Liechtenstein heeft geen landelijke wet of regeling over mobiele telefoons op scholen. Elke school stelt haar eigen regels op, en volgens de onderwijsminister verbiedt elke school telefoongebruik in de les al, en verbieden de meeste scholen telefoons ook in de pauzes. Het parlement wees in oktober 2025 een landelijk schoolverbod af, maar heeft de regering sindsdien gevraagd om een bredere strategie om kinderen te beschermen bij het gebruik van smartphones en sociale media.
Belangrijkste punten
- Er is geen landelijk telefoonverbod op scholen in Liechtenstein. Elke school regelt telefoons in haar schoolreglement (Hausordnung), op grond van de schoolautonomie.[1]
- Volgens onderwijsminister Daniel Oehry (oktober 2025) verbieden alle scholen telefoons in de les en verbieden de meeste ze ook in de pauzes.[1]
- In oktober 2025 wees de Landtag met 15 tegen 10 stemmen een postulaat af dat vroeg om een uniform smartphoneverbod tot en met het 9e leerjaar.[1][2]
- In april 2026 verwees de Landtag met 22 van de 25 stemmen een motie voor een beschermingsstrategie rond smartphones en sociale media naar de regering.[4]
- De regering heeft gezegd dat deze strategie niet zal leiden tot een wet met een smartphoneverbod. De telefoonregels blijven voorlopig een zaak van de scholen.[4][5]
Telefoonregels op scholen in Liechtenstein nu
Liechtenstein heeft geen landelijke wet, verordening of ministeriële circulaire over mobiele telefoons op scholen. De regering en het Schulamt (de nationale onderwijsdienst) bepalen het algemene kader voor het onderwijs, maar hoe met telefoons wordt omgegaan, laten ze aan elke school over. Scholen leggen hun regels vast in hun schoolreglement, op grond van wat in Liechtenstein schoolautonomie (Schulautonomie) heet.[1]
Dat betekent niet dat telefoons in de klas vrij worden gebruikt. Tijdens het parlementaire debat in oktober 2025 zei onderwijsminister Daniel Oehry dat alle scholen werkende regels hebben. Volgens de minister verbiedt elke school telefoongebruik tijdens de lessen, en verbieden de meeste scholen telefoons ook in de pauzes.[1] Dit beeld berust op de uitspraak van de minister zoals de lokale pers die weergaf; wij hebben geen gepubliceerd overzicht van de regels van elke school gevonden.
Eén voorbeeld van een school is gedocumenteerd. De Realschule Eschen verbiedt telefoons van 7.35 tot 16.50 uur, met uitzondering van de middagpauze.[1] In de praktijk betekent dit een telefoonvrije schooldag, met een korte onderbreking rond lunchtijd.
De regering vat haar standpunt samen als “smartphonevrije lessen, geen smartphonevrije scholen”. Met andere woorden: telefoons horen niet bij de les, maar de overheid legt geen regel op voor de hele schooldag.[1]
| Reikwijdte | Regel | Vastgesteld door | Bron |
|---|---|---|---|
| Alle openbare scholen (Primarschule en Sekundarstufe I) | Geen landelijk verbod. Volgens de minister zijn telefoons op alle scholen verboden in de les en op de meeste scholen ook in de pauzes. | Elke school, in haar schoolreglement | [1] |
| Voorbeeld: Realschule Eschen | Telefoons verboden van 7.35 tot 16.50 uur, behalve in de middagpauze | De school | [1] |
| Uitzonderingen | Bepaald door elke school; er is geen landelijke lijst | Elke school | [1] |
Liechtenstein is een klein land met een handvol scholen voor voortgezet onderwijs, en het schoolsysteem is nauw verbonden met dat van Zwitserland. De basisschool (Primarschule) duurt vijf jaar. De onderbouw van het voortgezet onderwijs (Sekundarstufe I) duurt vier jaar en is verdeeld in Oberschule, Realschule en de onderbouw van het Gymnasium. De leerplicht duurt negen jaar. De bovenbouw van het voortgezet onderwijs en de beroepsopleidingen worden grotendeels gedeeld met Zwitserland.
Hoe het debat in Liechtenstein zich ontwikkelde
De vraag naar een landelijke regel kwam in 2025 in het parlement aan de orde. De drijvende kracht was de partij DpL (Demokraten pro Liechtenstein), die wees op verschillende regels tussen scholen en op zorgen over de aandacht en het welzijn van leerlingen.[1]
- Zes DpL-leden van de Landtag dienen een postulaat “voor een smartphonevrije school” in. Het vraagt de regering om een concept voor een uniform smartphoneverbod tot en met het 9e leerjaar.[2]
- De Landtag wijst het postulaat af met 15 tegen 10 stemmen. Minister Oehry pleit voor smartphonevrije lessen in plaats van smartphonevrije scholen, en zegt dat het grootste probleem de schermtijd thuis is.[1]
- De DpL dient een motie in die vraagt om een beschermingsstrategie voor het gebruik van smartphones en sociale media door kinderen en jongeren, met aandacht voor preventie, vroegtijdig ingrijpen en regelgeving.[3]
- De Landtag verwijst de motie met 22 van de 25 stemmen naar de regering. De regering zegt dat ze wetten zal toetsen en waar nodig aanpassen, maar geen wet met een smartphoneverbod zal maken. De indiener van de motie noemt telefoonvrije tijden op scholen als één mogelijk onderdeel.[4][5]
De twee stemmingen laten de lijn zien die het grootste deel van de Landtag heeft gekozen. Een meerderheid was het erover eens dat kinderen online bescherming nodig hebben, maar zag een landelijk schoolverbod niet als het juiste middel. De regering en de meeste parlementsleden voerden aan dat scholen telefoons al goed regelen en dat schermtijd thuis het grotere probleem is. Sommige parlementsleden bekritiseerden het postulaat van 2025 ook omdat smartwatches erbuiten bleven.[1] In de debatten beschreef een leraar die in de Landtag zit concentratieproblemen in de klas en conflicten via sociale media die leerlingen mee de school in nemen, zo meldde de lokale pers.
Wat er komt: de beschermingsstrategie
De in april 2026 aangenomen motie geeft de regering een duidelijke opdracht: een beschermingsstrategie rond smartphones en sociale media voor kinderen en jongeren presenteren, en waar nodig wetgeving voorstellen. De strategie moet preventie, vroegtijdig ingrijpen en regelgeving omvatten.[3][4]
De termijn loopt tot ongeveer april 2028, in lijn met de gebruikelijke termijn van twee jaar voor moties.[3] De regering heeft al gezegd dat het resultaat geen “wet met een smartphoneverbod” wordt.[4] Het idee van telefoonvrije tijden op school werd door de indiener van de motie naar voren gebracht, maar het is een voorstel, geen besluit.[4]
Voor scholen is het praktische vooruitzicht daarom stabiel. Telefoonregels blijven zeer waarschijnlijk een zaak van het schoolreglement van elke school. Wat kan veranderen, is de bredere context: meer aandacht voor preventie, voor de rol van ouders en voor het gebruik van sociale media door kinderen buiten school. Buurlanden hebben andere keuzes gemaakt; ons overzicht van telefoonregels op scholen in Europa plaatst Liechtenstein in die context.
Wat scholen in Liechtenstein moeten regelen
Omdat er geen landelijke regel is, draagt elke school de volledige verantwoordelijkheid voor een helder en werkbaar beleid. De meeste scholen verbieden telefoons al in de les. De nuttige vraag is of de regel duidelijk is, in elke klas op dezelfde manier wordt toegepast en voor leerlingen en ouders makkelijk te begrijpen is. Een korte checklist:
- Wanneer geldt de regel? Alleen in de lessen, ook in de pauzes, of de hele schooldag zoals bij de Realschule Eschen? Leg het precies vast, inclusief tijden.
- Welke apparaten? Bepaal of smartwatches en andere verbonden apparaten onder de regel vallen. Dit punt kwam in het debat in de Landtag aan de orde.
- Waar is de telefoon tijdens de les? Uitgeschakeld in de tas, ingeleverd, in een bak of kluisje, of in een zakje. Een regel zonder duidelijk “waar” is moeilijk te handhaven.
- Uitzonderingen. Spreek af wie uitzonderingen mag toestaan (bijvoorbeeld om medische redenen of voor een door de leraar goedgekeurde leertaak) en hoe dat wordt vastgelegd.
- Gevolgen. Spreek af wat er gebeurt als de regel wordt overtreden, zodat elke leraar op dezelfde manier reageert.
- Ouders. Leg de regel uit en vertel hoe ouders hun kind in een noodgeval kunnen bereiken, bijvoorbeeld via de administratie van de school.
- Evaluatie. Evalueer na een periode met leraren, leerlingen en ouders, en stel waar nodig bij.
Onze implementatiegids licht deze stappen verder toe.
Manieren om telefoons uit de les te houden vergeleken
Er is geen informatie over hoe afzonderlijke scholen in Liechtenstein telefoons opbergen; het landelijke debat ging over de vraag óf er een verbod moest komen, niet over het hoe. De tabel hieronder vergelijkt de vier meest gebruikte methoden op scholen in Europa.
| Optie | Hoe het werkt | Sterke punten | Aandachtspunten |
|---|---|---|---|
| Telefoons innemen | Leerlingen leveren hun telefoon aan het begin van de les of de dag in bij de leraar of de administratie. | Heel duidelijk; telefoons zijn fysiek uit het klaslokaal. | Kost lestijd; de school beheert eigendommen van leerlingen en moet nadenken over verlies of schade; teruggeven kan tot rijen leiden. |
| Kluisjes of telefoonbakken | Telefoons gaan in een kluisje, kast of bak per klas. | Telefoons zijn buiten bereik; werkt voor regels voor de hele dag. | Kost geld en ruimte; sleutels of codes moeten worden beheerd; de school bewaart nog steeds de telefoons. |
| Uitgeschakeld in de tas | Leerlingen houden de telefoon uitgeschakeld in hun tas. | Gratis en eenvoudig; leerlingen houden hun eigen spullen. | Moeilijk te controleren; een telefoon staat zo weer aan; vraagt vertrouwen en consequente handhaving. |
| Signaalblokkerend zakje | Leerlingen bewaren de telefoon in een gesloten zakje, op tafel of in de tas. | Leerling houdt de telefoon; in het gesloten zakje is die offline; weinig verlies van lestijd. | Vraagt aanschaf van zakjes; het effect kan per toestel en positie in het zakje verschillen; de routine moet worden afgesproken en geoefend. |
Lees voor een uitgebreidere vergelijking telefoonkluisjes of telefoonzakjes?
Waarom ’t Zakkie een verstandige middenweg is
De aanpak van Liechtenstein, “smartphonevrije lessen”, past goed bij een eenvoudige routine in de klas. ’t Zakkie is een zakje voor één telefoon. Aan het begin van de les stopt de leerling de telefoon erin en sluit het zakje. De telefoon blijft bij de leerling, op tafel of in de tas, maar in het gesloten zakje is hij offline: oproepen, berichten en meldingen komen niet binnen. Hoe sterk de afscherming is, kan per toestel en per positie van de telefoon in het zakje verschillen.
- De leerling houdt de telefoon. Er is geen centrale inzameling en geen bak of kluisje om te beheren.
- Geen app, geen account, geen data. Het zakje bevat geen elektronica en legt niets vast.
- Eenvoudig in gebruik. Een klittenbandsluiting gaat in enkele seconden open en dicht.
- Jarenlang herbruikbaar. Eén zakje per leerling gaat meerdere schooljaren mee.
- Beproefd in de praktijk. ’t Zakkie wordt gebruikt op scholen in Nederland en België. Bedrijfscijfers per juli 2026: meer dan 50.000 zakjes in gebruik en meer dan 50 scholen.
- Levering in heel Europa. Verzending kost € 3,95 en is gratis vanaf € 25.

Voor de duidelijkheid: Liechtenstein heeft geen landelijke regel die een bepaalde methode verplicht of aanbeveelt. Een zakje is één manier om “telefoon weg” in de les te organiseren. Elke school beslist zelf en moet nagaan of de methode past binnen het eigen schoolreglement.
Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies. Regels kunnen veranderen en per school verschillen. Raadpleeg het schoolreglement van uw school en de officiële bronnen hieronder. Stand van zaken: november 2026.
Veelgestelde vragen
Is er een telefoonverbod op scholen in Liechtenstein?
Er is geen landelijk verbod. Elke school legt haar eigen telefoonregels vast in haar schoolreglement. Volgens de onderwijsminister, die zich in oktober 2025 uitsprak, verbieden alle scholen telefoongebruik in de les en verbieden de meeste ook telefoons in de pauzes.
Heeft het parlement van Liechtenstein gestemd over een telefoonverbod op scholen?
Ja. Op 1 oktober 2025 wees de Landtag met 15 tegen 10 stemmen een postulaat af dat de regering vroeg om een concept voor een uniform smartphoneverbod op scholen tot en met het 9e leerjaar.
Wat is de beschermingsstrategie rond smartphones en sociale media?
In april 2026 verwees de Landtag met 22 van de 25 stemmen een motie naar de regering. Die vraagt om een strategie voor het gebruik van smartphones en sociale media door kinderen en jongeren, met aandacht voor preventie, vroegtijdig ingrijpen en regelgeving, te verwachten rond april 2028. De regering heeft gezegd dat dit niet zal leiden tot een wet met een smartphoneverbod.
Wie beslist over de telefoonregels op een school in Liechtenstein?
De school zelf, in haar schoolreglement, op grond van de schoolautonomie. De regering en het Schulamt bepalen het algemene kader voor het onderwijs, maar schrijven geen telefoonregel voor.
Zijn telefoons in Liechtenstein toegestaan in de pauzes?
Dat hangt af van de school. Volgens de minister verbieden de meeste scholen telefoons ook in de pauzes. De Realschule Eschen verbiedt telefoons bijvoorbeeld van 7.35 tot 16.50 uur, behalve in de middagpauze.
Is ’t Zakkie verplicht of goedgekeurd volgens de regels in Liechtenstein?
Nee. Er is geen landelijke regel die een bepaalde methode verplicht of goedkeurt. Een zakje is één manier om telefoonvrije lessen te organiseren, en elke school moet nagaan of het past binnen het eigen schoolreglement. ’t Zakkie levert in heel Europa.
Bronnen
- Debatte um Handyverbot – Landtag lehnt smartphonefreie Schule ab — Landesspiegel, 2 oktober 2025 (Duits)
- Postulat für eine Smartphone-freie Schule — Landtag des Fürstentums Liechtenstein, 1 september 2025 (Duits)
- Parlamentarische Eingänge / Berichte (Motion Handynutzung und soziale Medien) — Landtag des Fürstentums Liechtenstein, 6 maart 2026 (Duits)
- Landtag überweist Motion für Schutzstrategie bei Smartphones und Social Media — Landesspiegel, 2 april 2026 (Duits)
- Smartphones und Social Media: Landtag will Schutzstrategie für Kinder und Jugendliche — Liechtensteiner Vaterland, 2 april 2026 (Duits)
Probeer telefoonvrije lessen met ’t Zakkie
Wilt u zien of een zakje past bij de routine van uw school? Vraag een gratis voorbeeld aan voor uw school, of vraag een offerte aan voor één klas, een jaarlaag of de hele school.
Gratis voorbeeld aanvragenOfferte aanvragen