Nieuws

Telefoons op school in Servië: regels, geschiedenis en wat er komt

Telefoons op school in Servië: regels, geschiedenis en wat er komt

Bijgewerkt 19 november 202610 min. leestijdDoor het team van ’t Zakkie

Servië heeft geen landelijk verbod op mobiele telefoons op school. Sinds een wijziging van de onderwijswet in 2023 moet elke basisschool en middelbare school echter eigen telefoonregels vastleggen in een algemene akte, ondersteund door landelijke richtlijnen van het onderwijskwaliteitsinstituut ZVKOV. Er is een verbod voor de hele schooldag voorgesteld en de minister heeft beperkingen aangekondigd, maar in november 2026 was geen van beide aangenomen.

De belangrijkste punten

  • Er is geen landelijk telefoonverbod op Servische scholen, maar sinds 2023 verplicht de wet elke school om telefoons en andere apparaten te regelen in een algemene akte [1].
  • De landelijke ZVKOV-richtlijnen van december 2023 zijn niet bindend. Ze stellen dat telefoons in de les uit blijven, tenzij de docent gebruik toestaat, en laten de keuze voor het opbergen aan elke school over [2].
  • Een telefoon gebruiken om de rechten van anderen te schenden, of om te spieken bij een toets, is volgens dezelfde wet een zwaardere schending van de leerlingplichten [1].
  • Voorgesteld: het wetsontwerp van de ombudsman voor een verbod vanaf het binnenkomen van de school tot het einde van de lessen, pauzes inbegrepen. Aangekondigd: beperkingen door de minister van Onderwijs. In november 2026 was geen van beide aangenomen [7] [9] [12].
  • Servische scholen gebruiken al boxen, kluisjes, verboden voor de hele dag of “uit in de tas”. Een duidelijke schriftelijke regel is belangrijker dan de manier van opbergen.

Telefoonregels op Servische scholen nu

In Servië zijn telefoonregels niet vastgelegd in één landelijk verbod. Ze worden per school bepaald, maar binnen een wettelijke plicht. De wet op de grondslagen van het onderwijsstelsel (Zakon o osnovama sistema obrazovanja i vaspitanja) werd in 2023 gewijzigd. Sindsdien verplicht artikel 83 elke school om het gebruik van mobiele telefoons, elektronische apparaten en andere middelen te regelen in een algemene akte van de school [1].

De wet zegt niet wat die regel moet inhouden. Een school kan telefoons beperken tot de lestijd, ze de hele dag beperken, of kiezen hoe telefoons worden opgeborgen. Die keuze wordt vastgelegd in de algemene akte van de school, meestal in de gedragsregels (pravila ponašanja).

Wat geldt als schending van de leerlingplichten

Hetzelfde wetsartikel behandelt sommige vormen van telefoongebruik al als een zwaardere schending van de leerlingplichten. Dat geldt wanneer een leerling een telefoon of ander elektronisch apparaat gebruikt op een manier die de rechten van anderen in gevaar brengt, of om te spieken bij een toets. In die gevallen is een tuchtprocedure mogelijk [1].

De ZVKOV-richtlijnen

In december 2023 publiceerde het Instituut voor de evaluatie van de onderwijskwaliteit (Zavod za vrednovanje kvaliteta obrazovanja i vaspitanja, ZVKOV) landelijke richtlijnen over het gebruik van telefoons en apparaten in het preuniversitair onderwijs [2]. Ze zijn niet bindend, maar veel scholen gebruiken ze als sjabloon. Kort samengevat zeggen de richtlijnen:

  • telefoons staan uit en worden tijdens de lessen niet gebruikt zonder toestemming van de docent;
  • bellen mag alleen in noodgevallen, met toestemming van de docent;
  • als een leerling geen gehoor geeft aan het verzoek van de docent, kan de telefoon worden ingenomen, in een envelop met de naam van de leerling worden bewaard en na de lessen aan de ouders worden teruggegeven;
  • leerlingen mogen anderen niet zonder toestemming opnemen, en telefoons worden niet gebruikt in toiletten of kleedkamers;
  • elke school bepaalt waar apparaten worden opgeborgen [2].

De richtlijnen merken ook op dat het in de praktijk het meest gebruikelijk is dat alle apparaten de hele schooldag uitgeschakeld zijn, pauzes inbegrepen, en in de schooltas blijven [2].

Uitzonderingen

Volgens de richtlijnen mogen telefoons voor het onderwijs worden gebruikt als de docent dat toestaat, en mag een leerling in een noodgeval met toestemming naar huis bellen. De directeur kan individuele leerlingen ook toestaan een telefoon te gebruiken voor specifieke medische behoeften of als onderdeel van extra onderwijsondersteuning [2].

ReikwijdteRegelSindsBron
Alle basisscholen en middelbare scholenElke school moet telefoons en andere apparaten regelen in een algemene akte; de inhoud wordt aan de school overgelaten2023[1]
Alle leerlingenTelefoongebruik dat de rechten van anderen in gevaar brengt, of spieken bij een toets, is een zwaardere schending van de leerlingplichtenVóór 2023[1]
Richtlijnen voor alle scholen (niet bindend)Telefoons uit in de les zonder toestemming van de docent; opbergwijze gekozen door de schoolDecember 2023[2]

Hoe de Servische aanpak zich ontwikkelde

Jarenlang gaf het ministerie van Onderwijs (Ministarstvo prosvete) de voorkeur aan regels op schoolniveau boven een landelijk verbod. De wet van 2023 volgt die lijn.

  1. Basisschool “Mur” in Novi Pazar begint de telefoons van leerlingen tot het laatste lesuur in kluisjes te bewaren (pers) [12].
  2. Een brief van het ministerie verwijst scholen naar informatiebronnen over telefoongebruik [3].
  3. Een advies van het ministerie vraagt scholen telefoongebruik te regelen in een interne akte. Het beveelt geen verbod aan en is niet bindend [3].
  4. Scholen in Novi Sad laten leerlingen hun telefoon voor de les op het bureau van de docent of in een box leggen. Ingenomen telefoons worden door een ouder opgehaald (pers) [4].
  5. De pers meldt dat scholen in Prokuplje, Požarevac, Vršac, Subotica en Belgrado telefoons tijdens de lessen verbieden via interne regels [5].
  6. Een wetswijziging (Staatsblad 92/2023) verplicht elke school om telefoons te regelen in een algemene akte en geeft ZVKOV de opdracht richtlijnen op te stellen [1].
  7. ZVKOV publiceert de landelijke, niet-bindende richtlijnen [2].
  8. Basisschool “21. oktobar” in Kragujevac verbiedt smartphones en andere digitale apparaten na een besluit waarbij leerlingen, docenten en ouders betrokken waren (pers) [6].
  9. Het Forum van middelbare beroepsscholen roept op tot een verbod (pers) [7].
  10. De ombudsman (Zaštitnik građana), Zoran Pašalić, presenteert een wetsontwerp dat telefoongebruik op alle basisscholen en middelbare scholen verbiedt vanaf het binnenkomen van de school tot het einde van de lessen, pauzes inbegrepen (pers) [7] [8].
  11. De ombudsman houdt in Belgrado en Leskovac consultaties met docenten over het ontwerp [11].

Wat er komt: voorstellen en aankondigingen

Er liggen twee landelijke initiatieven op tafel. In november 2026 was geen van beide wet geworden.

Voorgesteld: het wetsontwerp van de ombudsman

Het ontwerp van de ombudsman zou telefoongebruik op alle basisscholen en middelbare scholen verbieden vanaf het moment dat leerlingen de school binnenkomen tot het einde van de lessen, pauzes inbegrepen. Het bevat uitzonderingen voor medische behoeften die met medische documentatie zijn onderbouwd, en voor lessen waarin de docent het gebruik van apparaten inplant [7]. In juni 2026 liepen de consultaties nog, en per augustus 2026 was het ontwerp niet bij het parlement ingediend of door het parlement aangenomen [11] [12]. Wij vonden geen gegevens over een latere indiening.

Aangekondigd: beperkingen door het ministerie

In januari 2026 kondigde de minister van Onderwijs, Dejan Vuk Stanković, beperkingen aan op telefoongebruik op basisscholen en middelbare scholen. Of dit een volledig of gedeeltelijk verbod wordt, zou na een deskundig en publiek debat worden beslist [9]. Wij vonden per november 2026 geen ministeriële regeling hierover.

Het debat

Het ontwerpverbod kreeg publieke steun, maar ook kritiek, vooral van leerlingen, en sommige deskundigen betwijfelden of een totaalverbod te handhaven is [12]. De onderwijsvakbond (Unija sindikata prosvetnih radnika Srbije) wil de regels in de wet zelf of in één bindende ministeriële regeling, in plaats van per school. Volgens de bond ontstaan de grootste risico’s van telefoongebruik bovendien buiten schooltijd [10].

Voor scholen is de praktische boodschap eenvoudig: een strengere landelijke regel is mogelijk, dus het is verstandig een aanpak te kiezen die ook voor een hele schooldag zou werken.

Wat Servische scholen moeten regelen

Wat er landelijk ook gebeurt, de wet van 2023 vraagt elke school nu al om haar telefoonregels op schrift te stellen. Een werkbaar plan omvat deze stappen.

  1. Controleer uw algemene akte. Zorg dat uw gedragsregels telefoons en andere apparaten daadwerkelijk regelen, zoals artikel 83 vereist [1].
  2. Kies de reikwijdte. Bepaal of de regel alleen voor de lessen geldt of voor de hele schooldag, pauzes inbegrepen. De richtlijnen beschrijven de aanpak voor de hele dag als de meest gebruikelijke praktijk [2].
  3. Kies de manier van opbergen. De richtlijnen laten dit aan elke school over: de schooltas, een box, kluisjes of een andere oplossing [2].
  4. Leg de uitzonderingen vast. Denk aan gebruik in de les, noodoproepen, medische behoeften en extra onderwijsondersteuning.
  5. Spreek af wat er gebeurt na een overtreding. Bijvoorbeeld de envelop met naam en het teruggeven aan de ouders zoals de richtlijnen beschrijven, en wanneer een tuchtprocedure van toepassing is.
  6. Betrek de schoolgemeenschap. De school in Kragujevac nam haar besluit samen met leerlingen, docenten en ouders [6].
  7. Informeer ouders en evalueer. Leg de regel uit en hoe ouders hun kind in een noodgeval kunnen bereiken. Herzie de akte als de landelijke regels veranderen.

Opties vergeleken

Servische scholen gebruiken al verschillende modellen.

OptieHoe het werktSterke puntenAandachtspunten
Uitgeschakeld in de schooltasLeerlingen houden de telefoon uitgeschakeld in hun tas; volgens de richtlijnen de meest gebruikelijke praktijk [2]Geen voorzieningen nodig, geen handelingen voor personeelBerust op vertrouwen; moeilijk te controleren of een telefoon echt uit staat
Box of bureau van de docent voor elke lesTelefoons worden aan het begin van de les ingeleverd, zoals op scholen in Novi Sad [4]Zichtbaar en makkelijk te controlerenKost lestijd; personeel hanteert veel telefoons; pauzes vallen erbuiten
Kluisjes voor de hele dagTelefoons blijven tot het laatste lesuur in kluisjes, zoals op een school in Novi Pazar [12]Dekt de hele dag, pauzes inbegrepenInvestering, ruimte en sleutels; rijen aan het begin en einde van de dag
Signaalafschermend zakjeDe leerling houdt de telefoon in een gesloten zakje, offline, op de tafel of in de tasLeerling houdt de telefoon; weinig handelingen voor personeel; werkt voor de lessen of de hele dagVraagt om een duidelijke routine en controle; het effect kan verschillen per toestel en positie

Waarom ’t Zakkie een verstandige middenweg is

De ZVKOV-richtlijnen laten het opbergen aan elke school over. Dat opent een middenweg tussen “uit in de tas”, wat moeilijk te controleren is, en telefoons innemen, wat tijd kost en personeel verantwoordelijk maakt voor eigendom van leerlingen.

’t Zakkie is een signaalafschermend zakje. De leerling stopt de telefoon erin en sluit de klittenbandstrip. In het gesloten zakje is de telefoon offline, zodat berichten en meldingen niet meer binnenkomen. Het effect kan verschillen per toestel en per manier waarop de telefoon in het zakje zit. De leerling houdt de telefoon bij zich, dus de school hoeft geen tientallen apparaten in te nemen, op te bergen en terug te geven.

  • Geen app en geen gegevens. Er wordt niets geïnstalleerd en niets geregistreerd.
  • Eenvoudig in gebruik. Een klittenbandsluiting en een vaste routine aan het begin van een les of de schooldag.
  • Jarenlang herbruikbaar. Eén zakje per leerling kan jaar na jaar worden gebruikt.
  • Bewezen in de praktijk. Gebruikt op scholen in Nederland en België: meer dan 50.000 zakjes en meer dan 50 scholen (bedrijfscijfers, juli 2026).
  • Levering in heel Europa. Verzending kost € 3,95 en is gratis vanaf € 25.

Een zakje is één manier om “telefoon weg” in de klas te organiseren. Het is niet verplicht volgens de Servische wet of de richtlijnen. Elke school moet nagaan of het past bij haar eigen algemene akte, bijvoorbeeld of telefoons tijdens de lessen of de hele dag bij de leerling mogen blijven.

Hoe ’t Zakkie werkt in vier stappen: telefoon erin, signaal meteen offline, ’t Zakkie blijft bij de leerling, en de telefoon gaat eruit wanneer dat mag
Hoe ’t Zakkie werkt: telefoon erin, offline, het zakje blijft bij de leerling, telefoon eruit wanneer dat mag.

Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies. Regels kunnen veranderen en verschillen per school. Raadpleeg altijd de algemene akte van uw school en de officiële bronnen hieronder.

Veelgestelde vragen

Zijn mobiele telefoons verboden op Servische scholen?

Per november 2026 is er geen landelijk verbod. Sinds 2023 verplicht de wet elke basisschool en middelbare school om telefoons te regelen in een eigen algemene akte, en veel scholen beperken telefoons tijdens de lessen of de hele schooldag.

Wie bepaalt de telefoonregels op een Servische school?

De school zelf, in haar algemene akte, zoals de gedragsregels. Het ministerie van Onderwijs bepaalt het wettelijk kader en het instituut ZVKOV heeft landelijke richtlijnen gepubliceerd die niet bindend zijn.

Wat bevelen de ZVKOV-richtlijnen aan?

Telefoons blijven uit en worden tijdens de lessen niet gebruikt zonder toestemming van de docent, bellen mag alleen in noodgevallen met toestemming, en niemand mag zonder toestemming worden opgenomen. Elke school bepaalt waar telefoons worden opgeborgen.

Mag een docent in Servië de telefoon van een leerling innemen?

Volgens de landelijke richtlijnen kan de telefoon, als een leerling geen gehoor geeft aan het verzoek van de docent, worden ingenomen, in een envelop met de naam van de leerling worden bewaard en na de lessen aan de ouders worden teruggegeven. De precieze procedure staat in de eigen regels van elke school.

Voert Servië een landelijk telefoonverbod in?

Mogelijk. De ombudsman heeft een wetsontwerp voorgesteld voor een verbod vanaf het binnenkomen van de school tot het einde van de lessen, en de minister van Onderwijs heeft beperkingen aangekondigd. Per november 2026 was geen van beide aangenomen.

Past ’t Zakkie bij de Servische telefoonregels?

De landelijke richtlijnen laten de keuze voor het opbergen aan elke school over, dus een zakje kan één manier zijn om telefoonvrije lessen te organiseren. Het is niet wettelijk verplicht, en elke school moet nagaan of het past bij haar eigen algemene akte.

Bronnen

  1. Zakon o izmenama i dopunama Zakona o osnovama sistema obrazovanja i vaspitanja (Sl. glasnik RS 92/2023), art. 12 amending art. 83 — Republiek Servië (tekst gehost door PU Novi Sad), 2023
  2. Smernice za upotrebu mobilnog telefona, elektronskog uređaja i drugog sredstva u douniverzitetskom obrazovanju — Zavod za vrednovanje kvaliteta obrazovanja i vaspitanja, december 2023
  3. Upotreba mobilnih telefona u školi — Pravni portal, 30 maart 2023
  4. Novosadske škole ograničavaju upotrebu telefona: Učenici moraju da ih ostave u kutiju pre časa — 021.rs, 2 maart 2023
  5. Sve više škola u Srbiji zabranjuje upotrebu mobilnih telefona — Vreme, 20 augustus 2023
  6. “Nerado smo se odvojili od igrica, ali niko nije plakao.” — Radio Slobodna Evropa, 25 mei 2024
  7. Zaštitnik građana predlaže zakon o zabrani telefona u školama — Kurir, 15 december 2025
  8. Serbia moves to ban mobile phones in schools: National Assembly to decide within months — Telegraf, 16 december 2025
  9. Skraćeni časovi na 30 minuta: Oglasio se ministar prosvete o novitetima u srpskim školama — Večernje novosti, 16 januari 2026
  10. Sindikat prosvetnih radnika traži jasna pravila za mobilne telefone u školama — 021.rs, 4 januari 2026
  11. Ombudsman’s consultations on the draft phone-ban law in Leskovac (daily news item) — Paragraf Lex, 15 juni 2026
  12. Phones in Serbian schools: guidelines, draft law and lockers in Novi Pazar (daily news item) — Paragraf Lex, 27 augustus 2026

Telefoonvrije lessen plannen in Servië?

Probeer ’t Zakkie eerst in één klas. Vraag een gratis voorbeeld aan, of vraag een offerte aan voor uw school. We leveren in heel Europa.

Gratis voorbeeld aanvragenOfferte aanvragen

Over de auteur: het team van ’t Zakkie werkt met scholen in Nederland en België aan telefoonvrije lessen. Bedrijfscijfers per juli 2026: meer dan 50.000 zakjes in gebruik op meer dan 50 scholen. Dit artikel is gebaseerd op de officiële bronnen en persbronnen die hierboven staan vermeld.

Vorige
Telefoons op school in San Marino: regels en debat
Volgende
Telefoons op school in Slovenië: de regels in 2026