Een regel die alleen gsm’s noemt, laat gaten: een smartwatch met een eigen simkaart, een tweede gsm, de hotspot van een klasgenoot of een laptop van school. De meeste verbonden extra’s, zoals oortjes en een gekoppelde smartwatch, werken niet meer zodra de gsm zelf offline is. De resterende gaten dicht u dus met de formulering: schrijf uw regel over persoonlijke toestellen en gedrag, niet over één soort toestel.
Belangrijkste punten
- Als de gsm offline is, verliezen bluetooth-oortjes en een gekoppelde smartwatch hun verbinding ermee, en kan die gsm geen hotspot delen.
- Een smartwatch met een eigen simkaart, een tweede gsm, de hotspot van iemand anders en toestellen van school worden niet geraakt door een maatregel die op de gsm gericht is.
- Officiële regels in Nederland en België denken al in categorieën: telefoons, tablets en smartwatches, of ‘slimme toestellen’.
- Schrijf de regel als gedrag (‘geen persoonlijke toestellen tijdens de lessen’) en beschouw het zakje, het kastje of de bak als de praktische werkwijze.
- Plan uitzonderingen voor medische hulpmiddelen die van de gsm afhangen vóór de eerste dag.
- Houd de handhaving licht: één herinnering, geen fouilleringen, de gewone procedure als het opnieuw gebeurt.
Waarom een gsm-regel lekt
U voert gsm-beleid in, de eerste weken lopen goed, en dan merkt iemand het op: een leerling zit met oortjes in, of tikt op een smartwatch. De regel ging over gsm’s. Dit gaat over iets anders, en de leerling weet dat.
Dat is geen detail dat u achteraf rechtzet zonder gezichtsverlies. De regel halverwege het jaar aanpassen lijkt op de doelpalen verplaatsen, en hem laten zoals hij is, wekt de indruk dat de regel er niet echt toe doet. Het is veel makkelijker om de formulering goed te hebben voor u begint.
De regels boven het schoolniveau wijzen al de weg. Twee uitgewerkte voorbeelden uit de landen waar we het meest werken:
- Nederland. De landelijke afspraak, geen wet, bepaalt dat telefoons, tablets en smartwatches niet in de klas worden gebruikt.[1]
- België. Het Vlaamse verbod geldt voor ‘slimme toestellen’ zoals smartphones, smartwatches en tablets, ook de toestellen van de school zelf.[2] Het decreet van de Fédération Wallonie-Bruxelles geldt voor gsm’s en elk ander eindtoestel voor elektronische communicatie.[3] In de Duitstalige Gemeenschap is het gebruik van gsm’s, smartwatches en soortgelijke toestellen verboden via een akkoord tussen de onderwijsnetten, aldus de minister volgens BRF.[4]
Zegt uw eigen schoolreglement alleen ‘gsm’, dan is het enger dan het kader dat het moet uitvoeren. Voor andere landen, zie het overzicht van gsm-regels voor scholen in Europa.
Wat stopt als de gsm offline is, en wat niet
Zodra de gsm in een gesloten ’t Zakkie zit, schermt de voering hem af van het mobiele netwerk, wifi en bluetooth, zodat oproepen, berichten en meldingen niet meer binnenkomen. Hoe sterk de afscherming is, kan verschillen per toestel en per positie in het zakje. In de praktijk heeft dat meteen gevolgen voor alles wat van die gsm afhangt.
Wat met de gsm wegvalt
- Bluetooth-oortjes. Ze krijgen hun geluid van de gsm. Valt de bluetoothverbinding weg, dan is er niets meer om af te spelen. Oortjes in de oren blijven zichtbaar, maar ze doen niets.
- Een smartwatch die met de gsm gekoppeld is. De meeste smartwatches zijn voor meldingen en berichten afhankelijk van de gsm. Zonder die verbinding komen die niet meer binnen.
- De hotspot van die gsm. Een gsm in een gesloten zakje kan zijn verbinding niet delen met een laptop of tablet.
Wat niet wegvalt
Dit is het deel dat scholen verrast, en het is eerlijker om het vooraf te weten:
- Een smartwatch met een eigen simkaart. Die maakt zelfstandig verbinding en heeft de gsm niet nodig. Sommige horloges kunnen ook zelf verbinding maken met een bekend wifinetwerk. Geen enkele oplossing die op de gsm gericht is (zakje, kastje of inzameling) doet daar iets aan.
- Een tweede gsm. Een leerling die een oud toestel wegbergt en een ander in zijn zak houdt, omzeilt elke maatregel. Het is zeldzaam, maar het gebeurt.
- De hotspot van iemand anders. Een leerling met een laptop of tablet kan verbinding maken via de gsm van een klasgenoot die niet weggeborgen is.
- Het eigen materiaal van de school. Chromebooks, laptops en tablets vallen meestal buiten een gsm-afspraak. Zit de afleiding daar, dan lost een gsm-beleid ze niet op.
| Toestel | Gsm in een gesloten zakje | Wat uw schoolreglement moet zeggen |
|---|---|---|
| Bluetooth-oortjes | Verliezen de verbinding met de gsm; niets om ervan af te spelen | Uit de oren tijdens de instructie, of ze nu iets afspelen of niet |
| Smartwatch gekoppeld met de gsm | Meldingen en berichten via de gsm stoppen | Dragen mag, gebruiken niet (of een strengere regel met een vaste plek voor het horloge) |
| Smartwatch met eigen simkaart | Niet geraakt | Valt onder ‘persoonlijke toestellen’: dezelfde regel als een gsm |
| De eigen hotspot van de gsm | Kan niet worden gedeeld vanuit het gesloten zakje | Geen persoonlijke hotspots tijdens de lessen |
| Tweede gsm, hotspot van een klasgenoot | Niet geraakt | Valt onder de gedragsregel; één herinnering, daarna de gewone procedure |
| Laptop, tablet of Chromebook van school | Niet geraakt | Verwijs naar het bestaande ICT-reglement en houd beide documenten op elkaar afgestemd |
Schrijf de regel over gedrag, niet over toestellen
Het is verleidelijk om te zoeken naar een middel dat alles uitschakelt. Dat middel bestaat niet, en scholen die er toch naar zoeken, belanden bij maatregelen die zwaarder zijn dan het probleem: fouilleringen, inleverregisters of controles die vertrouwen kosten in de klas.
De praktische weg is omgekeerd. Schrijf de afspraak in termen van gedrag in plaats van toestellen. ‘Tijdens de lessen gebruik je geen persoonlijke toestellen’ dekt de smartwatch, de tweede gsm en de oortjes in één zin, terwijl ‘je gsm gaat in het zakje’ de praktische manier blijft om het te doen.
Vier zinnen voor uw schoolreglement
- Noem de categorie, niet het merk. ‘Persoonlijke toestellen met een internetverbinding’ dekt ook wat volgend jaar op de markt komt.
- Zeg wat er met oortjes gebeurt. Uit de oren tijdens de instructie, ook als ze niets afspelen. Dat bespaart discussies over wat wel of niet aanstaat.
- Regel de smartwatch uitdrukkelijk. Meestal: dragen mag, gebruiken niet. Wilt u een strengere regel, dan moet u ook zeggen waar het horloge dan naartoe gaat.
- Verwijs naar de bestaande afspraken over schoolmateriaal. Wat op de Chromebook mag, staat waarschijnlijk al ergens op papier; laat de twee documenten niet iets anders zeggen.
Voorbeeldformulering: ‘Tijdens de lessen gebruiken leerlingen geen persoonlijke toestellen met een verbinding met het internet of met een gsm, zoals gsm’s, smartwatches, oortjes en tablets, tenzij de leerkracht erom vraagt voor de les of er schriftelijk een uitzondering is afgesproken. Gsm’s gaan bij de start van de les [in het zakje / in het kastje / in de bak]. Oortjes zijn uit de oren tijdens de instructie. Een smartwatch mag gedragen worden, maar niet gebruikt. Toestellen van school worden gebruikt volgens het ICT-reglement.’
Twee gevallen die een eigen regel nodig hebben: examens en medische noden
Toetsen en examens
Tijdens toetsen ligt de lat hoger, want een horloge dat alleen de tijd toont, ziet er precies hetzelfde uit als een horloge dat berichten toont. In Nederland mogen kandidaten bij de centrale eindexamens geen telefoon meenemen in het lokaal, en DUO raadt aan alle apparaten met een externe verbinding, zoals smartwatches, te verbieden en dat vast te leggen in het examenreglement.[5] Veel scholen hanteren dezelfde lijn bij hun eigen toetsen: horloges af en bij de boekentas, oortjes weg. Meer hierover in gsm’s tijdens toetsen en examens.
Medische hulpmiddelen die van de gsm afhangen
Sommige leerlingen zijn voor een medisch hulpmiddel afhankelijk van hun gsm, bijvoorbeeld een glucosesensor die metingen naar een app stuurt, of hoorapparaten die met de gsm verbonden zijn. Uitzonderingen om medische redenen maken deel uit van de Nederlandse afspraak,[1] en het Nederlandse addendum voor het speciaal onderwijs vermeldt uitdrukkelijk toestellen die verband houden met ondersteuningsbehoeften, zoals hoorapparaten die met telefoons verbonden zijn.[6]
Het punt om te onthouden: elke maatregel die de gsm offline of buiten bereik brengt, verbreekt ook die verbinding. Spreek dus vóór de start van het beleid schriftelijk met de leerling en de ouders af hoe het voor die leerling werkt. Bijvoorbeeld: de gsm blijft buiten het zakje, met het scherm naar beneden op de bank, en wordt alleen voor dat doel gebruikt. Zie gsm-beleid en medische uitzonderingen.
Dit artikel geeft algemene, praktische informatie en is geen juridisch of medisch advies. Regels verschillen per land en regio en kunnen veranderen. Raadpleeg de officiële bronnen en uw eigen schoolreglement, en maak medische afspraken met de leerling, de ouders en, waar relevant, de zorgverlener van de leerling.
Handhaven zonder controlecultuur
De meeste scholen kiezen bewust voor een lichte aanpak: de leerling één keer aanspreken, geen fouilleringen, en als het opnieuw gebeurt, de gewone procedure die ook voor andere regels geldt. Dat werkt omdat de norm zichtbaar is. Iedereen ziet dat de gsm’s weg zijn, en een uitzondering valt op zonder dat iemand hoeft te controleren.
De officiële richtlijnen wijzen dezelfde kant uit. In Vlaanderen mag het personeel een leerling om een toestel vragen, maar het niet met dwang afnemen, en de inhoud niet bekijken zonder toestemming.[7] In Nederland merkt de VO-raad op dat een school een leerling mag vragen een telefoon in te leveren, maar die niet mag afpakken.[8] Een regel die steunt op zakken doorzoeken of horloges controleren, past niet in dat kader, en is ook niet nodig.
- Eerste keer: rustig benoemen, toestel weg of horloge af, de les gaat verder.
- Opnieuw: de gewone procedure die ook voor andere schoolregels geldt.
- Een patroon (bijvoorbeeld een tweede gsm): een gesprek met de leerling en de ouders, geen fouillering.
In de praktijk valt het ook beter mee dan de zorgen vooraf. De meeste leerlingen zoeken geen omweg zodra de afspraak duidelijk en voor iedereen gelijk is. Waar het misloopt, loopt het meestal mis omdat leerkrachten de regel verschillend interpreteren. Zie waarom gsm-beleid na enkele weken verwatert.
Wat ’t Zakkie hier wel en niet doet
’t Zakkie schermt de gsm af die erin zit. De leerling houdt de gsm bij zich in een gesloten zakje met klittenbandsluiting, en daarin is de gsm offline. Alles wat van die gsm afhangt, zoals oortjes, een gekoppeld horloge en de hotspot, valt mee weg, en in de praktijk is dat het leeuwendeel. Er is geen app, geen account en er worden geen gegevens verzameld, en de zakjes gaan jaren mee.
Voor toestellen met een eigen verbinding is en blijft een afspraak nodig. We beloven niet dat het zakje meer doet dan het doet. Omdat het effect kan verschillen per toestel en per positie in het zakje, test u het bij de start best met enkele gsm’s van uw leerlingen en een gekoppeld horloge: sluit het zakje volledig, stuur een bericht en kijk of het aankomt.

Meer dan 50.000 zakjes zijn in gebruik op meer dan 50 scholen in Nederland en België (bedrijfscijfers, juli 2026), en we leveren in heel Europa. Hoe de afscherming werkt, leest u op hoe ’t Zakkie werkt; het zakje wordt vergeleken met kastjes en bakken in gsm-kluisjes of gsm-zakjes, en de volledige invoering staat in de implementatiegids.
Veelgestelde vragen
Werkt een smartwatch nog als de gsm in ’t Zakkie zit?
Een smartwatch die afhangt van de gekoppelde gsm, verliest die verbinding, zodat meldingen en berichten van de gsm niet meer binnenkomen. Een smartwatch met een eigen simkaart maakt zelfstandig verbinding en blijft werken, dus uw schoolreglement moet die als persoonlijk toestel behandelen.
Werken bluetooth-oortjes nog als de gsm in het zakje zit?
Oortjes die hun geluid van de gsm krijgen, hebben niets meer om af te spelen zodra de bluetoothverbinding wegvalt. Ze kunnen nog wel in de oren zitten. Daarom helpt het om vast te leggen dat oortjes uit zijn tijdens de instructie, of ze nu iets afspelen of niet.
Moet een school smartwatches helemaal verbieden?
De meeste scholen houden het bij: dragen mag, gebruiken niet. Wilt u een strengere regel, zeg dan ook waar het horloge tijdens de lessen naartoe gaat. Bij toetsen en examens is een strengere regel gebruikelijk, met horloges af en bij de boekentas.
Kunnen leerlingen nog online via de hotspot van een klasgenoot?
Ja, als de gsm van die klasgenoot niet weggeborgen is. Geen enkele maatregel die op de gsm gericht is, lost dat op zich op; een regel die over gedrag geschreven is, zoals geen persoonlijke toestellen of hotspots tijdens de lessen, dekt het wel.
Wat met leerlingen die hun gsm nodig hebben voor een medisch hulpmiddel?
Sommige leerlingen zijn voor een medisch hulpmiddel afhankelijk van hun gsm, zoals een glucosesensor of hoorapparaten die met de gsm verbonden zijn. Elke maatregel die de gsm offline of buiten bereik brengt, kan ook die verbinding verbreken. Spreek dus vóór de start van het beleid schriftelijk met de leerling en de ouders af hoe het voor die leerling werkt.
Vermelden nationale regels smartwatches?
Op verschillende plaatsen wel. De Nederlandse landelijke afspraak noemt telefoons, tablets en smartwatches, en het Vlaamse verbod geldt voor slimme toestellen zoals smartwatches en tablets. Dat is een goede reden om uw eigen schoolreglement als categorie te formuleren in plaats van als één toestel.
Geldt een gsm-beleid ook voor laptops en Chromebooks van school?
Meestal niet, tenzij u dat zegt. In Vlaanderen geldt het verbod op slimme toestellen ook voor toestellen van school, maar de meeste scholen regelen hun eigen materiaal via een apart ICT-reglement. Zorg dat de twee documenten elkaar niet tegenspreken.
Bronnen
- Gebruik van mobiele telefoons niet toegestaan in de klas — Rijksoverheid, geraadpleegd in november 2026
- Omzendbrief NO/2025/01: Verbod op slimme apparaten (smartphoneverbod) in het leerplichtonderwijs — Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming (Edulex), 19 mei 2025
- Décret relatif à l’interdiction de l’usage récréatif des téléphones portables et de tout autre équipement terminal de communications électroniques à l’école — Parlement van de Fédération Wallonie-Bruxelles, 13 maart 2025 (in het Frans)
- Einigung: Handy- und Smartwatchnutzung in DG-Schulen ab September 2025 untersagt — BRF (pers), november 2024 (in het Duits)
- Centraal examen: hulpmiddelen — DUO, geraadpleegd in november 2026
- Monitoring landelijke afspraak mobiele telefoons en andere devices in de klas – Eindrapport eenmeting (rapport 1147) — Kohnstamm Instituut / Oberon in opdracht van het Nederlandse ministerie van Onderwijs, 2025
- Verbod op gebruik van smartphones en andere slimme apparaten — Vlaamse overheid (vlaanderen.be), geraadpleegd in november 2026
- Q&A Richtlijn smartphones in de klas — VO-raad, 9 oktober 2023
Test het met de toestellen van uw eigen leerlingen
Vraag een gratis proefexemplaar aan en controleer met enkele gsm’s, oortjes en een gekoppeld horloge wat er in uw klaslokalen wegvalt. De verzending kost € 3,95 en is gratis vanaf € 25.
Gratis proefexemplaar aanvragenOfferte aanvragen