Nieuws

Telefoons op school in Kosovo: de regels, hun geschiedenis en praktische opties

Telefoons op school in Kosovo: de regels, hun geschiedenis en praktische opties

Bijgewerkt 19 november 202610 min. leestijdDoor het team van ’t Zakkie

Ja. Kosovo heeft sinds februari 2019 een landelijk verbod op telefoongebruik tijdens de lessen. Het komt voort uit een ministerieel besluit dat geldt voor leerlingen en docenten op alle scholen in het preuniversitair onderwijs.[1][2] Gemeenten en schoolleiders handhaven het, en verschillende gemeenten hebben het sindsdien opnieuw uitgevaardigd of aangescherpt. Deze gids legt uit wat nu geldt, hoe de regel zich ontwikkelde en hoe scholen hem in de praktijk kunnen organiseren.

Belangrijkste punten

  • Een ministerieel besluit, ondertekend op 29 november 2018, verbiedt telefoongebruik tijdens het onderwijs in alle preuniversitaire onderwijsinstellingen, voor leerlingen en docenten. Het geldt sinds 26 februari 2019.[1][2]
  • De handhaving is lokaal geregeld. Vroege berichten beschrijven dat telefoons in beslag werden genomen en dat ouders bij een eerste overtreding werden opgeroepen.[2]
  • Podujevo verbood vanaf 1 februari 2024 het bezit van telefoons tijdens het leren voor leerlingen en personeel, en Vushtrri vaardigde in december 2024 opnieuw zijn verbod op telefoongebruik door leerlingen uit.[3][4]
  • Het gemeentelijke schoolreglement van Pristina staat schoolleiders sinds 2015 toe storende apparaten in beslag te nemen.[5]
  • Er is geen nieuwe landelijke regeling voor 2025–2026 gevonden, en de precieze juridische vorm van het besluit uit 2018 blijkt niet duidelijk uit openbare bronnen.
  • Vanaf het begin was opslag het belangrijkste praktische bezwaar: scholen hadden niet de ruimte en het personeel om telefoons te bewaren.[6]

Telefoonregels op scholen in Kosovo nu

Kosovo heeft een landelijke regel, wat minder gebruikelijk is dan veel mensen denken. In november 2018 ondertekende de minister van Onderwijs, Shyqiri Bytyqi, een besluit dat telefoongebruik verbiedt tijdens het onderwijs- en leerproces in alle preuniversitaire onderwijsinstellingen.[1] Het geldt voor leerlingen en docenten. De uitvoering begon op 26 februari 2019.[2]

De regel gaat over gebruik tijdens het onderwijsproces. De berichten uit 2018 noemen geen uitzonderingen.[1] Het besluit legde de handhaving bij de gemeentelijke onderwijsdirecties en de schoolleiders, dus hoe dit er in de praktijk uitziet, hangt af van waar uw school staat.

Sommige punten blijken niet duidelijk uit openbare bronnen. De pers noemt de regeling uit 2018 een “besluit”, terwijl Podujevo die later aanhaalde als MAShTI-instructie nr. 20/2018.[3] We vonden de oorspronkelijke tekst niet op de website van het ministerie. We vonden ook geen intrekking: gemeenten verwezen in 2024 nog naar het besluit, dus het lijkt het referentiepunt te blijven. We konden de formele status in 2026 echter niet bevestigen.

Wie wat beslist in Kosovo

Drie niveaus zijn van belang. Het ministerie van Onderwijs, Wetenschap, Technologie en Innovatie (MAShTI) stelt landelijke regels vast. De gemeentelijke onderwijsdirecties (DKA) besturen de scholen en kunnen lokale besluiten toevoegen. Elke school legt vervolgens de details vast in haar eigen reglement (rregullore).

Geldt voorRegelSindsBron
Alle preuniversitaire instellingen (leerlingen en docenten)Verbod op telefoongebruik tijdens het onderwijsprocesOndertekend 29 nov. 2018, van kracht sinds 26 feb. 2019[1][2]
Pristina: basisscholen en middelbare scholenGeen storend telefoongebruik door leerlingen; misbruikte apparaten gaan naar de schoolleider, die beslist wanneer ze worden teruggegeven; docenten mogen in de les geen telefoon gebruiken2015[5]
Podujevo: leerlingen, docenten en ander personeelVerbod op het bezit van telefoons tijdens het leerproces1 feb. 2024[3]
Vushtrri: leerlingenVerbod op telefoongebruik door leerlingen op school opnieuw uitgevaardigd, vooral tijdens de lessenDec. 2024[4]

Een opmerking over de reikwijdte: dit artikel gaat over scholen in het systeem van MAShTI. Scholen in gebieden met een Servische meerderheid die binnen het Servische schoolsysteem werken, vallen erbuiten, en u moet er niet van uitgaan dat het besluit van MAShTI daar geldt.

Hoe het telefoonverbod in Kosovo zich ontwikkelde

De aanpak in Kosovo begon lokaal, werd in 2018 landelijk en is sindsdien lokaal opnieuw versterkt.

  1. Het gemeentelijke reglement van Pristina over de organisatie van het werk op basisscholen en middelbare scholen verbiedt storend telefoongebruik door leerlingen. De schoolleider kan apparaten in beslag nemen.[5]
  2. Minister van Onderwijs Shyqiri Bytyqi ondertekent een besluit dat telefoongebruik door leerlingen en docenten tijdens het onderwijs verbiedt in alle preuniversitaire instellingen, onder verwijzing naar klachten van schoolleiders en leerlingen.[1]
  3. Het Kosovo Education Centre (KEC) betwijfelt of de regel te handhaven is, gezien het gebrek aan ruimte en personeel om telefoons op te bergen. Het stelt voor telefoons in plaats daarvan uitgeschakeld in de tas te laten.[6]
  4. De uitvoering begint. Vroege persberichten beschrijven veel inbeslagnames: bij een eerste overtreding worden de ouders opgeroepen, en herhaalde overtredingen hebben zwaardere gevolgen.[2]
  5. Podujevo kondigt een verbod aan op het bezit van telefoons tijdens het leerproces voor leerlingen en personeel, met ingang van 1 februari 2024.[3]
  6. Vushtrri vaardigt opnieuw zijn verbod op telefoongebruik door leerlingen op scholen uit, met verwijzing naar geweld en het welzijn van leerlingen.[4]

Het debat is vrij constant gebleven. Schoolleiders beschrijven telefoons als een voortdurende afleiding, terwijl onderwijsdeskundigen vanaf het begin betwijfelden of de regel te handhaven was zonder een plek om de telefoons op te bergen.[1][6] De recentere gemeentelijke besluiten worden gemotiveerd met geweld en het welzijn van leerlingen.[4]

Wat er nog komt voor telefoons op scholen in Kosovo

Per november 2026 hebben wij geen aangekondigde of voorgestelde landelijke wijziging gevonden. Er is geen nieuwe regeling van MAShTI voor 2025 of 2026 gevonden.

De trend is lokaal. Sinds 2024 hebben gemeenten de landelijke regel opnieuw uitgevaardigd, en in Podujevo is die aangescherpt van een verbod op gebruik naar een verbod op bezit tijdens het leren.[3][4] Scholen doen er daarom goed aan zowel de besluiten van hun eigen gemeente als die van het ministerie te volgen.

Als u schoolbeleid voor de komende jaren plant, is het redelijk om ervan uit te gaan dat het principe “geen telefoons tijdens het onderwijs” blijft. Wat kan veranderen, is hoe streng uw gemeente het uitlegt, bijvoorbeeld of telefoons überhaupt mogen worden meegenomen.

Wat scholen in Kosovo moeten regelen

De regel zelf is kort. Om hem op school te laten werken, zijn een paar duidelijke besluiten nodig. Een praktische checklist:

  • Controleer de lokale regels. Vraag uw gemeentelijke onderwijsdirectie of die een eigen besluit heeft genomen. In Podujevo geldt de regel bijvoorbeeld voor bezit, niet alleen voor gebruik.[3]
  • Definieer “tijdens het onderwijs”. Leg in uw schoolreglement vast of de regel alleen voor de lessen geldt of ook voor de pauzes, en wat er gebeurt bij uitstapjes en tijdens examens.
  • Betrek het personeel. Het landelijke besluit geldt ook voor docenten, en Podujevo breidt het uit naar al het personeel.[1][3] Leerlingen merken snel als volwassenen andere regels volgen.
  • Spreek een procedure af voor overtredingen. Het gedocumenteerde model is inbeslagname, waarbij de schoolleider beslist wanneer een telefoon wordt teruggegeven en ouders worden opgeroepen.[2][5] Leg vast wie de telefoon bewaart, waar en hoe lang.
  • Los eerst de opslag op. Dit was in 2018 het belangrijkste bezwaar: scholen hadden geen ruimte of personeel om telefoons op te bergen.[6] Kies een methode die uw gebouw en uw team echt kunnen volhouden.
  • Informeer ouders. Leg de regel uit, de procedure bij overtredingen en hoe ouders hun kind of de school in een noodgeval kunnen bereiken.
  • Evalueer na een schoolperiode. Vraag docenten of de regel in de praktijk standhoudt en pas de procedure waar nodig aan.

Opties vergeleken: hoe scholen in Kosovo telefoons uit de les houden

De regel zegt wat er moet gebeuren, niet hoe. Dit zijn de gangbare manieren om het te organiseren, met aandachtspunten voor de situatie in Kosovo.

OptieZo werkt hetSterke puntenAandachtspunten
Inbeslagname bij misbruikDe docent neemt de telefoon in; de schoolleider beslist wanneer die wordt teruggegeven; ouders worden opgeroepenSluit aan bij het model dat sinds 2019 in Kosovo wordt beschreven[2][5]Reactief; zorgt voor conflicten en administratie; de school is verantwoordelijk voor de telefoon zolang zij die bewaart
Centraal inleveren of kluisjesTelefoons worden aan het begin van de dag ingeleverd en aan het eind teruggegevenDuidelijk en zichtbaarVraagt ruimte, personeel en een veilige plek, precies wat scholen in 2018 ontbrak[6]
Uitgeschakeld in de tasLeerlingen houden de telefoon uitgeschakeld in hun tasGeen opslag nodig; in 2018 voorgesteld door KEC[6]Moeilijk te controleren; telefoons staan zo weer aan; past niet bij een verbod op bezit, zoals in Podujevo[3]
Signaalafschermend zakjeLeerlingen stoppen de telefoon in een gesloten zakje dat hem offline houdt; ze houden het bij zichGeen centrale opslag; de telefoon wordt niet overgedragenKost geld; het effect kan verschillen per toestel en positie; past niet bij een verbod op bezit, zoals in Podujevo[3]

Geen enkele optie past bij elke school. Een school in Pristina met een inbeslagnameclausule in haar reglement staat voor andere keuzes dan een school in Podujevo, waar telefoons tijdens het leren helemaal niet bij zich mogen worden gedragen.[3][5]

Waarom ’t Zakkie een verstandige middenweg is voor scholen in Kosovo

’t Zakkie is een telefoonzakje voor scholen. Het zit tussen “elke telefoon innemen” en “uitgeschakeld in de tas” in. De leerling stopt de telefoon aan het begin van de les in het zakje, sluit het klittenband en houdt het zakje op de tafel of in de tas.

Zodra het zakje dicht is, schermt de voering de telefoon af van het mobiele netwerk, wifi en bluetooth, zodat oproepen, berichten en meldingen niet meer binnenkomen. Hoe sterk de afscherming is, kan verschillen per toestel en per positie in het zakje. Er is geen app, geen account en geen gegevensverwerking: het zakje bevat geen elektronica.

Voor scholen in Kosovo is vooral het praktische punt belangrijk. Omdat leerlingen hun eigen telefoon houden, heeft de school geen opslagruimte nodig en geen personeel om telefoons te bewaken of terug te geven, wat in 2018 het belangrijkste bezwaar was.[6] De telefoon wordt niet overgedragen, dus er is minder van het conflict dat bij inbeslagname hoort. En de zakjes zijn jarenlang herbruikbaar.

Wees u van één ding bewust: een zakje is één manier om “telefoons weg” te organiseren tijdens het onderwijs. Het is door geen enkele regel in Kosovo verplicht en zorgt er ook niet voor dat u aan een regel voldoet. Als uw gemeente het bezit van telefoons tijdens het leren verbiedt, zoals Podujevo, past een leerling die een telefoon in een zakje bij zich heeft mogelijk niet binnen die regel.[3] Controleer dit eerst aan de hand van uw gemeentelijk besluit en uw schoolreglement.

’t Zakkie heeft zich bewezen op scholen in Nederland en België: per juli 2026 zijn meer dan 50.000 zakjes in gebruik op meer dan 50 scholen (bedrijfscijfers). Wij leveren in heel Europa, met verzendkosten van € 3,95 en gratis vanaf € 25. Neem contact met ons op om de leveringsmogelijkheden naar Kosovo te bevestigen.

Hoe ’t Zakkie werkt in vier stappen
Hoe ’t Zakkie werkt in vier stappen. De leerling houdt de telefoon; in het gesloten zakje is die offline.

Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch advies. Het geeft openbare bronnen weer per november 2026, waarvan verschillende persberichten zijn. Controleer altijd de actuele regels van MAShTI, uw gemeentelijke onderwijsdirectie en uw eigen schoolreglement.

Veelgestelde vragen

Zijn telefoons verboden op scholen in Kosovo?

Ja, tijdens de lessen. Een ministerieel besluit, ondertekend in november 2018, verbiedt telefoongebruik tijdens het onderwijsproces in alle preuniversitaire instellingen, en het geldt sinds 26 februari 2019. Gemeenten en schoolleiders handhaven het.

Geldt het telefoonverbod in Kosovo ook voor docenten?

Ja. Het besluit uit 2018 geldt voor leerlingen en docenten. Podujevo gaat verder en verbiedt sinds februari 2024 het bezit van telefoons tijdens het leerproces voor leerlingen, docenten en ander personeel.

Wat gebeurt er als een leerling in Kosovo in de klas een telefoon gebruikt?

Persberichten uit 2019 beschrijven inbeslagname, waarbij ouders bij een eerste overtreding worden opgeroepen en herhaalde overtredingen zwaardere gevolgen hebben. In Pristina mag de schoolleider volgens het gemeentelijke schoolreglement een misbruikt apparaat houden en beslissen wanneer het wordt teruggegeven.

Is het besluit uit 2018 nog van kracht?

We vonden geen intrekking, en gemeenten verwezen er in 2024 nog naar. De oorspronkelijke tekst is echter niet gevonden op de website van het ministerie, dus de precieze juridische vorm en de huidige formele status konden niet worden bevestigd.

Hebben gemeenten in Kosovo hun eigen telefoonregels?

Sommige wel. Pristina heeft een schoolreglement uit 2015, Podujevo verbood vanaf februari 2024 het bezit tijdens het leren, en Vushtrri vaardigde in december 2024 opnieuw zijn verbod voor leerlingen uit. Informeer bij uw gemeentelijke onderwijsdirectie.

Kan een school in Kosovo telefoonzakjes gebruiken in plaats van telefoons in te nemen?

Een zakje is één manier om telefoons tijdens de lessen weg te houden zonder centrale opslag. Het is door geen enkele regel verplicht. Waar een gemeente het bezit tijdens het leren verbiedt, zoals Podujevo, past een zakje mogelijk niet; controleer dus eerst uw lokale besluit en schoolreglement.

Bronnen

  1. No phone use in teaching in Kosovo schools — Periskopi (Engelstalige editie), 29 november 2018
  2. Applying the school phone ban decision begins — Periskopi, februari 2019
  3. Podujevo municipality makes a decision to ban the possession of telephones during school — Periskopi, 24 januari 2024
  4. The Vushtrri municipality bans the use of phones from students at school — Periskopi, 10 december 2024
  5. Rregullore për organizimin e punës në shkollat fillore dhe të mesme, art. 31 (in het Albanees) — Gemeente Pristina, 2015
  6. Hard decision: stopping phones in schools — Periskopi, december 2018

Probeer ’t Zakkie op uw school

Wilt u zien of een telefoonzakje past bij uw schoolregels en uw klaslokalen? Vraag een gratis voorbeeld aan, of vraag een offerte aan voor één klas, één leerjaar of de hele school.

Vraag een gratis voorbeeld aanVraag een offerte aan

Over de auteur: het team van ’t Zakkie werkt met scholen in Nederland en België aan telefoonvrije lessen. Bedrijfscijfers per juli 2026: meer dan 50.000 zakjes in gebruik op meer dan 50 scholen. Dit artikel is gebaseerd op de officiële bronnen en persbronnen die hierboven staan vermeld.

Vorige
Telefoons op school in Italië: het verbod uitgelegd voor 2026
Volgende
Mobiele telefoons op school in Kroatië: de regels in 2026