Nieuws

Telefoons op school in Finland: de regels, de voorgeschiedenis en wat scholen moeten regelen

Telefoons op school in Finland: de regels, de voorgeschiedenis en wat scholen moeten regelen

Bijgewerkt 19 november 202611 min. lezenDoor het team van ’t Zakkie

Sinds 1 augustus 2025 verbiedt de Finse wet leerlingen in het basisonderwijs (leerjaar 1–9) om tijdens de lessen telefoons en andere mobiele apparaten te gebruiken, tenzij een docent of de schoolleider dat toestaat voor het leren of om gezondheidsredenen.[1] Pauzes en lunch zijn een ander verhaal: daarover beslist elke school in haar eigen schoolreglement. Deze gids legt uit wat de wet zegt, hoe die tot stand kwam en wat scholen in de praktijk moeten regelen.

Belangrijkste punten

  • Finland heeft sinds 1 augustus 2025 een wettelijk verbod tijdens de lessen voor leerjaar 1–9, vastgelegd in de wet op het basisonderwijs (perusopetuslaki) § 29, zoals gewijzigd door wet 245/2025.[1, 3]
  • ‘Mobiele apparaten’ is een ruim begrip: ook tablets, laptops, koptelefoons en smartwatches tellen mee, niet alleen telefoons.[1]
  • Het reglement van elke school (järjestyssäännöt) moet vermelden waar apparaten tijdens de lessen worden bewaard en hoe met gebruik wordt omgegaan in pauzes, bij wisselingen en tijdens de lunch.[1, 6]
  • Een docent of de schoolleider mag een apparaat dat de les verstoort voor de rest van de schooldag innemen.[2]
  • De bovenbouw van het voortgezet onderwijs (lukio) en het beroepsonderwijs vallen er niet onder: zij mogen storend gebruik beperken, maar telefoons in de pauzes niet volledig verbieden.[1]
  • Er wordt gedebatteerd over uitbreiding van de regels naar de bovenbouw; een regeringsvoorstel hebben we niet gevonden.[5]

Wat zijn de telefoonregels op Finse scholen nu?

Finland regelt telefoons op school via de wet op het basisonderwijs (perusopetuslaki 628/1998). Artikel 29 is gewijzigd door wet 245/2025, en de nieuwe regels gelden sinds 1 augustus 2025.[1, 3]

De regels gelden voor het basisonderwijs: de negenjarige gemeenschappelijke school voor leerlingen van ongeveer 7 tot 16 jaar. In het Zweeds, de tweede officiële taal van Finland, heet dit grundläggande utbildning.

Het verbod tijdens de lessen

Tijdens de lessen mogen leerlingen geen telefoon of ander mobiel apparaat gebruiken. De wet is bewust ruim: ook tablets, laptops, koptelefoons en smartwatches vallen eronder.[1]

Er zijn duidelijke uitzonderingen. Gebruik is toegestaan:[1]

  • als de docent of schoolleider het toestaat voor het leren;
  • als de leerling het nodig heeft om de eigen gezondheid te bewaken, bijvoorbeeld een leerling met diabetes die de bloedsuiker controleert;
  • als leer- of ondersteuningsmiddel, zoals hulptechnologie, met toestemming.

Apparaten van de school blijven deel van het onderwijs, naar oordeel van de docent.

Pauzes, wisselingen en lunch: de school beslist

De wet legt geen landelijke regel voor de pauzes vast. In plaats daarvan moet elke school in haar järjestyssäännöt (schoolreglement; in het Zweeds ordningsstadga) vermelden waar apparaten tijdens de lessen worden bewaard. Het reglement moet ook regelen hoe met gebruik en opbergen wordt omgegaan op andere momenten van de schooldag: pauzes, het wisselen van lokaal en de lunch.[1, 6]

Scholen mogen het gebruik buiten de lessen beperken of volledig verbieden. De Finse Nationale Dienst voor Onderwijs (Opetushallitus, OPH) adviseert het gebruik in de pauzes te beperken of te verbieden en het tijdens de lunch te verbieden.[1]

Een apparaat innemen

Als het apparaatgebruik van een leerling het lesgeven of leren verstoort, mag de schoolleider of een docent het apparaat voor de duur van de schooldag innemen.[2]

Bovenbouw van het voortgezet onderwijs en beroepsonderwijs

Het wettelijke verbod geldt niet voor lukio (algemeen vormende bovenbouw) of het beroepsonderwijs. Volgens OPH mogen deze instellingen storend gebruik in de les via hun eigen regels verbieden, bijvoorbeeld door te eisen dat telefoons in de tas blijven. Ze mogen gebruik tijdens de pauzes beperken, maar niet volledig verbieden.[1]

ReikwijdteRegelSindsBron
Basisonderwijs (leerjaar 1–9), lessenGeen gebruik van telefoons of andere mobiele apparaten, tenzij toegestaan voor het leren of om gezondheidsredenen1 augustus 2025[1]
Basisonderwijs, pauzes en lunchVastgelegd in het reglement van elke school; scholen mogen gebruik beperken of volledig verbieden1 augustus 2025[1, 6]
Basisonderwijs, verstoringDocent of schoolleider mag het apparaat voor de schooldag innemen1 augustus 2025[2]
Lukio en beroepsonderwijsGeen wettelijk verbod; storend gebruik in de les mag worden verboden en gebruik in de pauzes beperkt (niet volledig verboden)–[1]

Krantenkoppen melden vaak dat ‘Finland telefoons op school verbiedt’. Preciezer is dat Finland telefoongebruik tijdens de lessen bij wet verbiedt en de pauzes aan de scholen overlaat.

Hoe de Finse telefoonregels zich ontwikkelden

De verandering begon met het regeerprogramma, waarin werd afgesproken het gebruik van mobiele apparaten op scholen te beperken.[2] Het ministerie van Onderwijs en Cultuur werkte dit vervolgens uit tot een wijziging van de wet op het basisonderwijs.

  1. Het ministerie legt een conceptwijziging voor ter consultatie: een verbod tijdens de lessen, regels in het schoolreglement over opbergen en de bevoegdheid om een storend apparaat in te nemen.[2]
  2. Het parlement (Eduskunta) keurt de wijziging goed.[1]
  3. Wet 245/2025 wordt gepubliceerd in het Staatsblad.[3]
  4. Het verbod tijdens de lessen en de verplichtingen voor het schoolreglement treden in werking. Scholen moesten hun järjestyssäännöt vóór die datum bijwerken, samen met leerlingen en ouders/verzorgers.[1]
  5. Een enquête van MTV en Suomen Rehtorit (de Finse vereniging van schoolleiders) onder 175 schoolleiders meldt meer rust in de klas (73%) en betere concentratie (74%). Iets meer dan de helft van de deelnemende scholen verbiedt telefoons in de pauzes volledig.[4]

Het debat rond de wet

Onderwijsminister Anders Adlercreutz betoogde dat de wet de concentratie en de discipline in de klas zou verbeteren en alle scholen dezelfde regels zou geven. Hij zei ook te hopen dat scholen de pauzes streng zouden beperken. Sommige Kamerleden wilden dat de wet zelf ook de pauzes zou regelen.

Anderen waren voorzichtiger. De Grondwetscommissie van het parlement en rechtsgeleerden van de Universiteit van Turku stelden vragen over grondrechten en over hoe de nieuwe bevoegdheid om apparaten in te nemen zich verhoudt tot bestaande regels. Uit een onderzoek in opdracht van het ministerie bleek dat jongeren de regels grotendeels accepteren, maar liever storend gebruik aangepakt zien dan een totaalverbod.

Een kanttekening bij de enquête uit 2026: die werd door de pers gemeld en is gebaseerd op 175 schoolleiders die zelf kozen om te reageren. Het is geen representatieve landelijke steekproef, dus lees de percentages als een indicatie, niet als hard bewijs.

Wat komt er hierna in Finland?

Voor het basisonderwijs liggen de regels vast: 2026/27 is het tweede schooljaar onder de wet. We hebben geen aangekondigde wijzigingen van het verbod tijdens de lessen zelf gevonden.

De open vraag betreft de bovenbouw van het voortgezet onderwijs en het beroepsonderwijs. Er zijn oproepen gedaan, bijvoorbeeld door de Finse Kamer van Koophandel, om de beperkingen ook naar deze scholen uit te breiden.[5] Dit is een debat, geen voorstel: we hebben geen wetsvoorstel van de regering gevonden om dat te doen (stand november 2026).

Ook de pauzes blijven een actueel onderwerp. Omdat de wet die aan de scholen overlaat, verschilt de praktijk per school. Verwacht dat scholen hun eigen regels blijven herzien naarmate de ervaring groeit.

Wat Finse scholen moeten regelen

De wet geeft het kader; de school vult de details in. In de praktijk heeft een school voor basisonderwijs duidelijke antwoorden nodig op deze vragen:

  1. Waar worden apparaten tijdens de lessen bewaard? Dit moet in de järjestyssäännöt staan.[1, 6] OPH geeft voorbeelden zoals een ‘parkeerplek’ voor telefoons in het lokaal, de rugzak van de leerling of een afgesloten kluisje.[1, 6]
  2. Wat gebeurt er in pauzes, bij wisselingen en tijdens de lunch? Bepaal of gebruik is toegestaan, beperkt of verboden, en leg het vast. Denk aan het advies van OPH om de pauzes te beperken of te verbieden en de lunch te verbieden.[1]
  3. Welke uitzonderingen gelden er, en wie verleent ze? Spreek af hoe docenten toestemming geven voor het leren, en maak individuele afspraken voor leerlingen die om gezondheidsredenen een apparaat nodig hebben.[1]
  4. Hoe zit het met andere apparaten? Ook smartwatches en koptelefoons vallen onder de regels.[1] Een opbergmethode die voor telefoons werkt, dekt die mogelijk niet.
  5. Hoe werkt het innemen van een apparaat? Spreek af wie het inneemt, waar het wordt bewaard en hoe het aan het einde van de schooldag wordt teruggegeven.[2]
  6. Hoe bereiken ouders hun kind? Leg ouders/verzorgers uit hoe zij in noodgevallen overdag contact met de school kunnen opnemen.
  7. Hoe evalueert u het? Plan een moment om de regels met personeel, leerlingen en ouders/verzorgers te evalueren.

Voor lukio en instellingen voor beroepsonderwijs zijn de vragen vergelijkbaar, maar met een strakkere grens: storend gebruik in de les mag worden verboden, terwijl de pauzes alleen mogen worden beperkt.[1]

Opbergmogelijkheden voor telefoons vergeleken

De Finse wet schrijft niet voor hoe apparaten worden opgeborgen. Veel scholen zamelen telefoons ’s ochtends in klassenbakken in en geven ze voor het laatste lesuur terug.[4] Dit zijn de belangrijkste opties en hun afwegingen.

OptieHoe het werktSterke puntenAandachtspunten
Klassenbak of ‘parkeerplek’Leerlingen leggen hun telefoon in een bak of op een aangewezen plek in het lokaalGoedkoop, eenvoudig, zichtbaar voor de docentUitdelen en terugvragen kost tijd; de school past op waardevolle spullen van leerlingen
Afgesloten kluisjeTelefoons gaan achter slot in een persoonlijk kluisje of klassenkluisjeTelefoon helemaal buiten bereik; past bij regels voor de hele dagKosten, ruimte en installatie; sleutels of codes beheren
Uit in de rugzakTelefoon blijft uit of op stil in de tas van de leerlingGeen kosten, geen gedoeMoeilijk te controleren; de telefoon blijft binnen handbereik
Signaalafschermend zakjeTelefoon gaat in een gesloten zakje dat de leerling in de tas of op tafel houdtLeerling houdt de eigen telefoon; geen inzameling; offline zolang het zakje dicht isAanschafkosten; afscherming kan per toestel en positie verschillen; vraagt een duidelijke routine

Er is niet één beste optie. Een school met een verbod voor de hele dag kiest misschien liever voor kluisjes; een school die telefoons alleen in de lessen verbiedt, wil wellicht iets wat sneller gaat aan het begin van elke les.

Waarom ’t Zakkie een verstandige middenweg is voor Finse scholen

Tussen een bak op het bureau van de docent en een kluisje in de gang zit een middenoptie: de leerling houdt de telefoon bij zich, maar die is offline.

Zo werkt ’t Zakkie. De leerling stopt de telefoon in het zakje en sluit het met de klittenbandstrip. In het gesloten zakje schermt de voering de telefoon af, zodat oproepen, berichten en meldingen niet meer binnenkomen. Hoe sterk de afscherming is, kan per toestel en per positie van de telefoon in het zakje verschillen.

  • De leerling houdt de telefoon bij zich. Er hoeft niets te worden ingezameld, gesorteerd of teruggegeven.
  • Geen app, geen account, geen data. Het zakje bevat geen elektronica en registreert niets.
  • Eenvoudig en duurzaam. Een klittenbandsluiting, en jarenlang herbruikbaar.
  • Beproefd op scholen in Nederland en België. Meer dan 50.000 zakjes zijn in gebruik op meer dan 50 scholen (bedrijfscijfers, juli 2026).
  • Levering in heel Europa. Verzending kost € 3,95 en is gratis vanaf € 25.

Voor de duidelijkheid: de Finse wet legt het verbod tijdens de lessen vast, en uw schoolreglement bepaalt hoe apparaten worden opgeborgen. Een zakje is één manier om ‘telefoon weg’ in de klas te organiseren, en het ligt dicht bij het voorbeeld van OPH om de telefoon in de tas van de leerling te laten. Uw school moet nagaan of het past bij haar eigen järjestyssäännöt. Smartwatches en koptelefoons hebben nog steeds een eigen regeling nodig.

Hoe ’t Zakkie werkt, weergegeven in vier stappen
Zo werkt ’t Zakkie in vier stappen.

Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies. Regels kunnen veranderen, en het eigen reglement van elke school is van toepassing. Raadpleeg de järjestyssäännöt van uw school en de officiële bronnen hieronder.

Veelgestelde vragen

Zijn telefoons verboden op Finse scholen?

In het basisonderwijs (leerjaar 1–9) mogen leerlingen sinds 1 augustus 2025 tijdens de lessen geen telefoons of andere mobiele apparaten gebruiken, tenzij een docent of de schoolleider dat toestaat voor het leren of om gezondheidsredenen. De regels voor pauzes en lunch stelt elke school zelf vast.

Geldt het Finse telefoonverbod ook in de pauzes?

Niet automatisch. Elke school beslist in haar schoolreglement (järjestyssäännöt) of telefoongebruik in de pauzes, tussen de lessen en tijdens de lunch is toegestaan, beperkt of verboden. De Finse Nationale Dienst voor Onderwijs adviseert het gebruik in de pauzes te beperken of te verbieden en het tijdens de lunch te verbieden.

Geldt het verbod ook voor de bovenbouw van het voortgezet onderwijs en het beroepsonderwijs?

Nee. Het wettelijke verbod geldt alleen voor het basisonderwijs. Lukio en instellingen voor beroepsonderwijs mogen storend gebruik in de les via hun eigen regels verbieden, en mogen telefoongebruik in de pauzes beperken, maar niet volledig verbieden.

Mag een docent in Finland de telefoon van een leerling innemen?

Ja. Als apparaatgebruik het lesgeven of leren verstoort, mag een docent of de schoolleider het apparaat voor de rest van de schooldag innemen.

Op welke apparaten is de Finse regel van toepassing?

Telefoons en andere mobiele apparaten, waaronder tablets, laptops, koptelefoons en smartwatches. Apparaten van de school mogen naar oordeel van de docent nog steeds in de les worden gebruikt.

Mag een leerling met een medische aandoening de telefoon gebruiken?

Ja. Gebruik om gezondheidsredenen is een uitzondering, bijvoorbeeld een leerling met diabetes die de bloedsuiker controleert. Scholen horen zulke afspraken individueel te maken.

Is ’t Zakkie verplicht of goedgekeurd volgens de Finse wet?

Nee. De Finse wet schrijft geen manier van opbergen voor. Een zakje zoals ’t Zakkie is één manier om telefoonvrije lessen te organiseren; elke school moet nagaan of het past bij haar eigen schoolreglement.

Bronnen

  1. Lakimuutokset voimaan elokuussa: kouluille yhtenäiset säännöt puhelinten käyttöön — Opetushallitus (Finse Nationale Dienst voor Onderwijs), 30 april 2025
  2. Puhelimien ja mobiililaitteiden käyttöä kouluissa rajoitetaan — Valtioneuvosto / ministerie van Onderwijs en Cultuur, 28 oktober 2024
  3. HE 212/2024 vp – government bill amending the Basic Education Act (Act 245/2025) — Edilex / Finlex, december 2024
  4. MTV:n rehtorikysely: Näin kännykkäkielto on muuttanut koulujen arkea — MTV Uutiset (pers), 26 februari 2026
  5. Kännykät halutaan kieltää myös toisella asteella — Verkkouutiset (pers), datum niet vermeld
  6. Perusopetuslaki muuttuu: koulujen tulee huomioida puhelimien käyttö ja säilytys järjestyssäännöissään — Opetushallitus (Finse Nationale Dienst voor Onderwijs), 2025

Probeer ’t Zakkie op uw school

Bestel een gratis proefzakje om met één klas te testen, of vraag een offerte aan voor uw school. We leveren in heel Europa; verzending kost € 3,95 en is gratis vanaf € 25.

Gratis proefzakje aanvragenOfferte aanvragen

Over de auteur: het team van ’t Zakkie werkt met scholen in Nederland en België aan telefoonvrije lessen. Bedrijfscijfers per juli 2026: meer dan 50.000 zakjes in gebruik op meer dan 50 scholen. Dit artikel is gebaseerd op de hierboven genoemde officiële bronnen en persbronnen.

Vorige
Telefoons op school in Estland: geen landelijk verbod, maar elke school moet regels opstellen
Volgende
Telefoons op school in Frankrijk: de regels van école tot lycée