vragen een telefoon in te leveren, maar mag ze die niet afpakken. Neemt de school de telefoon in bewaring, dan is ze verantwoordelijk voor verlies of schade.

Wat is “Thuis of in de kluis”?

Het is het plan van het kabinet, aangekondigd op 5 oktober 2026, om telefoons vanaf 1 januari 2027 in het primair en voortgezet onderwijs de hele schooldag weg te houden, ook in de pauzes. Het is een doel waarover nog met de sector wordt onderhandeld, geen wet.

Telt een telefoonzakje als “in de kluis”?

Dat is nog niet besloten. In november 2026 worden de definitie van “kluis” en de uitzonderingen onder het plan voor 2027 nog uitgewerkt. Een zakje is één manier om “telefoon weg” in de klas te organiseren; controleer of het past bij de regels van uw school.

Wie bepaalt hoe telefoons op een Nederlandse school worden opgeborgen?

De school zelf. Ze legt haar aanpak vast in de schoolregels, en de medezeggenschapsraad (MR) moet instemmen met het beleid.

Bronnen

  1. Gebruik van mobiele telefoons niet toegestaan in de klas — Rijksoverheid, geraadpleegd in november 2026
  2. Monitoring landelijke afspraak mobiele telefoons en andere devices in de klas – Eindrapport eenmeting (rapport 1147) — Kohnstamm Instituut / Oberon, in opdracht van het ministerie van OCW, 2025
  3. Q&A Richtlijn smartphones in de klas — VO-raad, 9 oktober 2023
  4. Centraal examen: hulpmiddelen — DUO, geraadpleegd in november 2026
  5. Landelijke afspraken mobiele telefoons in de klas (Kamerbrief) — Ministerie van OCW, 4 juli 2023
  6. Motie van het lid Boomsma c.s. over haast maken met een strenge mobieltjesrichtlijn (32 034, nr. 76) — Tweede Kamer, 10 juni 2026
  7. Kabinet presenteert strategie om kinderen online te beschermen — Rijksoverheid, 5 oktober 2026
  8. Kabinet: mobiele telefoon hele schooldag niet gebruiken — PO-Raad, 6 oktober 2026

Probeer ’t Zakkie op uw school

Vraag een gratis voorbeeld aan om in één klas te testen, of vraag een offerte aan voor uw school. Wij leveren in heel Europa; verzending kost € 3,95 en is gratis vanaf € 25.

Gratis voorbeeld aanvragenOfferte aanvragen

Over de auteur: het team van ’t Zakkie werkt met scholen in Nederland en België aan telefoonvrije lessen. Bedrijfscijfers per juli 2026: meer dan 50.000 zakjes in gebruik op meer dan 50 scholen. Dit artikel is gebaseerd op de officiële bronnen en persbronnen hierboven.

Vorige
Telefoons op school in Montenegro: het lesverbod uitgelegd
Volgende
Telefoons op school in Noord-Macedonië: de regels in 2026