Bosnië en Herzegovina heeft geen landelijke regel voor telefoons op school, omdat het onderwijs afzonderlijk wordt geregeld door Republika Srpska, de tien kantons van de Federatie van BiH en het district Brčko. Republika Srpska merkt telefoonmisbruik tijdens de les wettelijk aan als een ernstige schending van de plichten van leerlingen. In de Federatie zijn de regels overgelaten aan kantons en scholen, en de meest gangbare regel is “geen telefoongebruik in de les, tenzij de docent het toestaat”.
De belangrijkste punten
- Er is geen enkele regel voor het hele land: Republika Srpska, tien kantons van de Federatie en het district Brčko hebben elk hun eigen onderwijsstelsel.
- In Republika Srpska noemen de wetten voor het basis- en voortgezet onderwijs misbruik van mobiele telefoons tijdens de les, en filmen op school, een zwaardere schending van de plichten van leerlingen [1] [2].
- De regering van Republika Srpska kondigde in mei 2023 ook een verbod op telefoongebruik in de les aan; de uitvoeringsregeling kon niet worden gevonden [3].
- In de Federatie van BiH liet het federale ministerie in november 2025 weten geen verbod in te voeren; kantons en schoolreglementen beslissen [4].
- De kantons Zenica-Doboj en Tuzla hebben modelhuisregels tegen telefoongebruik in de klas zonder toestemming van de docent; het kanton Sarajevo zag in januari 2025 af van een bindend verbod [4] [5].
Telefoonregels op scholen in Bosnië en Herzegovina nu
Wie de telefoonregels in Bosnië en Herzegovina wil begrijpen, moet eerst weten wie het onderwijs regelt. Dat is geen taak van de staat. Er zijn dertien onderwijsoverheden:
- Republika Srpska, met één ministerie van de entiteit en eigen onderwijswetten;
- de Federatie van BiH (Federacija BiH), waar elk van de tien kantons een eigen onderwijsministerie en eigen wetten heeft, en het federale ministerie alleen coördineert;
- het district Brčko (Brčko distrikt), met een eigen onderwijswet.
Daarnaast stelt elke school eigen huisregels op (kućni red of pravila škole). Het antwoord op de vraag “wat zijn de regels?” hangt dus af van waar de school staat.
Republika Srpska: telefoonmisbruik is een schending van de plichten van leerlingen
Republika Srpska heeft de duidelijkste wettelijke basis. De wet op het basisonderwijs (2017) noemt “misbruik van mobiele telefoons tijdens de les” en het opnemen en verspreiden van videoclips op school een zwaardere schending van de plichten van leerlingen. Disciplinaire maatregelen kunnen oplopen tot overplaatsing naar een andere school [1].
De wet op het voortgezet onderwijs (2018, laatst gewijzigd in 2026) bevat een vergelijkbare bepaling. Die omvat ook het gebruik van een telefoon om te spieken bij een toets, en een ernstige schending kan tot verwijdering van school leiden [2].
In mei 2023 kondigde de regering van Republika Srpska bovendien aan dat telefoongebruik tijdens de les verboden zou worden, als onderdeel van een pakket voor schoolveiligheid met onder meer drugstests, aangekondigd na de schietpartij op een school in Belgrado. Scholen wachtten toen nog op gedetailleerde instructies [3]. Het formele besluit achter deze beslissing kon niet worden gevonden, dus kan het het best worden omschreven als een aangekondigde regeringsmaatregel.
Federatie van BiH: kantons en scholen beslissen
In november 2025 liet het federale ministerie van Onderwijs en Wetenschap (FMON) weten dat er geen strenger federaal toezicht komt. De beslissing blijft bij de kantons en bij de eigen reglementen van elke school. Het ministerie steunt het beperken van overmatig gebruik, maar niet een verbod op apparaten die in het onderwijs worden gebruikt [4].
Per kanton verschilt het beeld:
- Het kanton Zenica-Doboj heeft modelhuisregels voor basis- en middelbare scholen. Leerlingen mogen tijdens de les zonder toestemming van de docent geen telefoon, tablet of vergelijkbaar apparaat gebruiken, en scholen moesten hun eigen regels hierop afstemmen [4].
- Het kanton Tuzla heeft huisregels die telefoons en andere elektronische apparaten beperken: geen gebruik tijdens de les, tenzij voor het onderwijs en met toestemming van de docent [4].
- Het kanton Sarajevo heeft geen verbod voor het hele kanton. De regels worden aan scholen overgelaten, en in januari 2025 weigerde het kantonale ministerie de kwestie systematisch te regelen toen de vakbond van leraren in het basisonderwijs om een bindend verbod vroeg [5] [8].
Voor de overige kantons en voor het district Brčko vonden we geen specifieke telefoonregels. Dat betekent niet dat ze er niet zijn: de huisregels van scholen gaan meestal ook over telefoons, maar die zijn niet één voor één gecontroleerd.
| Overheid | Regel | Sinds | Bron |
|---|---|---|---|
| Republika Srpska, basisscholen | Telefoonmisbruik in de les en filmen op school is een zwaardere schending van de plichten van leerlingen | 2017 | [1] |
| Republika Srpska, middelbare scholen | Idem, plus het gebruik van een telefoon om te spieken bij een toets | 2018 | [2] |
| Republika Srpska, alle scholen | Regering kondigde een verbod op telefoongebruik in de les aan (pers) | Mei 2023 | [3] |
| Federatie van BiH | Geen federaal verbod; kantons en scholen beslissen | November 2025 | [4] |
| Kantons Zenica-Doboj en Tuzla | Geen telefoongebruik in de les zonder toestemming van de docent (huisregels) | Vóór november 2025 | [4] |
| Kanton Sarajevo | Geen verbod voor het hele kanton; schoolregels gelden | Stand januari 2025 | [5] |
Hoe de regels zich ontwikkelden
- De wet op het basisonderwijs van Republika Srpska noemt telefoonmisbruik tijdens de les en filmen op school een ernstige schending van de plichten van leerlingen [1].
- De wet op het voortgezet onderwijs van Republika Srpska volgt met een vergelijkbare bepaling [2].
- Het Pedagogisch Instituut van Republika Srpska stelt een ethische code op voor leerlingen en leraren in het basisonderwijs die telefoongebruik in de les verbiedt (pers) [6].
- De regering van Republika Srpska kondigt een verbod op telefoongebruik tijdens de les aan, samen met drugstests op scholen (pers) [3].
- Marijela Hašimbegović, lid van de Assemblee van het kanton Sarajevo, dient een initiatief in om telefoons tijdens de reguliere lessen op basisscholen te verbieden, met uitzonderingen om gezondheids- en onderwijsredenen en een plek op school om telefoons op te bergen [7].
- Het Huis van Afgevaardigden van de Federatie stuurt een initiatief door voor een verbod op telefoons en tablets in de les op alle scholen in de Federatie; het federale ministerie stuurt zijn advies door naar de kantons [4].
- De vakbond van leraren in het basisonderwijs in het kanton Sarajevo en de artsenkamer van Sarajevo pleiten voor een bindend verbod tijdens de les in het hele kanton; volgens de vakbond weigert het ministerie [5] [8].
- Het federale ministerie laat weten dat er geen federaal verbod komt en dat kantons en scholen beslissen [4].
Wat er op komst is
Per november 2026 vonden we geen aangekondigde of voorgestelde nieuwe regels op federaal of kantonaal niveau, en geen kanton dat een verbod voor de hele schooldag had ingevoerd. De standpunten zijn vrij duidelijk:
- Lerarenvakbonden en de artsenkamer in Sarajevo pleiten voor een bindend verbod en wijzen op concentratie, verslaving en geweld tussen leerlingen [5].
- De overheden in de Federatie geven de voorkeur aan regels op schoolniveau en willen apparaten beschikbaar houden voor het onderwijs [4].
- In Republika Srpska draait het debat sinds 2023 vooral om schoolveiligheid [3].
Omdat elk kanton zelfstandig kan optreden, kunnen de regels op de ene plek veranderen zonder dat dat elders gebeurt. Scholen doen er goed aan hun eigen kantonale of entiteitsministerie te volgen, niet een nationaal debat.
Wat scholen moeten regelen
In de praktijk gebeurt het meeste werk in de eigen huisregels van de school. Deze stappen gelden in elk deel van het land.
- Ken uw overheid. Ga na of uw school onder Republika Srpska, een kanton van de Federatie of het district Brčko valt, en welke wetten en modelregels van toepassing zijn.
- Stem uw huisregels af. In het kanton Zenica-Doboj moesten scholen hun regels afstemmen op het kantonale model [4]. Zorg er in Republika Srpska voor dat uw regels aansluiten bij de schendingen die in de wet staan [1] [2].
- Bepaal de reikwijdte. Alleen de lessen, of de hele schooldag inclusief pauzes.
- Bepaal waar telefoons blijven. Weinig scholen hebben een vastgelegd opbergsysteem. Het initiatief uit Sarajevo van 2023 stelde voor dat scholen een plek bieden om telefoons tijdens de les af te geven [7].
- Leg de uitzonderingen vast. Gebruik in de les met toestemming van de docent, plus gezondheids-, onderwijs- of andere gegronde redenen.
- Spreek procedures af. Beschrijf wat er gebeurt na een overtreding en hoe met filmen op school wordt omgegaan.
- Informeer ouders. Leg de regel uit en hoe ouders hun kind in een noodgeval kunnen bereiken.
Opties vergeleken
De gebruikelijke regel in Bosnië en Herzegovina is “telefoon uit tijdens de les”. Hoe een school dat zichtbaar en werkbaar maakt, is een aparte keuze.
| Optie | Hoe het werkt | Sterke punten | Aandachtspunten |
|---|---|---|---|
| Uitgeschakeld in de schooltas | Leerlingen houden hun telefoon uitgeschakeld tijdens de les, de regel die de meeste huisregels voorschrijven | Geen materiaal nodig, geen handelingen voor personeel | Berust op vertrouwen; moeilijk te controleren of een telefoon echt uit staat |
| Telefoons verzamelen in een bak | Telefoons worden aan het begin van de les ingeleverd | Zichtbaar en makkelijk te controleren | Kost lestijd; de school is verantwoordelijk voor veel telefoons |
| Kluisjes of een afgiftepunt | Telefoons worden tijdens de lessen of de hele dag op school bewaard, zoals het initiatief uit Sarajevo van 2023 voorstelde [7] | Kan ook de pauzes omvatten | Investering, ruimte en sleutels; rijen aan het begin en einde van de dag |
| Signaalafschermend zakje | De leerling houdt de telefoon in een gesloten zakje, offline, op tafel of in de tas | Leerling houdt de telefoon; weinig handelingen voor personeel; werkt voor de lessen of de hele dag | Vraagt om een duidelijke routine en controle; het effect kan per toestel en positie verschillen |
Waarom ’t Zakkie een verstandige middenweg is
De meeste huisregels in Bosnië en Herzegovina zeggen “telefoon uit in de les”, maar laten open hoe dat wordt gecontroleerd. Telefoons verzamelen is zichtbaar, maar kost tijd. Kluisjes vragen ruimte en geld. ’t Zakkie biedt een middenweg.
’t Zakkie is een signaalafschermend zakje. De leerling stopt de telefoon erin en sluit de klittenbandstrip. In het gesloten zakje is de telefoon offline, zodat berichten en meldingen niet meer binnenkomen. Het effect kan verschillen per toestel en per positie van de telefoon in het zakje. De leerling houdt de telefoon bij zich, dus de school hoeft die niet in te zamelen of op te bergen.
- Geen app en geen data. Er wordt niets geïnstalleerd en niets vastgelegd.
- Eenvoudig in gebruik. Een klittenbandsluiting en een vaste routine aan het begin van elke les.
- Jarenlang herbruikbaar. Eén zakje per leerling gaat jaar na jaar mee.
- Bewezen in de praktijk. Gebruikt op scholen in Nederland en België: 50.000+ zakjes en 50+ scholen (bedrijfscijfers, juli 2026).
- Levering in heel Europa. Verzending kost € 3,95 en is gratis vanaf € 25.
Een zakje is één manier om “telefoon weg” in de klas te organiseren. Het is door geen enkele wet of kantonale regel in Bosnië en Herzegovina verplicht. Elke school moet nagaan of het past bij haar eigen huisregels en de regels van haar entiteit of kanton.

Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies. De regels verschillen tussen Republika Srpska, de kantons, het district Brčko en afzonderlijke scholen, en ze kunnen veranderen. Controleer altijd de huisregels van uw school en de officiële bronnen hieronder.
Veelgestelde vragen
Zijn mobiele telefoons verboden op scholen in Bosnië en Herzegovina?
Er is geen landelijk verbod. Het onderwijs wordt geregeld door Republika Srpska, de tien kantons van de Federatie van BiH en het district Brčko. De meest gangbare regel, vastgelegd in de huisregels van scholen, is: geen telefoongebruik tijdens de les, tenzij de docent het toestaat.
Welke telefoonregels gelden er op scholen in Republika Srpska?
De wetten voor het basis- en het voortgezet onderwijs noemen misbruik van mobiele telefoons tijdens de les, en filmen op school en het verspreiden van die beelden, een zwaardere schending van de plichten van leerlingen. De regering kondigde in mei 2023 bovendien een verbod op telefoongebruik in de les aan.
Geldt er een telefoonverbod in de Federatie van BiH?
Er is geen federaal verbod. In november 2025 liet het federale ministerie weten dat de beslissing bij de kantons en de schoolreglementen blijft. De kantons Zenica-Doboj en Tuzla hebben modelhuisregels tegen telefoongebruik in de klas zonder toestemming van de docent.
Verbiedt het kanton Sarajevo telefoons op school?
Niet voor het hele kanton. In januari 2025 vroegen de lerarenvakbond en de artsenkamer van Sarajevo om een bindend verbod, maar het kantonale ministerie weigerde dit systematisch te regelen. Elke school stelt haar eigen regels op.
Wie bepaalt waar leerlingen hun telefoon bewaren?
In de praktijk de school, in haar huisregels. Er zijn maar weinig opbergsystemen gedocumenteerd. Een initiatief uit 2023 in het kanton Sarajevo stelde voor dat scholen een plek bieden waar leerlingen hun telefoon tijdens de les kunnen afgeven.
Past ’t Zakkie binnen de regels in Bosnië en Herzegovina?
Een zakje kan een manier zijn om telefoons tijdens de les weg te houden. Het is door geen enkele wet of kantonale regel verplicht, en elke school moet nagaan of het past bij haar eigen huisregels en de regels van haar entiteit of kanton.
Bronnen
- Zakon o osnovnom vaspitanju i obrazovanju (Sl. glasnik Republike Srpske 44/17), art. 79 — Republika Srpska (niet-officiële tekst), 16 mei 2017
- Zakon o srednjem obrazovanju i vaspitanju Republike Srpske (41/2018 … 59/2026), art. 83, unofficial consolidated text — Republika Srpska (niet-officiële tekst), oktober 2026
- Zabrana mobilnih telefona, redovni narko-testovi: uvode se rigorozne mere u RS, škole čekaju detaljna uputstva — Kurir, 8 mei 2023
- U Federaciji neće zabraniti mobitele u školama, odluka ostaje na kantonima i školskim aktima — Zenicablog (over de verklaring van FMON aan Fena), 1 november 2025
- Sindikat traži zabranu mobitela u školama Kantona Sarajevo — Paragraf Lex BiH (op basis van Klix), 21 januari 2025
- Etički kodeks za učenike i nastavnike u RS — Paragraf Lex BiH (op basis van RTRS), 12 april 2018
- Zastupnička inicijativa: zabrana upotrebe mobilnih telefona tokom redovne nastave u osnovnim školama — Skupština Kantona Sarajevo, 29 mei 2023
- Sindikat zahtijeva zabranu mobitela u školama: Ministarstvo obrazovanja KS odbija — Radio Sarajevo, januari 2025
Telefoonvrije lessen plannen in Bosnië en Herzegovina?
Probeer ’t Zakkie eerst in één klas. Vraag een gratis proefexemplaar aan, of vraag een offerte aan voor uw school. We leveren in heel Europa.
Gratis proefexemplaar aanvragenOfferte aanvragen