Nieuws

Telefoons op school in Duitsland: de regels per deelstaat (2026)

Telefoons op school in Duitsland: de regels per deelstaat (2026)

Bijgewerkt 19 november 202610 min. leestijdDoor het team van ’t Zakkie

In Duitsland bestaat er geen eenduidige telefoonregel voor scholen. Elk van de 16 deelstaten (Länder) beslist zelf, en in november 2026 loopt het beeld uiteen van verboden voor de hele deelstaat in Hessen, Saksen, Beieren, Bremen en Brandenburg tot deelstaten die alleen eisen dat elke school een eigen bindende regel opstelt. Deze gids legt uit wat waar geldt, hoe het zo gekomen is, wat er voor 2027 gepland is en wat uw school moet regelen.

De belangrijkste punten

  • Duitsland heeft geen landelijke regel voor telefoons op school: onderwijs is een zaak van de 16 deelstaten, en de Bildungsministerkonferenz liet de beslissing in oktober 2025 aan de scholen over.
  • Hessen (alle scholen), Saksen (leerjaar 1–8), Beieren (tot en met leerjaar 7), Bremen (tot en met leerjaar 10, stad Bremen) en Brandenburg (leerjaar 1–6) hebben bindende beperkingen voor de hele deelstaat op privégebruik van telefoons.
  • Baden-Württemberg, Noordrijn-Westfalen, Nedersaksen en Hamburg verplichten elke school om eigen bindende regels vast te stellen.
  • In september 2026 adviseerde een federale commissie van deskundigen een uniform verbod tot en met leerjaar 7. Het is een aanbeveling: de deelstaten blijven verantwoordelijk.
  • Rijnland-Palts, Sleeswijk-Holstein, Baden-Württemberg en Thüringen hebben strengere regels voor 2027 aangekondigd of in een ontwerp uitgewerkt.
  • De meeste regels beperken het gebruik van telefoons, niet het meenemen ervan. Hoe telefoons worden opgeborgen, laat men meestal aan de school over.

Telefoonregels op Duitse scholen vandaag

In Duitsland vallen scholen onder de culturele soevereiniteit (Kulturhoheit) van de deelstaten. Noch de federale regering, noch de Bildungsministerkonferenz (voorheen de KMK) kan een telefoonverbod opleggen. In oktober 2025 bevestigde de Bildungsministerkonferenz dat scholen op eigen verantwoordelijkheid beslissen, en nam zij geen landelijk verbod of bindend besluit aan[19].

De deelstaten gebruiken zeer verschillende instrumenten: wijzigingen van de onderwijswet, verordeningen, decreten en aanbevelingen. Binnen dat kader legt elke school de details vast in haar Schulordnung of Hausordnung, meestal via de Schulkonferenz (de schoolraad). Grofweg zijn er drie modellen.

Deelstaten met een beperking op privégebruik voor de hele deelstaat

DeelstaatWat er geldtSindsBron
Hessen“Smartphone-Schutzzonen” op alle openbare scholen: privégebruik van telefoons, smartwatches, tablets en laptops is in principe niet toegestaan in het gebouw of op het terrein. Apparaten meenemen mag. Scholen voor voortgezet onderwijs mogen gebruik op vaste tijden of plaatsen toestaan.Schooljaar 2025/26[1]
SaksenGebruik van privé mobiele apparaten op school verboden in leerjaar 1–8, bij verordening. De Schulkonferenz kan verdere uitzonderingen vaststellen.Leerjaar 1–4: 1 feb. 2026; leerjaar 5–8: 1 aug. 2026[2][3]
BeierenPrivégebruik van telefoons in principe verboden tot en met leerjaar 7. Vanaf leerjaar 8 beslissen scholen samen met de schoolgemeenschap; zonder eigen regel geldt in principe een verbod.Schooljaar 2026/27[4][5]
BrandenburgGrund- en Förderschulen, leerjaar 1–6: privéapparaten uitgeschakeld tijdens de lessen en opgeborgen in tassen, kasten of kluisjes. Scholen mogen strenger zijn.Schooljaar 2025/26[6]
BremenVolgens persberichten is privégebruik van telefoons in de stad Bremen (niet Bremerhaven) tot en met leerjaar 10 in het algemeen verboden; telefoons blijven uitgeschakeld in de tas.2025[7]
Sleeswijk-HolsteinDecreet: tot en met leerjaar 9 alleen privégebruik in noodgevallen of voor de les. Vanaf leerjaar 10 mogen scholen gebruik buiten de lessen toestaan.Schooljaar 2025/26[13]
ThüringenVolgens persberichten is privégebruik van apparaten op school in principe niet toegestaan, met uitzonderingen die de school of docent vaststelt; strenger op Grundschulen (basisscholen).2024[15]
SaarlandVolgens persberichten zijn privételefoons en smartwatches in het primair onderwijs in principe verboden. Andere scholen beslissen zelf.Schooljaar 2025/26[12]

Deelstaten die van elke school bindende regels eisen

Baden-Württemberg wijzigde in december 2025 zijn onderwijswet: elke school moet uiterlijk bij het begin van het schooljaar 2026/27 een bindende regel over privégebruik van telefoons in haar Schulordnung vaststellen[8]. Noordrijn-Westfalen vroeg alle scholen om vóór het najaar van 2025 bindende, bij de leeftijd passende regels vast te stellen. Uit een enquête van het ministerie in januari 2026 bleek dat ongeveer 98% van de openbare scholen dat had gedaan, en dat ongeveer de helft het gebruik voor de hele schooldag verbiedt[9]. Hamburg en Nedersaksen publiceerden in november 2025 gezamenlijke aanbevelingen: geen privégebruik op de basisschool, telefoonvrije tijden of zones in het voortgezet onderwijs, en bindende regels op elke school[10][11].

Deelstaten die het aan de scholen overlaten

Berlijn, Saksen-Anhalt, Mecklenburg-Voor-Pommeren en, totdat de aangekondigde regel ingaat, Rijnland-Palts hebben geen bindend verbod voor de hele deelstaat. Scholen stellen hun eigen regels op, ondersteund door richtlijnen of hulpmiddelen van de deelstaat[16].

Gangbare uitzonderingen

Bijna overal mogen telefoons nog worden gebruikt voor de les met toestemming van de docent, om medische redenen (zoals diabetes-apps) en in noodgevallen. Oudere leerlingen krijgen vaak meer ruimte: de scholen voor voortgezet onderwijs in Hessen, Sleeswijk-Holstein vanaf leerjaar 10 en Beieren vanaf leerjaar 8 kunnen gebruik op vaste tijden of plaatsen toestaan[1][4][13].

Hoe de telefoonregels op Duitse scholen zich ontwikkelden

De huidige golf van regels in de deelstaten is recent. De eerste stap voor een hele deelstaat in dit overzicht kwam in 2022, en de meeste veranderingen vonden plaats in 2025 en 2026.

  1. Beieren sluit privégebruik van telefoons op Grundschulen in het algemeen uit[4].
  2. Sleeswijk-Holstein stelt duidelijke eisen voor Grundschulen[13].
  3. Thüringen: privégebruik van apparaten op school in principe niet toegestaan (persbericht)[15].
  4. Noordrijn-Westfalen vraagt alle scholen om vóór het najaar bindende regels vast te stellen; Saarland kondigt een verbod in het primair onderwijs aan[9][12].
  5. Brandenburg kondigt regels aan voor leerjaar 1–6; Bremen kondigt een verbod tot en met leerjaar 10 aan[6][7].
  6. De Landtag van Hessen neemt de wijziging van de onderwijswet aan waarmee de “Smartphone-Schutzzonen” worden ingevoerd[1].
  7. Volgens persberichten adviseert een discussienota van de Leopoldina om smartphones in Kitas (kinderopvang) en op scholen tot en met leerjaar 10 niet toe te staan[18].
  8. De Bildungsministerkonferenz laat de beslissing aan de scholen over; geen landelijk verbod[19].
  9. Hamburg en Nedersaksen presenteren gezamenlijke aanbevelingen[10][11].
  10. Baden-Württemberg verplicht alle scholen om bindende telefoonregels vast te stellen[8].
  11. Het verbod in Saksen voor leerjaar 1–4 gaat in; leerjaar 5–8 volgt op 1 augustus 2026[2][3].
  12. De federale commissie van deskundigen “Kinder- und Jugendschutz in der digitalen Welt” publiceert haar aanbevelingen[20].
  13. Beieren breidt zijn verbod uit tot leerjaar 7. Op 11 september adviseert het eindrapport van de commissie een uniform verbod op privégebruik tot en met leerjaar 7, verankerd in de onderwijswetten, met de toevoeging dat de deelstaten verantwoordelijk zijn[5][17][24].

Wat er in 2027 komt voor telefoons op Duitse scholen

Verschillende deelstaten gaan richting strengere regels. Geen van de onderstaande punten is al van kracht, en sommige kunnen nog veranderen.

  • Rijnland-Palts (aangekondigd): een verbod op privégebruik gedurende de hele schooldag tot en met leerjaar 10 vanaf 1 februari 2027[21].
  • Sleeswijk-Holstein (voorgesteld): een ontwerpwijziging van de onderwijswet uit juni 2026 zou privégebruik tot en met leerjaar 9 in principe uitsluiten; aanneming is niet bevestigd[14].
  • Baden-Württemberg (voorgesteld): hoofdlijnen voor een grotendeels uniform verbod voor de hele deelstaat voor alle leerjaren, inclusief de pauzes, vanaf schooljaar 2027/28; de consultatie loopt nog[22].
  • Thüringen (aangekondigd): volgens persberichten een nieuw kader per leeftijdsgroep voor het voortgezet onderwijs, dat vanaf 2027/28 in de schoolregels moet worden opgenomen[23].
  • Federale aanbeveling (voorgesteld): het uniforme verbod tot en met leerjaar 7 van de commissie hangt af van elke deelstaat. Wij hebben geen besluit van de Bildungsministerkonferenz hierover gevonden[17].

Het debat is niet beslecht. Voorstanders van een verbod wijzen op concentratie, mentale gezondheid en cyberpesten; anderen benadrukken mediawijsheid en de autonomie van scholen. De Bildungsministerkonferenz benadrukte in 2025 dat het onderwerp “niet alleen over verboden” gaat[19].

Wat scholen in Duitsland moeten regelen

In welke deelstaat u ook zit: een werkbaar telefoonbeleid komt neer op een paar praktische beslissingen. Deze checklist helpt schoolleiders en Schulkonferenzen bij de voorbereiding.

  1. Controleer de regel van uw deelstaat. Gaat het om een wet, een verordening, een decreet of een aanbeveling? Voor welke leerjaren geldt hij, en alleen tijdens de lessen of de hele schooldag?
  2. Volg de juiste procedure. Regels horen in de Schulordnung of Hausordnung en worden meestal door de Schulkonferenz vastgesteld. In Baden-Württemberg beslist de Gesamtlehrerkonferenz met instemming van de Schulkonferenz[8].
  3. Bepaal de reikwijdte. Lessen, pauzes, het schoolterrein, uitstapjes en evenementen. Beslis of smartwatches, tablets en oordopjes eronder vallen.
  4. Leg de uitzonderingen vast. Gebruik in de les, medische redenen, compensatie bij een beperking en noodgevallen. Spreek af wie een uitzondering toestaat en hoe ouders erom vragen.
  5. Kies een manier van opbergen. De meeste regels verbieden het gebruik en niet het meenemen van de telefoon, dus de school beslist of telefoons in de tas, in kluisjes, in een verzamelbak of in een zakje blijven.
  6. Spreek af wat er gebeurt bij een overtreding. Houd de gevolgen evenredig, consequent en in lijn met de onderwijswet van uw deelstaat.
  7. Communiceer en evalueer. Leg de regel uit aan leerlingen en ouders, koppel hem aan mediaopvoeding en evalueer hem na een periode of een schooljaar.

Manieren om telefoons op te bergen op Duitse scholen vergeleken

De regel in Brandenburg noemt tassen, kasten en kluisjes, en Hamburg en Nedersaksen werken met telefoonvrije tijden en zones[6][10]. In bijna elke deelstaat wordt de keuze van de methode aan de school overgelaten. Elke mogelijkheid heeft voor- en nadelen.

MogelijkheidHoe het werktSterke puntenAandachtspunten
Uitgeschakeld in de tasLeerlingen houden de telefoon uitgeschakeld in hun tasGeen kosten, geen handelingen, eenvoudig uit te leggenMoeilijk te controleren; telefoons komen gemakkelijk weer tevoorschijn
Verzamelbak of telefoonhotelTelefoons worden aan het begin van een les of de dag ingeleverdGoed zichtbaar: telefoons zijn buiten bereikKost lestijd; vragen over aansprakelijkheid, verwisseling en teruggeven
KluisjesElke leerling bergt de telefoon op in een kluisjeVeilig en uit het zichtHogere kosten; ruimte nodig; rijen aan het begin en einde van de dag
Signaalafschermend zakjeDe leerling houdt de telefoon in een gesloten zakje, op de tafel of in de tasDe leerling blijft verantwoordelijk voor de telefoon; de telefoon is offline zolang het zakje dicht is; niets inleverenHet effect kan per toestel en positie verschillen; zakjes moeten worden aangeschaft en ingevoerd

Waarom ’t Zakkie een verstandige middenweg is

’t Zakkie is een telefoonzakje voor scholen. De leerling stopt de telefoon in het zakje en sluit het met de klittenbandstrip. In het gesloten zakje is de telefoon offline, dus oproepen, berichten en meldingen komen niet door. Hoe sterk de afscherming is, kan per toestel en per positie van de telefoon in het zakje verschillen.

  • De leerling houdt de telefoon zelf. Er wordt niets ingeleverd, dus geen rijen, geen verwisselingen en geen vragen over wie verantwoordelijk is voor een opgeborgen telefoon.
  • Geen app, geen gegevens. Er zit geen elektronica in het zakje en er wordt niets geregistreerd.
  • Jarenlang herbruikbaar. Een eenvoudige klittenbandsluiting, gemaakt voor dagelijks gebruik in de klas.
  • Beproefd in de praktijk. ’t Zakkie heeft zich bewezen op scholen in Nederland en België en is nu beschikbaar voor scholen in heel Europa. Onze eigen cijfers per juli 2026: meer dan 50.000 zakjes in gebruik op meer dan 50 scholen.

Voor de duidelijkheid: geen enkele deelstaat schrijft een bepaald opbergproduct voor, en een zakje voldoet niet vanzelf aan de eisen van een deelstaat. Een zakje is één manier om “telefoon weg” in de klas te organiseren. Waar uw regel zegt dat telefoons uitgeschakeld moeten zijn, zoals in Brandenburg of Bremen, blijft dat gelden. Controleer of de methode past bij de regels van uw deelstaat en uw eigen Schulordnung.

Zo werkt ’t Zakkie in vier stappen
Zo werkt ’t Zakkie in de klas, in vier stappen.

Dit artikel bevat algemene informatie en is geen juridisch advies. Regels verschillen per deelstaat en veranderen vaak. Controleer altijd de officiële bronnen van uw deelstaat en de eigen Schulordnung of Hausordnung van uw school. Stand van zaken: 19 november 2026.

Veelgestelde vragen over telefoons op Duitse scholen

Is er een landelijk telefoonverbod op Duitse scholen?

Nee. Elk van de 16 deelstaten beslist over zijn eigen regels. In september 2026 adviseerde een federale commissie van deskundigen een uniform verbod op privégebruik tot en met leerjaar 7, maar dit is een aanbeveling en de deelstaten blijven verantwoordelijk.

Welke Duitse deelstaten hebben de strengste telefoonregels?

Hessen beperkt sinds 2025/26 bij wet het privégebruik op alle scholen. Saksen verbiedt het gebruik in leerjaar 1–8, Beieren vanaf 2026/27 tot en met leerjaar 7, Bremen tot en met leerjaar 10 in de stad Bremen en Brandenburg in leerjaar 1–6.

Mogen leerlingen in Duitsland nog een telefoon meenemen naar school?

In de meeste deelstaten wel. De regels beperken meestal het gebruik, niet het meenemen van de telefoon. Hessen staat bijvoorbeeld uitdrukkelijk toe dat leerlingen apparaten meenemen. De Schulordnung van uw school regelt de details.

Zijn er uitzonderingen, bijvoorbeeld om medische redenen?

Ja. Bijna alle deelstaten staan gebruik toe voor de les met toestemming van de docent, om medische redenen zoals diabetes-apps en in noodgevallen. Sommige laten schoolorganen ook individuele uitzonderingen toestaan.

Wat verandert er in 2027?

Rijnland-Palts heeft een verbod tot en met leerjaar 10 aangekondigd vanaf 1 februari 2027. Sleeswijk-Holstein, Baden-Württemberg en Thüringen hebben strengere regels in een ontwerp uitgewerkt of aangekondigd. Geen daarvan is al van kracht.

Voldoet een telefoonzakje aan de regels in mijn deelstaat?

Geen enkele deelstaat schrijft een specifiek opbergproduct voor. Een zakje is één manier om telefoonvrije lessen te organiseren, maar uw school moet controleren of het past bij de regels van de deelstaat en de eigen Schulordnung, bijvoorbeeld of telefoons ook uitgeschakeld moeten zijn.

Wie beslist over de telefoonregels op mijn school?

Binnen het kader van de deelstaat legt de school haar regels vast in de Schulordnung of Hausordnung, meestal via de Schulkonferenz. In Baden-Württemberg beslist de Gesamtlehrerkonferenz met instemming van de Schulkonferenz.

Bronnen

  1. Smartphone-Schutzzonen — Hessisches Kultusministerium, 2025
  2. Verordnung des SMK (Primarstufe), 20.11.2025 — REVOSax, Freistaat Sachsen, 20 november 2025
  3. Verordnung des SMK (Klassenstufen 5–8), 15.06.2026 — REVOSax, Freistaat Sachsen, 15 juni 2026
  4. Private Handynutzung — Bayerisches Staatsministerium für Unterricht und Kultus, juli 2026
  5. Schulstart 2026/2027: Bayern setzt neue Impulse für beste Bildung — Bayerisches Staatsministerium für Unterricht und Kultus, 11 september 2026
  6. Regeln zur Nutzung privater digitaler Endgeräte an Grund- und Förderschulen — MBJS Brandenburg, 28 mei 2025
  7. Weiteres Bundesland kündigt weitreichendes Handy-Verbot für alle Schulen an — News4teachers, mei 2025
  8. Handyregeln an Schulen — Ministerium für Kultus, Jugend und Sport Baden-Württemberg, december 2025
  9. Handynutzung in der Schule — Ministerium für Schule und Bildung NRW, januari 2026
  10. Regeln zur Handynutzung an Hamburger Schulen — Freie und Hansestadt Hamburg, BSFB, 13 november 2025
  11. Presseinformation: Regeln zur Handynutzung an Schulen — Niedersächsisches Kultusministerium, 13 november 2025
  12. Bundesland verbietet Handys und Smartwatches an Grundschulen — News4teachers, 24 maart 2025
  13. Ab August: Handy-Verbot an Schulen bis Klasse 9 — Schleswig-Holsteinischer Landtag, 17 juni 2025
  14. Statement der Bildungsministerin zu den Handlungsempfehlungen der Expertenkommission — Land Schleswig-Holstein, Bildungsministerium, 24 juni 2026
  15. Schulen in 8 Bundesländern haben Handy-Verbote — evangelisch.de (epd), 7 april 2026
  16. Handyverbote an Schulen: die neuen Regelungen der Bundesländer — Lehrer-Online, 2025
  17. Kinder- und Jugendschutz in der digitalen Welt – Abschlussbericht der unabhängigen Expertenkommission (HE 16, p. 148) — BMBFSFJ, 11 september 2026
  18. Handy-Verbote allein schützen nicht: Leopoldina warnt vor Social-Media-Risiken — News4teachers, augustus 2025
  19. Zwischen TikTok und Schulordnung: Bildung und Gesundheit im Schulterschluss — Bildungsministerkonferenz (KMK), 16 oktober 2025
  20. Expertenkommission veröffentlicht Handlungsempfehlungen — BMBFSFJ, 24 juni 2026
  21. Handyverbot an Schulen jetzt auch in Rheinland-Pfalz — evangelisch.de (epd), 7 augustus 2026
  22. Landesregierung plant nahezu komplettes Handy-Verbot an Schulen — News4teachers, augustus 2026
  23. Thüringen regelt Handynutzung an Schulen neu — Volksstimme (dpa), november 2026
  24. Expertenkommission legt Abschlussbericht vor — BMBFSFJ, 11 september 2026

Probeer ’t Zakkie op uw school

Vraag een gratis voorbeeld aan om te zien hoe het zakje in uw klas werkt, of vraag een offerte aan voor een klas, een leerjaar of de hele school. Wij leveren in heel Europa: verzending kost € 3,95 per bestelling en is gratis vanaf € 25.

Gratis voorbeeld aanvragenOfferte aanvragen

Over de auteur: het team van ’t Zakkie werkt met scholen in Nederland en België aan telefoonvrije lessen. Bedrijfscijfers per juli 2026: meer dan 50.000 zakjes in gebruik op meer dan 50 scholen. Dit artikel is gebaseerd op de officiële bronnen en persbronnen hierboven.

Vorige
Telefoons op school in Denemarken: de regels nu en het aangekondigde verbod
Volgende
Telefoons op school in Estland: geen landelijk verbod, maar elke school moet regels opstellen