Nieuws

Telefoons op school in IJsland: de landelijke símafrí-regels uitgelegd

Telefoons op school in IJsland: de landelijke símafrí-regels uitgelegd

Bijgewerkt 19 november 202610 min. leestijdDoor het team van ’t Zakkie

Sinds het najaar van 2026 heeft IJsland één landelijke regel voor telefoons op scholen voor leerplichtonderwijs. Volgens Regeling nr. 945/2026 over telefoonvrije tijd (símafrí) mogen leerlingen van leerjaar 1 tot en met 10 hun eigen telefoon en slimme apparaten tijdens de schooltijd niet gebruiken en er geen toegang toe hebben, ook niet in de pauzes, tijdens het eten en op schoolreisjes. Elke school bepaalt zelf hoe de apparaten worden opgeborgen.

Belangrijkste punten

  • Regeling nr. 945/2026, ondertekend op 27 augustus 2026, geldt voor alle scholen voor leerplichtonderwijs (grunnskólar) en voor de naschoolse opvang (frístundaheimili).[1]
  • Telefoons en slimme apparaten mogen tijdens de schooltijd niet worden gebruikt en mogen niet toegankelijk zijn voor leerlingen, ook niet in de pauzes, tijdens de maaltijdpauzes en op excursies.[1]
  • Onder slimme apparaten vallen ook smartwatches, tablets en draadloze koptelefoons.[1]
  • Elke school stelt een eigen procedure op voor het opbergen en teruggeven van apparaten en maakt die bekend; landelijk is geen methode voorgeschreven.[1]
  • Het ministerie houdt vanaf 1 januari 2027 toezicht op de invoering.[1]

Telefoons op IJslandse scholen: de regels van nu

IJsland werkt met een model in twee stappen. Het parlement (Alþingi) wijzigde de wet op het leerplichtonderwijs, Wet nr. 91/2008, met Wet nr. 21/2026, waarmee de minister van Onderwijs en Kinderzaken de bevoegdheid kreeg om regels te stellen voor telefoons en slimme apparaten.[3] De minister legde de eigenlijke regel vervolgens vast in een regeling. De officiële term is símafrí, wat “telefoonvrije tijd” betekent.

Wat Regeling 945/2026 bepaalt

De regeling geldt voor alle scholen voor leerplichtonderwijs, leerjaar 1 tot en met 10 (ongeveer 6 tot 16 jaar), en voor de naschoolse opvang. Telefoons en slimme apparaten die niet van de school zijn of niet door de school worden beheerd, mogen tijdens de schooltijd niet worden gebruikt en mogen niet toegankelijk zijn voor leerlingen. Dat geldt voor lessen, pauzes, maaltijdpauzes, excursies, schoolreizen en vrijetijdsactiviteiten die deel uitmaken van de schooldag.[1]

De definitie van slimme apparaten is ruim: als voorbeelden worden smartwatches, tablets en draadloze koptelefoons genoemd.[1] Volgens persberichten van oktober 2026 vallen ook slimme brillen onder de regel; dat hebben wij niet aan de tekst van de regeling getoetst.[9]

Elke school of naschoolse opvang bepaalt hoe apparaten worden opgeborgen en teruggegeven, en publiceert gedetailleerde regels voor ouders en leerlingen.[1] De regeling werd op 27 augustus 2026 ondertekend; de publicatie in het officiële staatsblad (Stjórnartíðindi) is gedateerd 1 september 2026.[1][10]

Uitzonderingen

Uitzonderingen zijn mogelijk voor leerlingen die een apparaat nodig hebben vanwege hun gezondheid, een beperking of bijzondere onderwijs- of leerbehoeften, en voor apparaten die als hulpmiddel worden gebruikt, bijvoorbeeld voor communicatie, zintuiglijke verwerking, veiligheid of organisatie. Ook tijdelijke, onderbouwde uitzonderingen in het belang van de leerling zijn toegestaan. Apparaten van of beheerd door de school die voor het onderwijs worden gebruikt, vallen er niet onder.[1]

Reykjavík en het hoger voortgezet onderwijs

Reykjavík besloot op 16 juni 2026 dat de gemeentelijke basisscholen vanaf het najaar van 2026 telefoonvrij zijn, ook in de pauzes en tijdens de lunch, tenzij het personeel toestemming geeft of een vastgelegde uitzondering geldt. Elke school in Reykjavík moet zorgen voor veilige opbergruimte en duidelijke afspraken, en de stad evalueert de effecten twee jaar lang samen met universiteiten.[4]

De regeling geldt alleen voor het leerplichtonderwijs. Voor het hoger voortgezet onderwijs (framhaldsskólar), voor leerlingen van ongeveer 16 tot 20 jaar, vonden wij geen landelijke regel; voor zover wij konden nagaan, stelt elke school haar eigen regels op.

Geldt voorRegelSindsBron
Scholen voor leerplichtonderwijs en naschoolse opvangGeen gebruik van en geen toegang tot eigen telefoons en slimme apparaten tijdens de schooltijdOndertekend op 27 augustus 2026[1]
Basisscholen in ReykjavíkTelefoonvrije scholen met veilige opbergruimte en duidelijke afsprakenNajaar 2026[4]
Hoger voortgezet onderwijsGeen landelijke regel gevonden; elke school beslist zelf--

Hoe IJsland tot een landelijke regel kwam

Jarenlang werden telefoonregels in IJsland per school vastgesteld. De overstap naar één landelijk kader duurde ongeveer drie jaar.

  1. Minister Ásmundur Einar Daðason kondigt een landelijk initiatief aan om richtlijnen te ontwikkelen voor smartphonegebruik op scholen voor leerplichtonderwijs. Op dat moment stellen scholen hun eigen regels op.[5]
  2. Scholen houden hun eigen regels aan, en sommige vertellen in de pers hoe hun eigen telefoonverbod heeft uitgepakt.[6]
  3. Het ministerie legt een wetsvoorstel ter consultatie voor dat de minister uitdrukkelijk de bevoegdheid geeft om regels te stellen voor telefoons en slimme apparaten in het leerplichtonderwijs en bij naschoolse activiteiten. Het genoemde doel is gelijke behandeling van scholen.[2]
  4. Het Alþingi neemt de wijziging aan als Wet nr. 21/2026 (Grunnskólar: símar og snjalltæki).[3]
  5. Reykjavík besluit tot telefoonvrije basisscholen vanaf het najaar van 2026.[4]
  6. Minister Inga Sæland ondertekent Regeling nr. 945/2026, de eerste uniforme landelijke regels voor telefoonvrije scholen in het leerplichtonderwijs.[1][8]

Voorstanders benadrukken rust om te leren (námsfrið) en welzijn, en de minister zei dat telefoonvrije tijd het welzijn van kinderen vooropstelt en geen afwijzing van technologie is.[1] In het parlement betwijfelden sommige leden of een landelijke wet nodig was, met als argument dat scholen het telefoongebruik al zelf regelden.[3]

Wat er nog komt voor telefoons op IJslandse scholen

  • Toezicht (vastgesteld). Het ministerie houdt vanaf 1 januari 2027 toezicht op de invoering, en samen met de Vereniging van Lokale Overheden moet er een handreiking voor de uitvoering komen.[1]
  • Evaluatie in Reykjavík. De stad evalueert twee jaar lang samen met universiteiten de effecten van haar telefoonvrije scholen.[4]
  • Leeftijdsgrens voor sociale media (voorgesteld). Een apart conceptwetsvoorstel, vanaf 25 september 2026 in consultatie, zou de toegang van kinderen tot sociale media beperken tot het jaar waarin zij 15 worden, waarbij de verplichting bij ouders en verzorgers ligt. Het is geen schoolregel.[7]
  • Hoger voortgezet onderwijs. We vonden geen plannen voor een landelijke regel voor framhaldsskólar.

Wat IJslandse scholen moeten regelen

De regeling legt het resultaat vast, maar laat de methode aan elke school over. Dat geeft vrijheid, maar ook werk. Een praktische checklist:

  1. Kies en publiceer een opbergprocedure. Bepaal hoe apparaten worden opgeborgen en teruggegeven, en publiceer de regels voor ouders en leerlingen.[1] In Reykjavík moet elke school zorgen voor veilige opbergruimte.[4]
  2. Betrek de naschoolse opvang. De regel geldt ook voor frístundaheimili, dus spreek één aanpak af met de opvang die aan uw school verbonden is.[1]
  3. Dek de hele schooldag af. Pauzes, maaltijdpauzes, excursies, schoolreizen en vrijetijdsactiviteiten die deel uitmaken van de schooldag tellen allemaal mee.[1]
  4. Breng alle apparaten in kaart. Smartwatches, tablets en draadloze koptelefoons vallen eronder; controleer hoe het op dit moment zit met slimme brillen.[1][9]
  5. Richt een procedure voor uitzonderingen in. Bepaal wie verzoeken op grond van gezondheid, een beperking of leerbehoeften beoordeelt, hoe met hulpmiddelen wordt omgegaan en hoe tijdelijke uitzonderingen worden vastgelegd.[1]
  6. Bereid u voor op het toezicht. Vanaf januari 2027 volgt het ministerie de invoering, dus houd uw procedure en communicatie actueel.[1]

Opbergopties voor telefoons op IJslandse scholen vergeleken

De regeling schrijft geen kluisjes, boxen of zakjes voor; ze vereist alleen dat apparaten tijdens de schooltijd niet toegankelijk zijn voor leerlingen.[1] Zo verhouden de gangbare methoden zich tot elkaar.

OptieZo werkt hetSterke puntenAandachtspunten
Telefoon blijft thuisLeerlingen nemen geen telefoon meeNiets op te bergenZorgen van ouders over de reis van en naar school; uitzonderingen blijven nodig
Inleveren bij aankomstMedewerkers nemen telefoons in en geven ze aan het eind van de dag terugDuidelijk niet toegankelijkDagelijks innemen en teruggeven kost tijd; de school beheert eigendommen van leerlingen
Kluisjes of opbergboxenTelefoons gaan voor het begin van de schooldag in een kluisje of afgesloten boxNiet toegankelijk; geen overdracht aan medewerkersRuimte, sleutels of codes, en kwijtgeraakte sleutels
Box in het klaslokaalTelefoons gaan aan het begin van elke les in een boxEenvoudigVoor pauzes en maaltijden is een apart plan nodig
Signaalafschermend zakje met klittenband (’t Zakkie)De leerling houdt de telefoon bij zich in een gesloten zakje dat hem offline houdtGeen overdracht, geen slot, geen appNiet afgesloten: de leerling kan het openen, dus het hangt af van uw regels en toezicht

Waarom ’t Zakkie een verstandige middenweg kan zijn

Veel scholen willen telefoons uit de les, zonder de dagelijkse logistiek van innemen en teruggeven. ’t Zakkie zit tussen het innemen van telefoons en het wegsluiten ervan in.

Hoe ’t Zakkie werkt in vier stappen
Hoe ’t Zakkie werkt, in vier stappen.
  • De leerling houdt de telefoon, dus de school neemt geen eigendommen van leerlingen in bewaring.
  • Offline in het gesloten zakje. De voering schermt de telefoon af van het mobiele netwerk, wifi en bluetooth, zodat oproepen, berichten en meldingen niet binnenkomen. Het effect kan verschillen per toestel en per positie van de telefoon in het zakje.
  • Geen app, geen data. Er zit geen elektronica in en er wordt niets geregistreerd.
  • Klittenbandsluiting, jarenlang herbruikbaar. Geen magneten, sleutels of ontgrendelstations.
  • Bewezen op scholen in Nederland en België: 50.000+ zakjes op 50+ scholen (bedrijfscijfers per juli 2026).

Voor de duidelijkheid over de IJslandse regels: apparaten mogen tijdens de schooltijd niet toegankelijk zijn voor leerlingen, en dat geldt ook voor pauzes en maaltijden. Een klittenbandzakje dat de leerling kan openen, is één manier om “telefoon weg” in de les te organiseren, maar het is geen afgesloten opbergplek. Uw school moet nagaan of het past binnen de regeling en de eigen gepubliceerde procedure, en in Reykjavík binnen de eis van veilige opbergruimte.

Wij leveren in IJsland. De verzendkosten zijn € 3,95 per bestelling en gratis vanaf € 25. Omdat IJsland buiten de EU ligt, kunnen bij levering invoerbtw of invoerrechten verschuldigd zijn.

Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch advies. Raadpleeg de regels van uw school, de besluiten van uw gemeente en de officiële bronnen hieronder.

Veelgestelde vragen

Zijn telefoons verboden op IJslandse scholen?

In het leerplichtonderwijs wel. Sinds het najaar van 2026 bepaalt Regeling nr. 945/2026 dat leerlingen van leerjaar 1 tot en met 10 hun eigen telefoon en slimme apparaten tijdens de schooltijd niet mogen gebruiken en er geen toegang toe mogen hebben. De officiële term is símafrí, telefoonvrije tijd.

Geldt de regel ook in de pauzes en op schoolreisjes?

Ja. De regel geldt voor lessen, pauzes, maaltijdpauzes, excursies, schoolreizen en vrijetijdsactiviteiten die deel uitmaken van de schooldag. Hij geldt ook in de naschoolse opvang.

Welke apparaten vallen eronder?

Telefoons en slimme apparaten die niet van de school zijn of niet door de school worden beheerd, waaronder smartwatches, tablets en draadloze koptelefoons. Volgens persberichten vallen ook slimme brillen eronder.

Geldt de regel ook voor het hoger voortgezet onderwijs?

Niet voor zover wij konden nagaan. De regeling geldt voor scholen voor leerplichtonderwijs en de naschoolse opvang, en scholen voor hoger voortgezet onderwijs lijken hun eigen regels op te stellen.

Hoe moeten scholen telefoons opbergen?

De regeling laat dat aan elke school over; de school moet haar procedure wel publiceren voor ouders en leerlingen. In Reykjavík moet elke school zorgen voor veilige opbergruimte en duidelijke afspraken.

Zijn er uitzonderingen?

Ja, voor leerlingen die een apparaat nodig hebben vanwege hun gezondheid, een beperking of bijzondere onderwijs- of leerbehoeften, voor hulpmiddelen, en voor tijdelijke, onderbouwde uitzonderingen in het belang van de leerling. Schoolapparaten die voor het onderwijs worden gebruikt, vallen er niet onder.

Kan ’t Zakkie in IJsland leveren?

Ja, voor € 3,95 per bestelling, gratis vanaf € 25; bij levering kunnen invoerbtw of invoerrechten verschuldigd zijn. Uw school moet nagaan of een zakje dat de leerling zelf bewaart, past binnen de regeling en de eigen procedure.

Bronnen

  1. Reglugerð um símafrí í grunnskólum sett – skýr rammi um námsfrið og vellíðan — Stjórnarráð Íslands, ministerie van Onderwijs en Kinderzaken, 27 augustus 2026 (IJslands)
  2. Snjalltæki í grunnskólum – frumvarp til umsagnar — Stjórnarráð Íslands, 3 oktober 2025 (IJslands)
  3. Grunnskólar (símar og snjalltæki), 232. mál, 157. löggjafarþing — Alþingi, 2026 (IJslands)
  4. Phone-free primary schools with children’s welfare as a guiding principle — Reykjavíkurborg, juni 2026
  5. Initiative to regulate school phone usage announced — Iceland Review, 25 augustus 2023
  6. The phone ban has had a big impact on school work — Iceland Monitor / mbl.is, 9 oktober 2024
  7. Aldurstakmark barna á samfélagsmiðlum kynnt til umsagnar — Stjórnarráð Íslands, 25 september 2026 (IJslands)
  8. Iceland introduces phone-free primary schools with national regulation — Iceland Review, 28 augustus 2026
  9. Snjallgleraugu falla undir snjalltækjabann — mbl.is, 20 oktober 2026 (IJslands)
  10. Reglugerð nr. 945/2026 (Stjórnartíðindi) — island.is / Stjórnartíðindi, 1 september 2026 (IJslands)

Probeer ’t Zakkie eerst in één klas

Vraag een gratis voorbeeldzakje aan voor uw school, of vraag een offerte aan met prijzen per aantal. Wij leveren in IJsland: € 3,95 per bestelling, gratis vanaf € 25.

Vraag een gratis voorbeeld aanVraag een offerte aan

Over de auteur: het team van ’t Zakkie werkt met scholen in Nederland en België aan telefoonvrije lessen. Bedrijfscijfers per juli 2026: meer dan 50.000 zakjes in gebruik op meer dan 50 scholen. Dit artikel is gebaseerd op de officiële bronnen en persbronnen die hierboven staan vermeld.

Vorige
Telefoons op school in Ierland: de regels, hun geschiedenis en wat er komt
Volgende
Telefoons op school in Italië: het verbod uitgelegd voor 2026